Từ tháng 6, thị trường xăng dầu Việt Nam bước sang giai đoạn mới khi xăng sinh học E10 được bán đại trà trên toàn quốc, thay thế các loại xăng khoáng RON95 trước đây. Trong khi đó, xăng E5 RON92 vẫn tiếp tục được duy trì song song tới hết năm 2030 theo lộ trình của Bộ Công Thương.
Cùng với việc triển khai xăng E10, nhiều người dùng xe máy và ôtô đời cũ cũng băn khoăn liệu phương tiện của mình có phù hợp với loại nhiên liệu mới hay không. Theo công bố từ nhiều hãng xe và các hiệp hội sản xuất ôtô, xe máy tại Việt Nam, phần lớn phương tiện đang lưu hành hiện nay đều tương thích với xăng E10 mà không cần thay đổi kỹ thuật. Tuy nhiên, một số mẫu xe đời cũ khoảng đầu năm 2000 trở về trước, sử dụng bộ chế hòa khí vẫn được Bộ Công thương khuyến nghị thận trọng hơn khi chuyển sang nhiên liệu chứa 10% ethanol.
Vì sao xe sử dụng chế hòa khí cần lưu ý?
Xe dùng bộ chế hòa khí, hay còn gọi là bình xăng con (carburetor) chủ yếu xuất hiện trên các mẫu xe máy đời cũ, sản xuất trước giai đoạn phổ cập phun xăng điện tử (FI). Từ khoảng năm 2007 trở lại đây, phần lớn xe máy mới tại Việt Nam đã dần chuyển sang hệ thống FI nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn khí thải và tiết kiệm nhiên liệu.
Trên xe dùng chế hòa khí, xăng được hút vào động cơ nhờ chênh lệch áp suất không khí và đi qua nhiều đường dẫn, lỗ phun cơ khí có kích thước nhỏ. Hệ thống này không có cảm biến hay bộ điều khiển điện tử để tự điều chỉnh lượng nhiên liệu khi điều kiện vận hành thay đổi.
Theo các nghiên cứu của Phòng thí nghiệm năng lượng tái tạo quốc gia Mỹ (NREL), ethanol trong nhiên liệu có thể làm bong các lớp cặn tồn tại lâu năm trong bình xăng và đường ống nhiên liệu. Ethanol có tính tẩy rửa mạnh hơn xăng khoáng truyền thống. Do đó, với các xe đời cũ đã sử dụng nhiều năm, đặc biệt là xe dùng chế hòa khí, bên trong bình xăng và đường nhiên liệu thường tồn tại cặn nhiên liệu, gỉ sét hoặc tạp chất tích tụ lâu ngày. Khi chuyển sang E10, lượng ethanol trong nhiên liệu có thể làm bong các lớp cặn này. Chúng sau đó theo dòng nhiên liệu đi tới lọc xăng, vòi phun hoặc các đường dẫn nhỏ trong chế hòa khí, gây hiện tượng nghẹt nhiên liệu, khó nổ máy hoặc vận hành không ổn định.
Ngoài ra, nhiều xe dùng chế hòa khí được sản xuất trong giai đoạn nhiên liệu sinh học chưa phổ biến. Theo nghiên cứu của Bộ năng lượng Mỹ (DOE) về tác động của nhiên liệu ethanol đối với phương tiện đời cũ, một số vật liệu cao su và polymer thế hệ cũ có thể bị trương nở, cứng giòn hoặc lão hóa nhanh hơn khi tiếp xúc kéo dài với nhiên liệu chứa ethanol. Điều này có thể dẫn tới hiện tượng rò rỉ nhiên liệu, giảm độ kín của hệ thống hoặc ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của bộ chế hòa khí. Nguy cơ này chủ yếu xuất hiện trên các phương tiện đã có tuổi đời cao hoặc chưa từng được nâng cấp các chi tiết trong hệ thống nhiên liệu.
Các xe đời cũ sử dụng chế hòa khí nên chú ý gì khi chuyển sang dùng xăng ethanol?
Trong trường hợp xe sử dụng bộ chế hòa khí và không có thông tin xác nhận tương thích E10 từ nhà sản xuất, người dùng nên tiếp tục sử dụng xăng E5 RON92 thay vì chuyển sang E10. Hiện tại, Yamaha Việt Nam cho biết các mẫu xe dùng chế hòa khí sản xuất từ năm 2017 trở về trước được khuyến nghị tiếp tục sử dụng E5 thay vì E10. Đồng thời, Bộ Công Thương cũng khuyến cáo những xe đời cũ cũng nên kiểm tra và bảo dưỡng trước khi dùng xăng ethanol để đảm bảo vận hành ổn định.
Bình xăng là hạng mục cần được kiểm tra đầu tiên. Nếu bên trong xuất hiện gỉ sét hoặc cặn nhiên liệu tích tụ trong thời gian dài, nên vệ sinh trước khi chuyển sang E10. Bộ chế hòa khí cũng nên được vệ sinh nếu xe đã lâu chưa bảo dưỡng. Người dùng cũng nên kiểm tra lọc xăng và thay mới nếu bộ phận này đã cũ. Trong giai đoạn đầu sử dụng nhiên liệu chứa ethanol, lọc nhiên liệu có thể giữ lại lượng cặn được làm bong ra từ bình xăng và đường ống. Ngoài ra, các ống dẫn nhiên liệu, gioăng cao su, phớt làm kín hoặc các chi tiết bằng cao su trong hệ thống nhiên liệu cần được kiểm tra kỹ.
Sau khi chuyển sang xăng ethanol, chủ xe nên theo dõi tình trạng vận hành trong vài lần đổ nhiên liệu đầu tiên. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như khó khởi động, máy chạy không ổn định, hụt ga, chết máy hoặc có mùi xăng bất thường, nên đưa xe đi kiểm tra để xác định nguyên nhân và xử lý kịp thời.
Hình ảnh từ camera giao thông tại hiện trường vụ tai nạn tàu hỏa với xe buýt tại Bangkok cho thấy nhiều ôtô và xe máy chen kín khu vực vạch mắt võng (hình chữ nhật có chữ X màu vàng) ngay trước điểm giao cắt đường sắt. Đây là loại vạch phổ biến trong luật giao thông nhiều nước, trong đó có Thái Lan, Việt Nam với ý nghĩa khu vực phương tiện không được dừng trong giao lộ để tránh ùn tắc giao thông. Đồng nghĩa với việc nếu thấy phía trước tắc đường, xe có thể phải dừng lại trong vạch, người lái không được phép đi vào.
Giao lộ đồng cấp giữa đường sắt và đường bộ này được trang bị đầy đủ hệ thống cảnh báo gồm đèn tín hiệu, barie cố định và barie tự động hạ xuống khi tàu đến gần. Theo giới chức đường sắt Thái Lan, dòng phương tiện dừng kín trong ô mắt võng và chắn ngang đường ray khiến nhân viên điều hành không thể hạ barie xuống hoàn toàn trước khi tàu đi tới. The Nation dẫn lời ngành đường sắt Thái Lan cho biết nhân viên điều hành đã sử dụng cờ đỏ để cảnh báo khẩn cấp, song đoàn tàu hàng vẫn không đủ quãng đường để dừng lại.
Theo luật giao thông đường bộ Thái Lan, tài xế phải dừng xe cách đường ray ít nhất 5 m khi có tín hiệu cảnh báo tàu đến gần, khi barie đã hạ xuống hoặc khi nghe thấy tiếng tàu. Tại các điểm giao cắt không có barie hay tín hiệu cảnh báo, phương tiện cũng chỉ được đi tiếp khi bảo đảm an toàn. Khuyến cáo an toàn giao thông của nước này cũng yêu cầu tài xế không vượt xe trong phạm vi 30 m trước điểm giao cắt đường sắt, không bám đuôi phương tiện phía trước để lao lên đường ray khi ùn tắc và phải bảo đảm phía trước đủ khoảng trống trước khi đi qua khu vực giao cắt.
Theo lời kể của một người dân sống gần khu vực gần 20 năm, tình trạng xe chắn ngang đường ray tại đây diễn ra gần như hàng ngày. "Cách điểm giao cắt khoảng 50 m là một ngã tư có đèn tín hiệu. Nếu từng biết giao thông Bangkok, bạn sẽ hiểu đèn đỏ ở đây giữ xe rất lâu, khiến dòng phương tiện ùn lại". Một số người dân Bangkok cũng nói với Reuters rằng họ từ lâu đã lo ngại nguy cơ tai nạn tại giao cắt này do nhiều tài xế thường xuyên cố vượt qua dù đã có tín hiệu cảnh báo.
Giới chức Thái Lan hiện chưa công bố kết luận cuối cùng về nguyên nhân vụ tai nạn. AP cho biết giới chức cũng đang kiểm tra liệu hệ thống cảnh báo tự động tại giao cắt có hoạt động đúng quy trình vào thời điểm xảy ra va chạm hay không.
Theo dữ liệu ngành đường sắt Thái Lan, nước này hiện còn hơn 2.600 điểm giao cắt đồng mức, trong đó hàng trăm điểm bị đánh giá thiếu hạ tầng an toàn đầy đủ. Tai nạn tại các điểm giao cắt đường sắt nhiều năm qua là vấn đề gây tranh cãi ở Bangkok và nhiều đô thị lớn của Thái Lan. Năm 2020, một tàu hàng từng đâm xe buýt chở công nhân đi lễ chùa tại tỉnh Chachoengsao gần Bangkok, khiến khoảng 20 người thiệt mạng. Reuters khi đó cho biết nơi xảy ra tai nạn không có barie tự động, chỉ sử dụng tín hiệu cảnh báo cơ bản.
Cùng với các phân khúc khác trên thị trường ô tô Việt Nam, trong bối cảnh sức mua hồi phục, lượng tiêu thụ ô tô máy xăng giá rẻ nhất Việt Nam (gồm Hyundai Grand i10, KIA Morning và Toyota Wigo) cũng tìm lại nhịp tăng trưởng doanh số nhưng không đáng kể. Cục diện cạnh tranh vẫn không thay đổi khi Hyundai Grand i10 vẫn là cái tên gồng gánh doanh số cho cả phân khúc trong bối cảnh KIA Morning không được công bố kết quả bán hàng, Toyota Wigo đang gặp khó khi rơi vào nhóm xe bán ế nhất.
Theo số liệu cập nhật từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) và Hyundai Thành Công Việt Nam (HTV) trong tháng 3.2026, doanh số bán ô tô máy xăng cỡ nhỏ tại Việt Nam chỉ đạt 257 xe, tăng 49 xe tương đương 19,1% so với tháng 2.2026. Kết quả này (chưa bao gồm doanh số KIA Morning) giúp ô tô máy xăng giá rẻ nhất Việt Nam chấm dứt đà sụt giảm doanh số kéo dài từ cuối năm ngoái đến hai tháng đầu năm 2026. Dù vậy, vẫn cho thấy thực trạng đáng buồn của phân khúc này khi chỉ còn lại một vài cái tên góp mặt, sức hút sụt giảm đáng kể.
Không chỉ tăng trưởng chậm, doanh số ô tô máy xăng cỡ nhỏ tại Việt Nam trong tháng 3.2026 vẫn thấp hơn 306 xe, tương đương mức giảm 54,5% so với cũng kỳ năm ngoái. Cộng dồn ba tháng đầu năm 2026, tổng doanh số bán ô tô máy xăng cỡ nhỏ tại Việt Nam (chưa tính KIA Morning do THACO AUTO không công bố chi tiết) cũng chỉ đạt 992 xe, giảm 430 xe tương đương 30,3% so với cùng kỳ năm ngoái.
Áp lực cạnh tranh từ xe điện ngày càng gia tăng, cộng với việc giá xăng liên tục biến động trong thời gian qua… chính là những lý do khiến ô tô máy xăng giá rẻ nhất Việt Nam giảm sức hút. Phân khúc này chủ yếu hướng đến nhóm khách hàng lần đầu mua xe hay cá nhân, doanh nghiệp mua xe chạy dịch vụ… vốn đề cao tính kinh tế, tiết kiệm. Tuy nhiên trong bối cảnh giá xăng, dầu biến động, chi phí sử dụng cao hơn nhiều so với xe điện, không ít khách hàng đã quay lưng với những lựa chọn như Hyundai Grand i10, KIA Morning hay Toyota Wigo.
Trong số 3 mẫu xe đang cạnh tranh ở phân khúc này, ngoài KIA Morning không được công bố kết quả bán hàng, doanh số hai mẫu xe còn lại cho thấy sự đối lập rõ rệt. Cụ thể, Hyundai Grand i10 với sức hút về thương hiệu, kiểu dáng thiết kế cùng giá bán khá cạnh tranh tiếp tục bán được nhiều xe nhất. Tuy nhiên, doanh số cũng chỉ đạt ở mức 255 xe, tăng 82 xe so với tháng trước đó, qua đó khép lại quý 1/2026 với 792 xe bán ra. Trong khi đó, mẫu xe nhập khẩu từ Indonesia - Toyota Wigo lại chỉ bán được 2 xe, giảm tới 33 xe so với tháng 2.2026. Kết quả này khiến Toyota Wigo rơi vào nhóm 10 ô tô bán ít nhất Việt Nam tháng 3.2026. Sau 3 tháng đầu năm 2026, doanh số Toyota Wigo cũng chỉ ở mức 200 xe.
Sau quý 1/2026, với chỉ 992 xe bán ra, giảm 30,3% so với cùng kỳ năm ngoái ô tô máy xăng giá rẻ nhất Việt Nam là một trong những phân khúc có doanh số bán thấp nhất thị trường. Nếu không có sự cải tiến về mẫu mã, thiết kế cộng với chính sách ưu đãi từ nhà sản xuất, phân phối, ô tô máy xăng giá rẻ nhất Việt Nam khó có thể cạnh tranh với xe điện vốn ngày càng phổ biến trên thị trường.
Thông tin từ Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an), qua camera của hệ thống cảnh báo tự động tại đường ngang dân sinh, lực lượng chức năng đã ghi lại cảnh một tài xế xe máy cố tình "cướp đường" tàu SE8.
15h48 ngày 4-4, tàu SE8 lưu thông trên tuyến đường sắt Bắc - Nam. Khi đến đường ngang dân sinh tại Km13+700 (đoạn qua xã Ngọc Hồi, Hà Nội), một người đi xe máy đã cố tình vượt qua đường sắt. Đáng chú ý người này vừa sử dụng điện thoại trong lúc lái xe.
Phần đầu của tàu hỏa đã va trúng phần đuôi xe máy. Chiếc xe bị húc văng, tài xế ngã ra đường. Người này sau đó lái xe rời khỏi hiện trường.
Khu vực này được xác định có biển báo, đèn cảnh báo và barie tự động.
Phát hiện xe máy băng qua đường sắt, lái tàu đã phanh hãm để tránh xảy ra tai nạn. Tàu SE8 tiếp tục hành trình vào lúc 15h50.
Đại diện Cục Cảnh sát giao thông khuyến cáo lái xe qua các đường ngang giao cắt tàu hỏa cần chú ý quan sát và tuân thủ tuyệt đối các tín hiệu cảnh báo. "Mỗi hành vi chủ quan có thể phải trả giá bằng cả tính mạng", vị này cho hay.
