Người ta nói về giáo dục, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp công nghệ và tương lai của đất nước. Nhưng có một khía cạnh ít được nhắc đến hơn: Steve Jobs không chỉ là một doanh nhân công nghệ. Cuộc đời ông còn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ hành trình tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống, từ thiền định và những tư tưởng phương Đông.
Nếu muốn hiểu điều gì đã góp phần tạo nên Steve Jobs, có lẽ chúng ta cần nhìn xa hơn những lớp học, những công thức thành công hay những bài học khởi nghiệp.
Khi đề thi đặt câu hỏi “Làm thế nào để Việt Nam có Steve Jobs?”, tôi nghĩ nhiều người sẽ lập tức liên tưởng đến giáo dục STEM, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo hay hệ sinh thái khởi nghiệp. Tất cả những yếu tố đó đều quan trọng.
Nhưng nếu nhìn vào cuộc đời Steve Jobs, ta sẽ thấy một câu chuyện phức tạp hơn rất nhiều. Steve Jobs không chỉ là một kỹ sư, ông cũng không chỉ là một doanh nhân.
Mà ông là sự kết hợp hiếm có giữa công nghệ, nghệ thuật, trực giác, khả năng kể chuyện, khả năng nhìn thấy những nhu cầu mà thị trường còn chưa nhận ra và một sự ám ảnh gần như cực đoan với cái đẹp.
Những điều đó không hoàn toàn được tạo ra trong lớp học. Chúng đến từ trải nghiệm sống, từ khả năng tự học, từ những thất bại, từ sự tò mò không ngừng và từ những cuộc tìm kiếm nội tâm kéo dài nhiều năm. Có lẽ vì thế mà thế giới có rất nhiều tỷ phú công nghệ, rất nhiều CEO xuất sắc, nhưng chỉ có một Steve Jobs.
Giáo dục có thể dạy những điều đó không? Khi đọc về cuộc đời ông, tôi có cảm giác rằng điều làm nên sự khác biệt không chỉ là trí thông minh hay năng lực công nghệ, mà đó còn là một hành trình dài đi tìm chính mình. Là khả năng quan sát tâm trí, là sự tập trung sâu sắc.
Có lẽ vì thế mà khi đề thi hỏi làm thế nào để Việt Nam có Steve Jobs, tôi lại nghĩ đến một câu hỏi khác:
Chúng ta đang dành rất nhiều thời gian để dạy người trẻ cách cạnh tranh với thế giới. Nhưng liệu chúng ta đã dành đủ thời gian để dạy họ hiểu chính mình hay chưa?
Tin Gốc: Vnexpress

Nếu được chọn lại, tôi vẫn sẽ quyết định nghỉ việc để chăm bố trong những tháng ngày cuối đời. Nhưng tôi không muốn con mình phải trải qua những gì tôi từng trải qua - thế hệ "bánh mì kẹp", cùng lúc gánh trách nhiệm với cha mẹ già và con cái còn nhỏ.
Ngày bố đổ bệnh, cuộc sống của gia đình tôi gần như đảo lộn hoàn toàn. Trước đó, tôi có một công việc ổn định với mức thu nhập trên 20 triệu đồng một tháng. Hai vợ chồng đều đi làm, con tôi còn nhỏ nhưng cuộc sống nhìn chung không quá áp lực. Chúng tôi có kế hoạch cho tương lai, có dự định tích lũy để mua nhà rộng hơn, cho con học hành đầy đủ.
Rồi bố tôi bất ngờ đổ bệnh nặng. Từ một người minh mẫn, sinh hoạt bình thường, bố nhanh chóng trở thành bệnh nhân phải nằm một chỗ. Bệnh tình của bố xấu đi nhanh chóng khiến việc chăm sóc không còn là vài giờ mỗi ngày mà là 24 giờ liên tục. Từ chuyện ăn uống, vệ sinh cá nhân, thay quần áo, trở mình chống lở loét, đưa đi viện, theo dõi thuốc men... tất cả đều cần người túc trực.
Gia đình tôi từng thuê người hỗ trợ, nhưng không phải lúc nào cũng tìm được người phù hợp. Cuối cùng, tôi là người đứng ra gánh phần lớn trách nhiệm chăm sóc bố. Ban đầu, tôi cố gắng vừa đi làm vừa lo cho bố. Buổi sáng tranh thủ vào viện hoặc về nhà bố trước khi đến công ty. Giờ nghỉ trưa, tôi lại chạy đi mua thuốc. Chiều tan làm, tôi lập tức chạy vào xem bố thế nào.
>> Mình tôi chăm sóc mẹ già 80 tuổi và nuôi 3 đứa con
Tôi cố gắng gồng mình trong nhiều tháng. Nhưng rồi công việc bắt đầu bị ảnh hưởng. Tôi thường xuyên xin nghỉ, xin về sớm hoặc đi muộn. Những cuộc họp quan trọng tôi cũng phải bỏ dở. Hiệu quả làm việc giảm sút thấy rõ. Đến một thời điểm, tôi hiểu mình không thể làm tốt cả hai vai trò cùng lúc và đành lòng xin nghỉ việc.
Đó là một quyết định rất khó khăn. Không chỉ vì mất nguồn thu nhập đáng kể mà còn vì tôi biết việc quay lại thị trường lao động sau một thời gian dài gián đoạn sẽ không hề dễ dàng. Nhưng lúc ấy, tôi không còn lựa chọn nào khác. Chồng tôi công việc bận rộn nhưng cũng phải cố gắng gánh thêm phần chăm sóc con để tôi có thể ở bên bố. Có những tuần tôi gần như chỉ xoay quanh bệnh viện và giường bệnh.
Nhiều người thường nói chữ hiếu rất thiêng liêng. Điều đó đúng. Nhưng thực tế chăm sóc một người bệnh nặng trong thời gian dài cũng là một hành trình vô cùng khắc nghiệt. Nó không chỉ lấy đi tiền bạc mà còn bào mòn sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của cả gia đình. Tôi đã trải qua những đêm thức trắng, những ngày ăn uống qua loa, những tháng trời không biết đến khái niệm nghỉ ngơi thực sự.
Có lúc tôi cảm thấy kiệt sức đến mức chỉ muốn khóc. Có những đêm nằm xuống, tôi nhắm mắt lại và nghĩ một điều mà đến bây giờ nhớ lại tôi vẫn thấy sợ chính mình. Tôi từng nghĩ: "Giá mà sáng mai đừng tỉnh giấc nữa thì tốt biết mấy". Tôi mệt đến mức không còn cảm nhận được đâu là ngày thường, đâu là cuối tuần. Mệt đến mức thấy cuộc sống chỉ còn là chuỗi trách nhiệm nối tiếp trách nhiệm. Tôi tin rằng rất nhiều người đang chăm sóc cha mẹ bệnh nặng sẽ hiểu cảm giác đó.
Gần một năm sau, bố tôi qua đời. Ngày lo xong tang lễ, tôi ngồi lặng rất lâu. Trong lòng vừa đau đớn, vừa trống rỗng, cũng vừa nhẹ nhõm. Tôi biết nếu ngày ấy mình chọn công việc thay vì ở bên bố, có lẽ tôi sẽ ân hận cả đời. Ít nhất, tôi đã được ở cạnh ông trong những ngày cuối cùng. Ít nhất, tôi đã làm tròn chữ hiếu theo cách mình có thể. Vì vậy, tôi không hối hận.
Nhưng trải nghiệm ấy cũng khiến tôi suy nghĩ rất nhiều về tương lai. Tôi không muốn sau này con mình cũng phải bỏ dở công việc, từ bỏ cơ hội nghề nghiệp, hy sinh sức khỏe tinh thần để chăm sóc cha mẹ như tôi. Tôi không muốn con trở thành thế hệ "bánh mì kẹp", kiệt quệ khi ở giữa một bên là cha mẹ già yếu cần chăm sóc, một bên là con cái còn nhỏ cần nuôi dưỡng.
Sau biến cố ấy, tôi nhận ra việc chuẩn bị cho tuổi già không chỉ là tích lũy tiền bạc cho bản thân. Đó còn là chuẩn bị để không trở thành gánh nặng quá lớn cho con cái. Là nghĩ đến bảo hiểm, dịch vụ chăm sóc dài hạn, kế hoạch tài chính và cả những cuộc trò chuyện thẳng thắn trong gia đình từ khi còn khỏe mạnh.
Nhiều người Việt vẫn quen với suy nghĩ rằng sau này con cái sẽ chăm sóc mình khi về già. Điều đó không sai. Nhưng trong bối cảnh tuổi thọ ngày càng cao, bệnh mạn tính ngày càng nhiều, áp lực cuộc sống ngày càng lớn, chỉ dựa vào sự hy sinh của con cái có lẽ không còn là một giải pháp bền vững. Tôi đã làm tròn chữ hiếu với bố. Nhưng nếu yêu con, tôi nghĩ mình cũng cần chuẩn bị từ bây giờ để một ngày nào đó, con không phải đánh đổi quá nhiều.
Tin Gốc: Vnexpress

"Nhiều người nói đánh thuế nhà cho thuê để hạn chế đầu cơ, nhưng thực tế người đi thuê như tôi lại là đối tượng phải chịu trận. Ví dụ, căn phòng tôi đang thuê giá 4 triệu một tháng, nếu chủ nhà bị đánh thêm thuế thì họ chỉ cần tăng giá cho thuê nhà lên 4,5 triệu là xong. Với người thu nhập trung bình, mỗi tháng thêm vài trăm nghìn đồng là cả một vấn đề. Cuối cùng, chính sách nhắm vào chủ nhà nhưng lại khiến người thuê, vốn đã yếu thế càng khó khăn hơn".
Đó là lo lắng của độc giả Tabata xung quanh đề xuất đánh thuế nhà thứ hai cho thuê. Thực tế, việc đánh thuế trên lãi chuyển nhượng bất động sản hay với nhà thứ hai trở lên từng được giới chuyên gia, đại biểu Quốc hội đề xuất nhằm hạ nhiệt thị trường, hạn chế đầu cơ. Tại kỳ họp Quốc hội cuối năm ngoái, khi sửa Luật Thuế thu nhập cá nhân, Bộ trưởng Tài chính từng cho biết chưa đủ cơ sở để thu thuế trên lãi mua bán nhà đất cho tới khi có sàn giao dịch bất động sản online, cũng như đủ dữ liệu số hóa đất đai gắn với dữ liệu trên VNeID. Vì vậy, thuế với chuyển nhượng nhà đất đến nay vẫn duy trì 2% trên giá trị giao dịch.
Cùng chung trăn trở việc áp thuế nhà cho thuê có thể đẩy gánh nặng cho người thuê nhà, bạn đọc Ducnim bình luận: "Lý thuyết là đánh thuế để giảm giá bán nhà, nhưng thực tế chủ nhà bao giờ cũng ở 'kèo trên'. Thuế tăng thì họ cộng trực tiếp vào giá thuê và giá bán nhà mà thôi. Cuối cùng, người mua nhà lần đầu hay người đi thuê mới là những đối tượng chịu trận nặng nhất. Thuế này thực chất là đánh vào túi tiền của người lao động đang cần chỗ ở chứ không 'gãi' đúng chỗ ngứa là dân đầu cơ".
>> Bài toán mua hai mảnh đất dưỡng già nhưng bị đánh thuế như dân đầu cơ
Trong khi đó, với quan điểm trái ngược, độc giả Satehanh phản biện: "Chưa chắc việc áp thuế sẽ làm tăng giá nhà. Vì thuế đánh vào đất sở hữu chứ không phải căn nhà. Theo tôi, đã đánh thuế là phải đánh cả với nhà cho thuê vì không làm vậy thì nhà đầu cơ mua đất xong sẽ xây nhà cấp bốn cho thuê giá rẻ để thao túng giá đất. Xây một nhà trọ giá rẻ cũng không hề khó. Những người đầu tư cho thuê sẽ xây mấy tầng lên và nếu có chia đều thuế cho số lượng người thuê thì cũng không bao nhiêu'.
Cùng chung nhận định, bạn đọc Khuongna ủng hộ đề xuất trên: "Đánh thuế bất động sản thứ hai cho thuê đúng là có thể khiến giá thuê nhà tăng trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn sẽ góp phần làm giảm giá bán. Giờ nhiều người sở hữu hàng chục mặt tiền, nhà ở cho thuê, nền nhà, đất hoang và họ luôn có xu thế ôm thêm khiến giá nhà vẫn tăng cao. Nếu đánh thuế bất động sản lũy tiến hàng năm ở mức cao, sẽ làm giảm tình trạng này về lâu dài. Tất nhiên, đó cũng chỉ là một giải pháp. Muốn bình ổn giá nhà, hay bớt tình trạng gom đất, để dòng tiền đưa vào đầu tư sản xuất thì cần phối hợp thêm nhiều giải pháp đồng bộ khác".
Tin Gốc: Vnexpress

Câu chuyện về quan điểm chi tiêu trong các bài viết: "Vợ chồng lương 30 triệu vẫn tiết kiệm được 15 triệu một tháng ở Sài Gòn", "Tôi chi vài triệu mua sắm trong ngày còn chồng chẳng dám ăn tiêu", "Chồng keo kiệt với bản thân vì mặc cảm làm ra ít tiền", ‘Làm đồng nào tiêu đồng đó giúp tôi lạc quan, thoải mái đầu óc’, ‘Nhiều người bảo tôi 'điên' vì mua máy tính 3000 USD cho con chơi game’ thu hút được nhiều sự quan tâm của độc giả với nhiều ý kiến trái chiều.
Cá nhân tôi lựa chọn lối sống đơn giản, duy trì kỷ luật tài chính, tiết kiệm để phòng thân mặc dù tôi có thu nhập khá so với mặt bằng chung.
Cũng nhờ thói quen tiết kiệm và có kế hoạch chi tiêu phù hợp nên ngay từ thời sinh viên tôi đã không phải sống trong cảnh thiếu trước hụt sau. Khi ra trường, đi làm tôi cũng tự tay mua xe sắm nhà mà không phải chạy vạy vay mượn bạn bè, người thân.
Ở độ tuổi 40 tôi vẫn sử dụng chiếc ô tô sedan hạng B mua từ 10 năm trước trong khi bạn bè, đồng nghiệp có nhiều người đã lên đời Camry, Mercedes, mẫu SUV sang trọng.
Với tôi, chiếc xe là một phần kỷ niệm trong cuộc đời, nó được bảo dưỡng định kỳ, vẫn sử dụng tốt, tiết kiệm nhiên liệu và vẫn phù hợp với nhu cầu sử dụng của tôi.
Còn khi đi công tác hay tiếp khách tôi đã có xe của công ty đưa đón. Khi có việc cần di chuyển từ nội thành ra ngoại thành vào cuối tuần, nếu không có việc gấp tôi sẽ lựa chọn đi xe bus, vừa ngồi trên xe vừa đọc báo, ngắm phố phường qua khung cửa kính cũng là một thú vui nhẹ nhàng.
Tôi không mua sắm theo cảm hứng, do đặc thù công việc, tôi thường xuyên mặc đồng phục công ty khi đi làm. Tủ quần áo của tôi chỉ khoảng sáu, bảy bộ đồ để thay đổi. Ngoài ra có hai bộ vest: Một bộ công ty cấp, một bộ đối tác tặng.
Tôi vẫn mặc chiếc áo len mà học trò tặng cách đây 6 năm. Gia đình tôi ăn cơm nhà là chính, tôi sắp xếp công việc để phụ giúp vợ cùng nấu cơm, dọn nhà. Mỗi tháng cả nhà mới ra ăn ngoài đổi gió một, hai bữa.
Khoảng hai, ba tháng chúng tôi tổ chức picnic, dã ngoại hoặc đi chơi xa một chuyến với bán kính cách Hà Nội khoảng 100 km trở lại. Khi tổ chức dã ngoại, gia đình tôi thường chuẩn bị sẵn thực phẩm từ nhà.
Một năm tôi đưa gia đình du lịch một, hai lần. Bản thân tôi cũng được hưởng chế độ du lịch, nghỉ mát của công ty mỗi năm hai lần. Sở thích trồng rau, chơi đàn, đọc sách, chạy bộ của tôi cũng không tốn kém nhiều chi phí. Những niềm vui ấy vừa đủ để làm mới cảm xúc mà không biến thành gánh nặng tài chính.
Trái ngược với tôi, vợ tôi mua sắm online rất thoáng tay, có những món đồ vứt trong góc tủ có khi quên chưa đụng tới. Hai tủ quần áo đối với vợ tôi vẫn thấy thiếu; túi xách, giày dép dùng một vài lần rồi bỏ xó. Cô ấy thích dùng hàng hiệu, mỹ phẩm đắt tiền dù lương của vợ không cao.
Tôi có góp ý thì cô ấy đều có lý lẽ riêng: "đời sống được mấy, sao phải khổ", "sống hôm nay đâu biết ngày mai sẽ ra sao", "nhiều người giàu mất vì Covid có đem được tiền đi đâu; có nhu cầu tiêu tiền ắt tạo động lực kiếm tiền, trời sinh voi sinh cỏ, lo chi".
Trong khi tôi vẫn cảm thấy vui vẻ khi mua hàng sale off (khuyến mại sâu), quần áo bình dân, đồ giảm giá trong siêu thị thì cô ấy lại cảm thấy khó chịu. Vợ nhiều lần bóng gió chê tôi chắt bóp hà tiện, tư duy cổ lỗ sĩ, không biết tự thưởng cho bản thân, không biết hưởng thành quả lao động.
Tôi thì chọn cách cười trừ và trêu lại cô ấy: "Em đẹp thì mặc hàng hiệu sẽ tôn lên thương hiệu của nhãn hàng đó, chứ anh xấu trai mặc áo hàng hiệu có khi làm xấu đi hình ảnh của họ".
Có những thời điểm tưởng chừng hôn nhân rạn nứt vì quan điểm tiêu tiền khác nhau của hai vợ chồng. Tôi vẫn giữ thói quen chi tiêu trong khả năng, cân nhắc từng khoản mua sắm vì sau lưng tôi còn cha mẹ già và hai con nhỏ đang tuổi ăn học.
Tôi duy trì kỷ luật chi tiêu cá nhân nhưng cũng sẵn sàng đầu tư các khoản chi phí chăm sóc sức khỏe cho bố mẹ, người thân. Không tiếc tiền đầu tư dinh dưỡng và học tập cho hai con.
Tôi chia thu nhập hàng tháng thành các khoản cố định: Ăn uống, chi phí sinh hoạt của gia đình; điện nước, xăng xe, tiền học của con, chi phí chăm sóc sức khỏe cho bố mẹ, chi tiêu cá nhân, tiền tiết kiệm, quỹ đầu tư. Đồng thời duy trì kỷ luật tài chính để bố mẹ và hai con có điểm tựa vững chắc.
Tôi không cho rằng lựa chọn lối sống tối giản, tiết kiệm là sống khổ là hà tiện, càng không phải là từ chối tận hưởng cuộc sống. Tôi không thấy mình thiệt thòi. Trái lại, tôi cảm nhận rõ sự đủ đầy trong tâm hồn.
Lối sống đơn giản còn giúp tôi tiết kiệm được thứ quý giá hơn tiền bạc: Thời gian và năng lượng. Khi không bị cuốn vào vòng xoáy mua sắm, tôi có nhiều thời gian hơn để học hỏi, chăm sóc sức khỏe, quan tâm đến gia đình và phát triển bản thân.
Tôi không phải làm việc đến kiệt sức chỉ để duy trì một mức sống vượt quá khả năng.
Cuộc sống vốn đầy bất trắc, chúng ta cần chủ động trước những điều bất ngờ. Tiêu tiền cho hiện tại là nhu cầu, nhưng tích trữ một phần cho tương lai là cần thiết.
Trong bối cảnh bất ngờ nào đó xảy ra như dịch Covid bùng phát hay suy thoái kinh tế, chính thói quen tiết kiệm và chi tiêu hợp lý đã giúp nhiều người đứng vững trước sóng gió mà không rơi vào khủng hoảng.
Tin Gốc: Vnexpress

