Hơn 15 năm trước, David Minetti, cựu lính đặc nhiệm Pháp, khi đến VN đã chọn cách rất khác để đưa mọi người đến gần rừng hơn. Chuyến đi ấy không khách sạn, không sóng điện thoại, không dịch vụ tiện nghi, mỗi người chỉ một chiếc võng, tấm bạt, 1,5 lít nước và 24 giờ sống trong rừng Nam Cát Tiên (thuộc Vườn quốc gia Cát Tiên, địa phận TP.Đồng Nai).
David Minetti từng phục vụ trong lực lượng biệt kích Pháp tại rừng mưa Guyana (lãnh thổ hải ngoại của Pháp) thuộc hệ sinh thái Amazon, có một tình yêu đặc biệt với thiên nhiên hoang dã. Những năm 2000, sau nhiều chuyến lang thang qua các khu rừng VN, David nhận ra nghịch lý: “Người ta nói nhiều về bảo tồn, nhưng ít người thực sự được bước vào rừng để hiểu điều mình đang cố giữ”.
Từ suy nghĩ ấy, anh xây dựng hành trình trải nghiệm Nam Cát Tiên. Người tham gia không đến nghỉ dưỡng hay ngắm cảnh đơn thuần. Họ phải sống với rừng 24 giờ, học cách đi rừng, tìm nước, lấy lửa, thích nghi môi trường chỉ với 1,5 lít nước. Ai muốn thử thách hơn có thể chọn hành trình 48 giờ hoặc 72 giờ sống trong rừng, không thức ăn nước uống, không phương tiện hỗ trợ. David lý giải: “Con người sợ rừng vì không hiểu rừng. Khi hiểu rồi, bạn sẽ nhận ra đây là một trong những nơi tuyệt vời nhất để tồn tại”.
Gần đây, tôi tham gia với David một chuyến đi rừng cùng 10 người đến từ nhiều quốc gia, thêm hai nhân viên kiểm lâm làm nhiệm vụ giám sát. Từ bìa rừng, mỗi người được phát 1,5 lít nước. Giữa cái nóng oi bức, vài cây số đầu tiên, nhiều người đưa chai nước lên miệng. David nhắc nhở: “Đừng uống thỏa mãn cơn khát. Nên chia từng ngụm nhỏ nếu muốn đủ nước cho cả hành trình”.
Càng đi sâu, nóng hầm kiểu rừng mưa ẩm nhiệt đới đất thấp bắt đầu bào mòn sức lực. Cơn khát và cái đói xuất hiện nhanh hơn những gì tưởng tượng.
Với David, hệ sinh thái Nam Cát Tiên là trường học vĩ đại. Mỗi khi bước đến vùng sinh cảnh mới, anh lại chỉ cho mọi người từ loại dây leo giúp xác định phương hướng, đến đọt mây có thể ăn được khi thiếu thực phẩm, hoặc dấu chân thú rừng vừa đi qua…
Khi đoàn băng qua con suối nhỏ, David yêu cầu mọi người giữ nguyên quần áo ngâm mình xuống nước. Khoảng nghỉ giữa hành trình với cách hạ nhiệt này đến từ kinh nghiệm quân ngũ, David bảo: “Làm mát để hạn chế mất nước. Bùn đất bám quần áo khử mùi cơ thể, giúp con người dễ hòa vào tự nhiên, cũng là cách giảm thiểu đánh động đến vùng sinh sống của muông thú”.
Đầm mình vào dòng nước chỉ nhô lên hai lỗ mũi thở, tai nghe rõ tiếng nước lùa, cơn oi bức xua tan, cảm giác khoan khoái len qua từng lỗ chân lông. Ngửi được mùi gỗ mục, mùi đất, mùi bùn, mùi của hơi nước dưới tán lá…, chen trong đó là tiếng rừng với những khồm khộp liên hồi của chim gõ kiến. Xa xa vọng lại là náo nhiệt hoan ca của bầy chích chòe lửa trộn lẫn xào xạc gió đùa trên rặng tre ven suối. Xavier, võ sĩ MMA của Pháp, biệt danh FX, nói về trải nghiệm: “Nằm dưới suối, cơ bắp thả lỏng hoàn toàn, đầu óc trống rỗng, những giây phút hiếm hoi ấy không dễ tìm được ở nhịp sống thành phố”.
Sau gần 20 km đường rừng, bóng xế tà, bước chân dần trĩu nặng, David ra hiệu dừng hành trình, nhẹ nhàng quan sát rồi nhoằng cái lôi từ tán cây con rắn lục to cỡ ngón tay cái, giải thích: “Đây là rắn lục lửa, đặc điểm đuôi màu đỏ, giống này độc, ban ngày khá chậm, sinh sống nơi nền rừng ẩm, cây lá thấp. Lục lửa thường bám cây ở độ cao ngang thân người. Mọi người đi rừng khi mệt hay cắm mặt, nhìn bước chân, di chuyển đúng tầm sẽ bị rắn mổ ngay”.
Những kiến thức tưởng chỉ xuất hiện trong các chương trình sinh tồn, được truyền thụ ngay giữa rừng Nam Cát Tiên. Biết bao cái “đầu tiên” trong đời của khách tham gia hành trình được ghi dấu. Gert, du khách Đan Mạch, nói: “Lần đầu trong đời tôi nhịn ăn 24 tiếng, lần đầu ngủ võng”. Rish, du khách Anh, thêm vào: “Lần đầu tôi thấy được rắn lục và rờ tay vào nó”.
Tài nguyên rừng không chỉ là những giá trị thấy được như cây cổ thụ, rừng già, muông thú, chim chóc, động vật quý hiếm, mà còn những giá trị vô hình có khả năng dung dưỡng tinh thần. Những khắc nghiệt, khác biệt của việc luồn rừng, đến những cơn gió lùa, tiếng chim gọi bầy, tiếng nai minh về đêm… cũng đủ mang lại nhiều giá trị, và nguồn tài nguyên ấy cần được phát lộ và lan tỏa.
Đi rừng với David có lẽ là chuyến đi ít tiện nghi nhất trong những chuyến đi rừng tôi từng trải nghiệm. Không xe đưa đón, không bữa ăn thịnh soạn, không cảnh đẹp tráng lệ… Hỏi về thành phần tham gia các chuyến đi anh từng tổ chức, David tiết lộ: “Có đến hơn 99% là người nước ngoài”, rồi thêm: “Nhiều người quen nghĩ đi du lịch là tận hưởng, là được phục vụ, được trải nghiệm của ngon vật lạ, hoặc để khoe của, khoe chốn sang trọng. Tôi muốn tạo suy nghĩ khác, người đi rừng cùng cung đường, trang thiết bị như nhau, nhưng cảm nhận khác nhau. Bạn phải có sức khỏe tốt mới thấy vẻ đẹp từ những thứ đơn giản. Kế đến là biết chấp nhận. Bỏ tiền đi rừng ai cũng muốn xem được thú, nhưng tùy duyên, không phải chuyến đi nào cũng may mắn gặp được. Trong hành trình, tôi cung cấp kiến thức về rừng để người tham gia tự tin hơn khi đối diện thiên nhiên, và thêm tôn trọng rừng”.
David tâm sự: “Ở rừng, mỗi thân cây, con suối, dấu chân thú… đều chứa đựng câu chuyện thú vị để học hiểu về nó. Vào rừng không phải để phiêu lưu, mà là tiếp cận, cảm nhận vẻ mong manh của hệ sinh thái. Những chi tiết nhỏ ấy là tài nguyên giúp ích cho con người, nếu khai thác hiệu quả, du khách sẵn sàng chấp nhận chi nhiều tiền tìm đến. Phải làm cho người ta yêu rừng, có yêu thì mới biết bảo vệ”.
Các mô hình trải nghiệm rừng tại Nam Cát Tiên đến nay ngày càng phát triển theo hướng chuyên nghiệp hơn. Những hành trình đi bộ xuyên rừng, ngủ lại giữa thiên nhiên, đồng hành cùng kiểm lâm tuần rừng… đang mở ra một loại hình du lịch mới. Người giữ rừng nay không chỉ là kiểm lâm ngày đêm tuần tra dưới tán cây mà còn là những người dân sống ven rừng, những hướng dẫn viên bản địa. Du khách đến với rừng không đơn thuần là chuyến du lịch, mà là hành trình góp sức giữ rừng cho hôm nay và mai sau. (còn tiếp)
Ngày 20/7, Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ cho biết, TPHCM và các tỉnh, thành Nam Bộ ngày nắng, chiều tối có mưa rào rải rác, đêm có mưa rào và dông vài nơi.
Nhiệt độ thấp nhất phổ biến 24-27 độ C, nhiệt độ cao nhất 32-35 độ C.
Tại vùng biển TPHCM, có mưa rào và dông, tầm nhìn xa trên 10km. Vùng ven biển có gió Tây Tây Nam giật cấp 3-4, ngoài khơi gió Tây Nam giật cấp 4-5.
Trước đó, chiều 19/7, nhiều khu vực ở TPHCM xuất hiện mưa dông như phường Tân Hải, Tân Phước, Phú Mỹ và các xã Châu Pha, Thạnh An. Lượng mưa phổ biến 5-40mm, có nơi trên 40mm.
Cơ quan khí tượng khuyến cáo, người dân cần đề phòng mưa dông đi kèm lốc, sét và gió giật mạnh. Ngoài ra, mưa lớn trong thời gian ngắn có thể gây ngập úng tại các khu vực trũng thấp, ảnh hưởng đến việc đi lại.
Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo hồ sơ chính sách bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó đề xuất bổ sung nhiều hành vi nguy hiểm cho xã hội vào luật, trong đó có việc gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt quy chuẩn.
Đề xuất của Bộ Công an nhận được nhiều sự ủng hộ. Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn TP.Hải Phòng) nói ô nhiễm tiếng ồn đã và đang trở thành nỗi bức xúc của dư luận, gây ảnh hưởng rất xấu đến sức khỏe con người, là nguồn cơn của không ít mâu thuẫn, thậm chí có những vụ án mạng xuất phát từ việc này. Song chế tài với hành vi gây ô nhiễm tiếng ồn hiện chỉ dừng ở xử phạt hành chính, chưa đủ sức răn đe, nên tình hình ngày càng phức tạp, thậm chí nhiều lần tái diễn, "vô tư vi phạm".
Theo đại biểu, việc bổ sung chế tài xử lý hình sự với hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn là cần thiết. Tuy vậy, cũng cần cơ chế thực hiện sao cho khả thi, tránh việc đưa ra quy định rồi lại "nằm trên giấy". Bà Nga đề nghị lưu tâm 2 vấn đề.
Thứ nhất là cơ chế xác định tiếng ồn vượt chuẩn. Hiện đã có quy chuẩn về tiếng ồn, nhưng để xác định chính xác vượt bao nhiêu, ở ngưỡng nào thì không hề dễ dàng. Để có thể xác định ngưỡng thì cần thiết bị chuyên dụng của cơ quan chức năng và phải đo tại thời điểm gây ra tiếng ồn, nhưng nhiều trường hợp cơ quan chức năng có mặt thì "tiếng ồn không còn nữa", chưa kể không phải lúc nào cũng sẵn sàng thiết bị chuyên dụng.
Thứ hai là xác định thiệt hại do vi phạm gây ra. Không giống các loại vi phạm thông thường, ô nhiễm tiếng ồn ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe, nhất là tinh thần, thậm chí có trường hợp stress, song lại không xảy ra ngay tại thời điểm có tiếng ồn, cũng chẳng dễ dàng nhìn thấy bằng mắt thường. Vì thế, phải xây dựng cách thức khoa học trong việc tính toán hậu quả từ ô nhiễm tiếng ồn gây ra, để có cơ sở quy kết trách nhiệm.
Cùng với việc bổ sung xử lý hình sự, vị đại biểu cho rằng không thể bỏ qua công tác tuyên truyền. Một mặt nâng cao chế tài, mặt khác phải đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật để người dân, doanh nghiệp có ý thức chấp hành, giúp họ biết được đâu là ngưỡng vi phạm.
Góp ý thêm, luật sư Trần Tuấn Anh, Đoàn luật sư TP.Hà Nội, cho rằng mức xử phạt (theo Nghị định 45/2022) với hành vi gây tiếng ồn hoặc tiếng rung vượt quy chuẩn hiện đã khá nghiêm khắc, cao nhất 160 - 170 triệu đồng. Vấn đề đặt ra là công tác phát hiện, xử lý vi phạm đã triệt để hay chưa. Tình trạng ô nhiễm tiếng ồn đang xảy ra tràn lan, có một phần nguyên nhân đến từ công tác này còn hạn chế nhất định. Do đó, cần tăng cường việc tuyên truyền, kịp thời xử lý nghiêm vi phạm.
Trường hợp bổ sung chế tài hình sự, luật sư Tuấn Anh đề nghị cân nhắc kỹ lưỡng, nhất là trong việc xây dựng cấu thành tội phạm của hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn. Chẳng hạn, người vi phạm đã bị xử phạt hành chính mà còn cố tình vi phạm, thể hiện sự coi thường pháp luật; hoặc phải có thiệt hại vật chất xảy ra (về tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản…).
Theo quy định tại bộ luật Hình sự hiện hành, "lao động phục vụ cộng đồng" không phải là hình phạt độc lập mà chỉ là biện pháp hỗ trợ với người bị phạt cải tạo không giam giữ nhưng không có việc làm. Thời lượng tối đa 4 giờ mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần; được miễn với một số nhóm như phụ nữ mang thai, người khuyết tật nặng.
Tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất "lao động công ích" thành một hình phạt bổ sung, buộc người bị kết án phải thực hiện một số công việc lao động phục vụ cộng đồng ngoài thời gian học tập và làm việc chính của người đó mà không được trả lương. Cơ quan soạn thảo cho hay, quy định này đã được nhiều quốc gia áp dụng, giúp đa dạng hình phạt trong hệ thống hình phạt của bộ luật hình sự; có ý nghĩa giáo dục, phục hồi và phòng ngừa tái phạm; khắc phục hạn chế của hình phạt tiền; giảm áp lực cho hệ thống giam giữ và chi phí xã hội của việc chấp hành án tù…
Ủng hộ đề xuất trên, luật sư Nguyễn Ngọc Hùng, Đoàn luật sư TP.Hà Nội, nhìn nhận bản chất của hình phạt là vừa mang tính chất chế tài, chống tội phạm, vừa mang tính giáo dục, phòng ngừa. Phạm tội không có nghĩa cứ phải xử tù hay phạt tiền, mà quan trọng hơn phải giúp người sai phạm nhận thức được hành vi của mình. Do đó, việc bổ sung lao động công ích là hình phạt bổ sung sẽ giúp tăng tính hướng thiện, để người phạm tội ý thức rõ trách nhiệm với cộng đồng, từ đó giảm nguy cơ tái phạm.
Theo luật sư, nên áp dụng hình phạt bổ sung lao động công ích với người phạm tội là người chưa thành niên, người có điều kiện kinh tế khó khăn, phạm tội liên quan đến chức vụ, kinh tế, hôn nhân gia đình...; trong đó rất phù hợp với các trường hợp được hưởng án treo.
"Cùng với án treo, tòa có thể buộc người phạm tội lao động công ích một thời gian nhất định, vừa nâng cao ý thức trách nhiệm cộng đồng của người phạm tội, vừa đảm bảo việc giám sát, quản lý trong thời gian chấp hành án tốt hơn", luật sư Hùng nhận định.
Song luật sư Hùng cũng đề nghị xây dựng chương trình cải tạo và lao động công ích sao cho phù hợp, thiết thực, có sự giám sát và đánh giá kết quả, tránh hình thức, dễ dãi, "làm cho có". Các hoạt động lao động công ích phải được lên chương trình cụ thể, kèm theo danh mục công việc phù hợp với độ tuổi, giới tính, tình trạng sức khỏe… Người tham gia lao động công ích phải làm thật, được chấm điểm thật, chứ không thể "đến ghi danh, điểm tên rồi về".
Ngày 30.4, một lãnh đạo Sở VH-TT-DL Đắk Lắk xác nhận trên địa bàn xã Hòa Xuân có 5 du khách bị khỉ cắn phải nhập viện điều trị, và sở này đang phối hợp với cơ quan liên quan, chính quyền địa phương xác minh địa điểm xảy ra vụ việc.
"Khu vực này nằm ngoài khu du lịch Mũi Điện. Sau khi nắm đc thông tin sở đã làm việc với lãnh đạo địa phương nắm bắt nguyên nhân để có hướng xử lý. Đồng thời, cảnh báo đến du khách và người dân. Qua đó, tránh gây hoang mang cho du khách về tham quan tại khu du lịch Mũi Điện", vị lãnh đạo này cho biết.
Theo báo cáo của Bệnh viện đa khoa Phú Yên, trong 2 ngày, từ ngày 28 - 29.4 đã tiếp nhận 5 trường hợp du khách bị khỉ cắn tại khu vực địa điểm du lịch Mũi Điện. Các trường hợp đến khám trong tình trạng tỉnh, tiếp xúc được.
Theo đó, người bệnh bị khỉ cắn trong quá trình tham quan, di chuyển tại khu vực du lịch. Sau khi tiếp nhận, bệnh viện đã tổ chức khám, phân loại, đánh giá mức độ tổn thương, xử trí vết thương, tư vấn nguy cơ bệnh dại và thực hiện các biện pháp dự phòng sau phơi nhiễm theo tình trạng cụ thể của từng người bệnh.
Bệnh viện đa khoa Phú Yên cho biết, trong 5 du khách bị khỉ cắn có 3 người bị đa vết thương, tổn thương diện rộng. Người bệnh có nhiều vết cắn/vết thương ở các vị trí khác nhau, nguy cơ nhiễm trùng và nguy cơ phơi nhiễm bệnh dại.
Bệnh viện đã thực hiện khám, đánh giá tổn thương, xử lý vết thương, làm sạch vết thương, khâu vết thương, băng vết thương và chỉ định điều trị phù hợp. Các trường hợp này đã được tiêm huyết thanh kháng dại theo chỉ định chuyên môn; đồng thời được tư vấn tiếp tục theo dõi, tái khám, tiêm phòng dại đầy đủ theo lịch và theo dõi các dấu hiệu bất thường sau phơi nhiễm.
Ngoài ra, 2 trường hợp còn lại tổn thương nhẹ hơn, không ghi nhận đa vết thương diện rộng tại thời điểm khám. Bệnh viện đã khám, đánh giá nguy cơ phơi nhiễm và thực hiện tiêm huyết thanh kháng dại theo chỉ định; tư vấn người bệnh tiếp tục theo dõi, thực hiện tiêm phòng dại theo hướng dẫn và đến cơ sở y tế ngay khi có biểu hiện bất thường.
