Đó là lời khuyên của tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM) với thí sinh chuẩn bị bước vào đợt 2 kỳ thi đánh giá năng lực cuối tuần này.
Sáng mai (24.5), ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực đợt 2 năm nay với hơn 173.000 thí sinh dự thi. Trong đó, trên 63% thí sinh đăng ký dự thi đánh giá năng lực đợt 2 để cải thiện điểm số. So với đợt 2 năm 2025 với 97.387 thí sinh, số lượng đăng ký năm 2026 tăng trên 77% – cao chưa từng có.
Theo đó, đợt thi diễn ra tại 15 địa điểm thi tính theo đơn vị hành chính sau sáp nhập, gồm: TP.HCM, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ, An Giang và Cà Mau.
Trong đó, riêng TP.HCM có tới trên 88.000 thí sinh dự thi. Tiếp theo đó, Đồng Nai và Đồng Tháp mỗi nơi có trên 11.000 thí sinh, Gia Lai và Đắk Lắk cũng trên 9.000 lượt dự thi mỗi nơi…
Kỳ thi đợt này có sự tham gia phối hợp tổ chức của 38 đơn vị, trong đó riêng TP.HCM có 23 trường ĐH-CĐ.
Lưu ý với thí sinh trước khi bước vào kỳ thi đợt 2, tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, cho biết: “Bài thi đánh giá năng lực không đánh giá khả năng học thuộc và nhớ kiến thức của thí sinh mà chú trọng đến đánh giá năng lực cơ bản để học ĐH của thí sinh như: khả năng đọc hiểu, tư duy logic, năng lực phân tích dữ liệu và giải quyết vấn đề”.
Vì vậy, theo tiến sĩ Chính, những thí sinh có cách tiếp cận học tập khoa học trong quá trình học tập phổ thông sẽ có nhiều lợi thế. “Tuy nhiên để có thể đạt điểm tốt trong kỳ thi, thí sinh cần có sự chuẩn bị tốt về cả sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần và có chiến thuật làm bài phù hợp để có thể thể hiện đầy đủ nhất năng lực của bản thân trong 150 phút làm bài. Thí sinh cần quản lý thời gian chặt chẽ vì bài thi có số lượng câu hỏi lớn”, tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính nhấn mạnh.
Ngoài ra, Giám đốc Trung tâm khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM) cũng lưu ý thí sinh cần kiểm tra kỹ các thông tin trên giấy báo dự thi như: họ tên, số báo danh, địa điểm thi, phòng thi và giờ tập trung. Đồng thời, chủ động tìm hiểu địa điểm thi và đến điểm thi sớm để tránh bị động hoặc các sự cố phát sinh như: ùn tắc giao thông, nhầm địa điểm thi hay thiếu giấy tờ cần thiết.
Khi đến làm thủ tục dự thi và tham gia thi, thí sinh bắt buộc mang theo giấy tờ tùy thân hợp lệ còn hiệu lực như thẻ căn cước hoặc CCCD đối với thí sinh có quốc tịch Việt Nam, hoặc hộ chiếu đối với thí sinh là người nước ngoài; cùng phiếu báo dự thi và các dụng cụ được phép mang vào phòng thi theo quy định.
Trong ngày thi, thí sinh cần tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn của cán bộ coi thi và quy chế thi. Các vật dụng không được phép mang vào phòng thi như điện thoại, thiết bị thu phát tín hiệu, tai nghe, đồng hồ thông minh, tài liệu… phải được để đúng nơi quy định. Những trường hợp vi phạm quy chế thi sẽ bị xử lý nghiêm.
Ngoài ra, đại diện ĐH Quốc gia TP.HCM cũng khuyến nghị thí sinh chuẩn bị đầy đủ các vật dụng cần thiết như bút viết, máy tính cầm tay đúng quy định. Đồng thời đọc kỹ hướng dẫn tô phiếu trả lời trắc nghiệm, ghi chính xác thông tin cá nhân để tránh những sai sót đáng tiếc ảnh hưởng đến kết quả bài thi.
Trước đó, ngày 5.4, kỳ thi đánh giá năng lực đợt 1 ĐH Quốc gia TP.HCM thu hút 133.489 thí sinh dự thi. Phổ điểm có dạng gần phân bố chuẩn với điểm trung bình và trung vị đều bằng 682 điểm. Phổ điểm trải rộng với độ lệch chuẩn bằng 141,2 thể hiện khả năng phân loại thí sinh tốt. Khoảng 30% thí sinh đạt dưới 600 điểm, 55% dưới 700 điểm và chỉ khoảng 6% đạt từ 900 điểm trở lên, cho thấy sự phân tầng rõ rệt giữa các nhóm năng lực.
Theo Sở GD-ĐT TP.HCM, trong khoảng thời gian này phụ huynh và học sinh được thay đổi nguyện vọng nhiều lần (nếu muốn). Đến 17h cùng ngày sẽ đóng cổng đăng ký lớp 10 trực tuyến.
Lãnh đạo một trường THCS tại khu vực 1 (TP.HCM) nói ở giai đoạn đầu tiên, nhiều lớp có gần 100% học sinh cùng đăng ký vào một trường THPT thuộc top đầu dù lực học của các bạn hoàn toàn khác nhau.
Khi hỏi tại sao lại chọn trường giống nhau, các bạn trả lời là chọn theo bạn ngồi bên cạnh, hoặc theo nhóm bạn thân hoặc theo bạn cùng lớp. Ngay cả khi giáo viên chủ nhiệm giải thích về nguyên tắc chọn nguyện vọng lớp 10 nhưng nhiều bạn vẫn giữ nguyên ý định, phụ huynh thì bảo để cho các con thử sức.
Theo vị lãnh đạo trên, chỉ đến khi Sở GD-ĐT công bố số liệu học sinh đăng ký nguyện vọng, phụ huynh và các học sinh mới giật mình vì trường THPT đó có tỉ lệ chọi quá cao. Thế là các bạn lại rủ nhau đổi nguyện vọng sang một trường THPT khác có điểm chuẩn thấp hơn.
"Tôi yêu cầu các giáo viên chủ nhiệm làm việc với từng trường hợp, phân tích thật kỹ về tình hình tuyển sinh lớp 10 năm nay. Bên cạnh đó cần xác định việc chọn trường THPT phải dựa trên các tiêu chí năng lực học sinh, đường đi từ nhà đến trường có thuận lợi không… chứ không thể chọn trường theo phong trào", vị này nói.
Ghi nhận của Tuổi Trẻ cho thấy việc chọn nguyện vọng theo tâm lý hội nhóm như trên không phải là hiếm. "Lứa tuổi này học sinh rất dễ bị ảnh hưởng bởi bạn bè. Nhiều em tin và làm theo bạn chứ nhất quyết không nghe lời ba mẹ.
Vì vậy đứng trước ngưỡng cửa chọn trường THPT, các em cho rằng chọn cùng trường để sau này được tiếp tục học cùng nhau. Trong khi thực tế việc có thi đậu vào lớp 10 hay không phụ thuộc vào lực học của mỗi học sinh và chiến lược lựa chọn nguyện vọng đúng đắn" - cô Hà Vân, giáo viên lớp 9 ở phường Tân Hòa, cho biết.
Còn ông Xuân Trường - một phụ huynh ở nội thành TP.HCM - chia sẻ: "Con gái tôi chọn trường THPT cách nhà gần 9km chỉ vì trường đó có đồng phục học sinh "đẹp như trường quốc tế".
Vợ chồng tôi muốn con chọn trường ở gần nhà, chất lượng giáo dục tốt và khá nổi tiếng, điểm chuẩn cũng phù hợp với năng lực học tập nhưng con khăng khăng từ chối với lý do đồng phục quá xấu, nhìn rất quê, nếu phải mặc sẽ không dám ra đường".
Không thuyết phục được con, anh Trường vào nhóm Zalo phụ huynh của lớp than thở, không ngờ nhiều phụ huynh khác cũng bày tỏ nỗi lòng tương tự. "Chúng tôi phải nhờ giáo viên chủ nhiệm can thiệp khuyên các con đổi nguyện vọng. Trường có đồng phục đẹp nhưng tỉ lệ chọi, điểm chuẩn đều nằm trong top cao nhất TP thì với lực học mấp mé loại giỏi như con tôi rất khó thi đậu", ông Trường kể.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, hiệu trưởng nhiều trường THPT đều cho rằng hầu hết phụ huynh, học sinh lớp 9 khi đăng ký nguyện vọng lớp 10 chỉ quan tâm đến việc con mình có đậu được vào trường X, trường Y hay không mà thôi. Trong khi có một yếu tố cực kỳ quan trọng nhưng rất ít phụ huynh để ý, đó là tổ hợp môn lựa chọn ở các trường THPT.
"Khi vào lớp 10, học sinh sẽ được học những tổ hợp môn nào, có phù hợp với định hướng nghề nghiệp sau này của các em không. Kinh nghiệm cho thấy nhiều gia đình khi đi đăng ký nhập học lớp 10 cho con mới tá hỏa phát hiện tổ hợp môn không phải như con mình mong muốn", hiệu trưởng một trường THPT ở quận 1 (cũ) cho hay.
Tương tự, bà Nguyễn Ngọc Nga - một phụ huynh ở phường Đức Nhuận - kể: "Cách đây hai năm con tôi đã rơi vào trường hợp dở khóc dở cười khi thi đậu vào một trường THPT nhưng trường lại chỉ tập trung vào các tổ hợp môn thuộc nhóm khoa học tự nhiên. Nhóm khoa học xã hội có rất ít lựa chọn trong khi con tôi lại định hướng theo nhóm khoa học xã hội".
Liên quan đến vấn đề này, đại diện Sở GD-ĐT cho biết cổng thông tin tuyển sinh lớp 10 của sở đã cập nhật đầy đủ dữ liệu về các trường THPT, đặc biệt thông tin chi tiết về các tổ hợp môn học. Phụ huynh có thể chủ động tra cứu bằng cách nhập tên trường vào thanh tìm kiếm để tìm hiểu kỹ trước khi đăng ký.
Theo một cán bộ Sở GD-ĐT, thời điểm này có thể nói kỳ thi lớp 10 năm nay đã "hạ nhiệt" được một phần. Số liệu đăng ký nguyện vọng 1 cho thấy năm nay có hơn 151.000 học sinh lớp 9 đăng ký dự thi vào lớp 10 công lập. Trong khi đó, số học sinh tốt nghiệp lớp 9 năm học 2025 - 2026 dự kiến là 169.079 em.
Như vậy, TP có hơn 17.000 học sinh không đăng ký dự thi lớp 10 công lập. Năm học 2026 - 2027, các trường THPT trên địa bàn TP sẽ tuyển 118.955 chỉ tiêu. Nếu căn cứ trên số thí sinh đăng ký dự thi thì TP.HCM có hơn 78% học sinh hoàn thành THCS được vào lớp 10 công lập thay vì chỉ có 70,35% như dự kiến ban đầu.
Sáng 15-5, các chuyên gia của 11 nghề Việt Nam tham dự Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới lần thứ 48 năm 2026 được tập huấn theo yêu cầu của Tổ chức Kỹ năng nghề thế giới, trong giai đoạn chuẩn bị cho sân chơi kỹ năng nghề lớn nhất hành tinh.
Chương trình do Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên tổ chức tại Trường cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, TP.HCM, diễn ra trong hai ngày 15 và 16-5, nhằm chuẩn bị đội ngũ chuyên gia cho đoàn Việt Nam tham dự Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới lần thứ 48 năm 2026 tại Thượng Hải, Trung Quốc.
Phát biểu tại chương trình, TS Lê Thị Hằng - Phó cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên - cho biết Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới là kỳ thi đỉnh cao về kỹ năng nghề, chủ yếu dành cho thanh niên từ 22 tuổi trở xuống.
Việt Nam tham dự kỳ thi từ năm 2007 đến nay, với phần lớn thí sinh là học sinh, sinh viên các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học. Trong quá trình đó, Việt Nam đã giành huy chương ở các nghề giải pháp phần mềm công nghệ thông tin, phay CNC, tiện CNC, cùng nhiều chứng chỉ kỹ năng nghề xuất sắc ở nhiều nghề khác.
Theo bà Hằng, Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới lần thứ 48 sẽ chính thức diễn ra từ ngày 22 đến 27-9 tại Trung tâm Triển lãm và Hội nghị quốc gia ở Thượng Hải. Kỳ thi năm nay được kỳ vọng có quy mô lớn nhất trong lịch sử, với hơn 1.400 thí sinh đến từ hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, tranh tài ở 64 nghề, cùng hàng nghìn quan sát viên và khách tham quan từ nhiều nơi trên thế giới.
Bà cho biết kỳ thi năm nay hướng tới mục tiêu đổi mới và tạo sức lan tỏa, qua đó cho thấy kỹ năng nghề đang ngày càng gắn chặt với sự thay đổi của thế giới lao động, công nghệ và tương lai nghề nghiệp của người trẻ.
Trong bối cảnh đó, việc chuẩn bị cho đoàn Việt Nam không dừng ở huấn luyện thí sinh, mà còn bao gồm chuẩn hóa đội ngũ chuyên gia, phiên dịch và các lực lượng hỗ trợ theo yêu cầu của Tổ chức Kỹ năng nghề thế giới.
Bà Hằng cho biết được sự đồng ý của lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên đang phối hợp với các đơn vị đồng hành, tài trợ để huấn luyện thí sinh ở 11 nghề và sẽ cử đoàn Việt Nam tham dự kỳ thi vào tháng 9 tới tại Thượng Hải.
Theo kế hoạch, chương trình tập huấn trong hai ngày 15 và 16-5 tập trung vào các yêu cầu bắt buộc đối với chuyên gia tham dự Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới.
Các chuyên gia, đặc biệt là người lần đầu tham gia kỳ thi, được hướng dẫn hoàn thành chương trình tiếp cận kỳ thi (access programme), nghiên cứu quy chế kỳ thi, mô tả kỹ thuật của nghề thi, các tài liệu bắt buộc và những quy định mới tại kỳ thi năm 2026 ở Thượng Hải.
Một nội dung quan trọng của tập huấn là giúp chuyên gia nắm quy trình đánh giá, chấm điểm, kiểm tra, ký và chuyển tài liệu để xác nhận.
Chương trình cũng dành thời gian cho việc thực hành xử lý tình huống tại kỳ thi, chia sẻ kinh nghiệm về quy tắc đạo đức, ứng xử, hướng dẫn hoàn thành các bài kiểm tra trực tuyến về kiến thức chung và hoàn thiện hồ sơ cá nhân theo mẫu của Tổ chức Kỹ năng nghề thế giới.
Theo quy định của Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới năm 2026, các chuyên gia lần đầu tham gia kỳ thi phải hoàn thành các mô đun bắt buộc thuộc chương trình tiếp cận kỳ thi trước ngày 22-5.
Đây là những yêu cầu nhằm bảo đảm chuyên gia hiểu đúng quy chế, tuân thủ chuẩn mực đạo đức, thực hiện đúng trách nhiệm chuyên môn và sẵn sàng đồng hành cùng thí sinh Việt Nam tại Thượng Hải.
Trường Đại học Lạc Hồng nhận quỹ học bổng trị giá 1 tỷ đồng từ thầy Đoàn Văn Điện cách đây ba ngày. Còn quỹ học bổng ở trường Đại học Nông Lâm TP HCM (2 tỷ đồng) và xã Xuân Lộc (1 tỷ đồng), tỉnh Đăk Lăk, được thành lập hồi cuối năm 2024 và đầu 2025.
"Đây là toàn bộ tâm sức trong cuộc đời tôi. Trao được quỹ học bổng thứ 3 là tôi thấy mãn nguyện, coi như đã trả ơn hết cho người, cho đời", thầy Điện chia sẻ.
PGS. TS Đoàn Văn Điện, 90 tuổi, có khoảng 40 năm làm việc tại trường Đại học Nông Lâm TP HCM, giữ chức hiệu trưởng giai đoạn 1989-1994. Sau khi nghỉ hưu, ông sáng lập Đại học Lạc Hồng và trường THCS-THPT Việt Thanh.
Thầy cho hay lập 3 quỹ học bổng là tâm nguyện từ lâu của thầy và vợ. Trường Đại học Nông Lâm TP HCM và Lạc Hồng là hai nơi gắn bó sâu sắc và dài nhất; còn xã Xuân Lộc là quê hương, cội nguồn gia đình. Ở hai trường, quỹ đều mang tên Đoàn Văn Điện, riêng học bổng ở xã Xuân Lộc được mang tên liệt sĩ Đoàn Văn Tường - anh trai thầy.
Số tiền trong quỹ sẽ được các trường, địa phương gửi tiết kiệm. Phần lãi hàng năm dành trao học bổng cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vươn lên học giỏi, xuất sắc và thưởng cho các giáo viên, giảng viên dạy giỏi, nghiên cứu giỏi.
"Cuộc đời tôi có nhiều cửa ải gian khó, sinh viên, đồng nghiệp đã tiếp sức giúp tôi vượt qua, trưởng thành. Đó là ân nhân mà tôi muốn trả ơn", hiệu trưởng đầu tiên của Đại học Lạc Hồng nói.
Thầy Điện quan niệm những người từng gặp trong đời đều là ân nhân, bằng những cách khác nhau, giúp thầy hoàn thiện chính mình. Với sinh viên, để có tư cách đứng lớp và được tin cậy, yêu mến, thầy phải tự trau dồi năng lực chuyên môn, kỹ năng và đạo đức qua từng ngày.
Bên cạnh niềm vui hoàn thành 3 quỹ học bổng như tâm nguyện, thầy Điện nói mừng hơn khi quyết định được các con, cháu ủng hộ.
