Đó là lời khuyên của tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM) với thí sinh chuẩn bị bước vào đợt 2 kỳ thi đánh giá năng lực cuối tuần này.
Sáng mai (24.5), ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực đợt 2 năm nay với hơn 173.000 thí sinh dự thi. Trong đó, trên 63% thí sinh đăng ký dự thi đánh giá năng lực đợt 2 để cải thiện điểm số. So với đợt 2 năm 2025 với 97.387 thí sinh, số lượng đăng ký năm 2026 tăng trên 77% – cao chưa từng có.
Theo đó, đợt thi diễn ra tại 15 địa điểm thi tính theo đơn vị hành chính sau sáp nhập, gồm: TP.HCM, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Tây Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ, An Giang và Cà Mau.
Trong đó, riêng TP.HCM có tới trên 88.000 thí sinh dự thi. Tiếp theo đó, Đồng Nai và Đồng Tháp mỗi nơi có trên 11.000 thí sinh, Gia Lai và Đắk Lắk cũng trên 9.000 lượt dự thi mỗi nơi…
Kỳ thi đợt này có sự tham gia phối hợp tổ chức của 38 đơn vị, trong đó riêng TP.HCM có 23 trường ĐH-CĐ.
Lưu ý với thí sinh trước khi bước vào kỳ thi đợt 2, tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính, cho biết: “Bài thi đánh giá năng lực không đánh giá khả năng học thuộc và nhớ kiến thức của thí sinh mà chú trọng đến đánh giá năng lực cơ bản để học ĐH của thí sinh như: khả năng đọc hiểu, tư duy logic, năng lực phân tích dữ liệu và giải quyết vấn đề”.
Vì vậy, theo tiến sĩ Chính, những thí sinh có cách tiếp cận học tập khoa học trong quá trình học tập phổ thông sẽ có nhiều lợi thế. “Tuy nhiên để có thể đạt điểm tốt trong kỳ thi, thí sinh cần có sự chuẩn bị tốt về cả sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần và có chiến thuật làm bài phù hợp để có thể thể hiện đầy đủ nhất năng lực của bản thân trong 150 phút làm bài. Thí sinh cần quản lý thời gian chặt chẽ vì bài thi có số lượng câu hỏi lớn”, tiến sĩ Nguyễn Quốc Chính nhấn mạnh.
Ngoài ra, Giám đốc Trung tâm khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM) cũng lưu ý thí sinh cần kiểm tra kỹ các thông tin trên giấy báo dự thi như: họ tên, số báo danh, địa điểm thi, phòng thi và giờ tập trung. Đồng thời, chủ động tìm hiểu địa điểm thi và đến điểm thi sớm để tránh bị động hoặc các sự cố phát sinh như: ùn tắc giao thông, nhầm địa điểm thi hay thiếu giấy tờ cần thiết.
Khi đến làm thủ tục dự thi và tham gia thi, thí sinh bắt buộc mang theo giấy tờ tùy thân hợp lệ còn hiệu lực như thẻ căn cước hoặc CCCD đối với thí sinh có quốc tịch Việt Nam, hoặc hộ chiếu đối với thí sinh là người nước ngoài; cùng phiếu báo dự thi và các dụng cụ được phép mang vào phòng thi theo quy định.
Trong ngày thi, thí sinh cần tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn của cán bộ coi thi và quy chế thi. Các vật dụng không được phép mang vào phòng thi như điện thoại, thiết bị thu phát tín hiệu, tai nghe, đồng hồ thông minh, tài liệu… phải được để đúng nơi quy định. Những trường hợp vi phạm quy chế thi sẽ bị xử lý nghiêm.
Ngoài ra, đại diện ĐH Quốc gia TP.HCM cũng khuyến nghị thí sinh chuẩn bị đầy đủ các vật dụng cần thiết như bút viết, máy tính cầm tay đúng quy định. Đồng thời đọc kỹ hướng dẫn tô phiếu trả lời trắc nghiệm, ghi chính xác thông tin cá nhân để tránh những sai sót đáng tiếc ảnh hưởng đến kết quả bài thi.
Trước đó, ngày 5.4, kỳ thi đánh giá năng lực đợt 1 ĐH Quốc gia TP.HCM thu hút 133.489 thí sinh dự thi. Phổ điểm có dạng gần phân bố chuẩn với điểm trung bình và trung vị đều bằng 682 điểm. Phổ điểm trải rộng với độ lệch chuẩn bằng 141,2 thể hiện khả năng phân loại thí sinh tốt. Khoảng 30% thí sinh đạt dưới 600 điểm, 55% dưới 700 điểm và chỉ khoảng 6% đạt từ 900 điểm trở lên, cho thấy sự phân tầng rõ rệt giữa các nhóm năng lực.
Giữa sân Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh (phường Bình Trị Đông, TP.HCM) trong cơn mưa tháng 5 bất chợt, hàng trăm học sinh vẫn ngồi lặng người trước những bức ảnh chiến tranh và câu chuyện về khát vọng hòa bình được mang đến từ Bảo tàng Chứng tích chiến tranh TPHCM.
Không còn bó hẹp trong không gian bảo tàng, những hình ảnh, tư liệu lịch sử nay được đưa thẳng đến trường học thông qua các triển lãm lưu động.
Hoạt động ý nghĩa này đã được duy trì trong nhiều năm qua, góp phần giúp học sinh, giáo viên và cán bộ các trường bổ sung kiến thức lịch sử, khơi dậy niềm yêu thích tìm hiểu văn hóa dân tộc, tinh thần yêu chuộng hòa bình và nâng cao ý thức gìn giữ, bảo vệ Tổ quốc.
Sân trường quen thuộc giờ đây trở thành không gian đặc biệt, nơi các em được lắng nghe những câu chuyện khói lửa chiến tranh, những câu chuyện không chỉ về mất mát mà còn về nghị lực, lòng dũng cảm và khát vọng được sống trong hòa bình.
Nếu trước đây muốn tiếp cận những tư liệu này, học sinh phải đến tận bảo tàng thì nay với hình thức triển lãm lưu động, di sản lịch sử đã được mang đến gần hơn với thế hệ trẻ. Cách làm này cũng góp phần đổi mới việc dạy và học lịch sử theo hướng trực quan, trải nghiệm.
Với 19 chuyên đề hấp dẫn, bảo tàng mang đến những câu chuyện khác nhau về lịch sử: người chiến sĩ hôm nay, áo dài phụ nữ Việt Nam đi qua khói lửa chiến tranh, trẻ em thời chiến, ký ức chiến tranh... Mỗi chuyên đề như một lời nhắc nhở về lịch sử, truyền thống và vẻ đẹp kiên cường của người dân Việt Nam qua từng chặng đường của đất nước.
Những ngày tháng 5 với những cơn mưa rào bất chợt kèm theo chút oi bức của mùa hè, các em học sinh Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh vẫn ngồi ngay ngắn, chăm chú lắng nghe với ánh mắt háo hức, trái tim mở rộng.
Em Ngô Huỳnh Minh Châu - học sinh lớp 11B11 Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh (phường Bình Trị Đông) - sau khi tham quan triển lãm với hai chuyên đề "Biển đảo Việt Nam" và "Khát vọng hòa bình" chia sẻ: "Việc nhà trường cho chúng em được nghe những bài thuyết minh của các anh chị từ bảo tàng là một cơ hội rất tốt để chúng em hiểu hơn về lịch sử dân tộc.
Được trực tiếp mắt thấy tai nghe những gì mà cha ông chúng ta đã trải qua giúp chúng em thêm trân trọng hơn hòa bình mà mình đang có. Hy vọng những triển lãm như thế này sẽ được nhân rộng ra để những người trẻ như chúng em dễ dàng tiếp cận hơn".
Không chỉ đơn thuần là hoạt động ngoại khóa, những buổi triển lãm còn trở thành "tiết học mở" đầy cảm xúc đối với nhiều học sinh.
"Buổi sinh hoạt chính là một tiết học ngữ văn đặc biệt, một tiết học lịch sử giá trị. Mỗi câu chuyện không chỉ để nhớ mà còn để sống cùng. Chiến tranh đã lùi xa nhưng từ ký ức ấy, mỗi học sinh hôm nay càng phải biết trân trọng hiện tại, dốc sức học tập, rèn luyện để viết tiếp những trang đẹp đẽ cho đất nước.
Chúng tôi tin rằng những bài học hôm nay sẽ gieo vào tâm hồn học sinh những hạt mầm của lòng biết ơn, sự trân trọng và tinh thần phấn đấu không ngừng trong học tập", đại diện Trường THPT Dương Văn Thì (phường Tăng Nhơn Phú) chia sẻ.
Dưới sự dẫn dắt của các hướng dẫn viên, những kiến thức lịch sử vốn khô khan trở nên gần gũi và dễ tiếp cận hơn với học sinh. Hoạt động này không chỉ mang đến luồng gió mới cho các buổi sinh hoạt dưới cờ mà còn giúp các em mở rộng hiểu biết, bồi đắp niềm tự hào dân tộc và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống.
Từng câu chuyện về chiến tranh, những người mẹ tiễn con ra trận hay những chiến sĩ trẻ ngã xuống vì Tổ quốc đã khiến nhiều ánh mắt học trò chùng xuống. Nhưng xen trong đó vẫn là niềm tự hào, lòng biết ơn và tình yêu quê hương đất nước được khơi dậy mạnh mẽ. Đối với các em học sinh, đây không chỉ là một triển lãm mà còn là bài học sâu sắc về "sống đẹp, sống có trách nhiệm và sống biết ơn".
Thay vì những chuyến xe đưa học sinh đến với di tích, bảo tàng như cách làm quen thuộc bấy lâu nay, việc "chuyển không gian bảo tàng về ngay dưới mái trường" đang mở ra một cách tiếp cận lịch sử vô cùng mới mẻ và đầy sáng tạo.
Đang trong giai đoạn nước rút của năm học cuối cấp, em Kim Ngọc (lớp 12C10 Trường THPT Nguyễn Hữu Cảnh) bộc bạch: "Lịch học dày đặc để chuẩn bị cho kỳ thi quan trọng khiến chúng em rất khó thu xếp thời gian đi tham quan bên ngoài.
Sự chủ động và linh hoạt của bảo tàng khi mang triển lãm về tận sân trường không chỉ giúp chúng em tiết kiệm chi phí, thời gian mà còn tạo ra một không gian trải nghiệm tuyệt vời, giúp những bài học lịch sử trở nên thấm thía và dễ tiếp nhận hơn rất nhiều".
Từ ngày 1-7, Hà Nội bắt đầu mở cổng tuyển sinh trực tuyến đầu cấp năm học 2026-2027. Phụ huynh đăng nhập theo địa chỉ https://tsdaucap.hanoi.gov.vn để đăng ký tuyển sinh. Việc tuyển sinh sẽ lần lượt theo từng cấp học. Cụ thể tuyển sinh lớp 1 diễn ra từ 0h ngày 1-7 đến 24h ngày 3-7. Tuyển sinh trẻ mầm non (3 đến 5 tuổi) được thực hiện từ 0h ngày 4-7 đến 24h ngày 6-7. Tuyển sinh học sinh vào lớp 6 diễn ra từ 0h ngày 7-7 đến 24h ngày 9-7. Sau thời gian tuyển sinh trực tuyến, các trương tổ chức tuyển sinh trực tiếp từ ngày 12-7 đến hết ngày 18-7 với các trường hợp theo quy định.
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội yêu cầu các trường học, UBND các xã, phường bố trí cán bộ trực trong suốt thời gian tuyển sinh, sẵn sàng tiếp nhận và xử lý kịp thời phản ánh liên quan đến dữ liệu cư trú, phân tuyến, bản đồ số GIS cũng như thao tác đăng ký trực tuyến. Nguyên tắc xuyên suốt của công tác tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027 là tạo thuận lợi tối đa cho học sinh được học tại trường gần nơi cư trú thực tế.
Theo kế hoạch của Sở, năm học 2026-2027, toàn thành phố dự kiến tuyển khoảng 116.200 trẻ vào nhà trẻ và khoảng 374.300 trẻ vào các lớp mẫu giáo. Ở cấp phổ thông dự kiến tuyển khoảng 147.000 học sinh vào lớp 1 và khoảng 161.000 học sinh vào lớp 6.
Các trường mầm non, tiểu học và THCS tuyển sinh theo nơi cư trú, phương thức tuyển sinh được thực hiện bằng xét tuyển.
Năm nay Hà Nội tiếp tục sử dụng phần mềm hỗ trợ tuyển sinh trực tuyến trên toàn thành phố và ứng dụng bản đồ số GIS, trí tuệ nhân tạo (AI) để xác định chính xác nơi cư trú của học sinh, hỗ trợ công tác phân tuyến tuyển sinh. Ngành giáo dục Hà Nội cũng yêu cầu thực hiện công khai tuyển sinh theo nguyên tắc "5 rõ", gồm: Rõ tuyến tuyển sinh, rõ chỉ tiêu, rõ thời gian, rõ phương thức và rõ trách nhiệm.
Với các trường THCS tuyển sinh không theo nơi cư trú (trường chất lượng cao, trường tư thục có số lượng đăng ký vượt chỉ tiêu) thì việc tuyển sinh được thực hiện căn cứ vào kết quả học tập, rèn luyện ở cấp tiểu học hoặc kết quả đánh giá năng lực của học sinh thông qua một số hình thức như hỏi đáp, viết, thuyết trình...
Theo tiến sĩ Verónica Boix-Mansilla, nghiên cứu viên chính tại Project Zero - nhóm nghiên cứu thuộc Trường sau ĐH về giáo dục Harvard thuộc ĐH Harvard (Mỹ), con em của chúng ta đang sống trong một thời đại mới nơi xung đột ngày càng gia tăng, sự phân cực chính trị ngày càng rõ rệt và những bất định ngày càng bủa vây. Thực tế đó đòi hỏi một thế hệ người trẻ có năng lực chung sống và làm việc với những người có suy nghĩ, lối sống hoàn toàn khác mình.
Để làm được điều này, bà đề cập đến khái niệm "năng lực toàn cầu" (global competence) - tức năng lực hiểu biết, phân tích và hành động trước các vấn đề toàn cầu hoặc liên văn hóa. Bà lưu ý, năng lực toàn cầu không phải là sao chép ý tưởng của người khác để áp dụng ở đất nước mình hay tệ hơn là trở thành ai đó khác. Ngược lại, đó là hiểu rõ bản thân: biết mình là ai, đến từ nền văn hóa nào và tôn trọng những giá trị gì.
"Năng lực toàn cầu phải được xây dựng trên những người trẻ có kết nối vững chắc với văn hóa bản địa và biết cách chủ động, sáng tạo, sống có trách nhiệm khi bước ra thế giới", tiến sĩ Boix-Mansilla nêu quan điểm tại hội thảo quốc tế "Việt Nam - Điểm chạm học thuật toàn cầu" tổ chức mới đây ở Dinh Độc Lập.
Kể với Thanh Niên, bà Boix-Mansilla khẳng định trong bối cảnh toàn cầu hóa, căn tính dân tộc là yếu tố vô cùng quan trọng. Nếu hòa tan quá mức (over-adaptation), bạn trẻ tăng nguy cơ bị khủng hoảng căn tính cá nhân và dễ đối diện với các vấn đề sức khỏe tinh thần. Nhưng ngược lại, nếu chỉ giữ khư khư căn tính Việt mà không chịu khó tìm hiểu về những nền văn hóa khác, khả năng thích nghi của các bạn với trật tự toàn cầu mới cũng bị hạn chế.
Căn tính dân tộc cũng cần đề cao khi người trẻ phát triển năng lực toàn cầu.
"Người trẻ cần học tiếng Anh không chỉ để hiểu những gì đang diễn ra ở New York và Điện Buckingham, mà còn để kể câu chuyện xảy ra ở đất nước nơi mình thuộc về cũng như tăng cường hiện diện trong những cuộc đối thoại toàn cầu", bà nói. Điều này đặc biệt quan trọng vì trong một thế giới mở, các bạn cần kết nối hiểu biết về địa phương với hiểu biết toàn cầu để đi tìm lời giải cho các vấn đề cộng đồng mình đang gặp phải.
Đồng tình, tiến sĩ Murat Günel, nguyên Tổng giám đốc The Koç School (Thổ Nhĩ Kỳ), cho biết nhiều học sinh trường ông chuộng đi nước ngoài để làm việc, trải nghiệm, từ Thái Lan, Ấn Độ đến Anh, Mỹ. Trong số đó, có em cho rằng việc tìm hiểu văn hóa nước mình là điều gì đó "tầm thường" và việc tỏ tường những nền văn hóa khác mới là "đẳng cấp".
"Các em chưa biết rằng, nếu không hiểu mình thì chẳng thể hiểu được người", ông nói.
Đó là lý do nam tiến sĩ khuyên người trẻ cần nắm chắc nguồn lực nội tại của bản thân trước, từ đó mới có thể chuyển hóa thành điều khác. Ví dụ việc học ngoại ngữ như tiếng Anh phải được xây dựng trên vốn liếng của ngôn ngữ mẹ đẻ - ở trường hợp này là tiếng Việt.
Ông Trung Lê, đồng sáng lập ReGenerating Education (Mỹ), cho biết trong một trật tự thế giới mới, một niềm tin cũ đang quay trở lại. Đó là đặt người trẻ vào những vấn đề thật, với quyền chủ động thực sự để tạo ra tác động đến xã hội thay vì chỉ để các em học trong những tòa "tháp ngà" học thuật. Điều này đã và đang thay đổi mục đích của việc học, từ "Con biết được bao nhiêu kiến thức?" thành "Con biết mình sẽ trở thành kiểu người thế nào?".
Đồng tình, tiến sĩ Verónica Boix-Mansilla lưu ý thế giới ngày nay đòi hỏi nhiều hơn ở việc học. Không chỉ là học kiến thức, mà còn phải học cách bảo vệ Trái đất, học cách tránh xung đột, học cách làm chủ những tiến bộ kỹ thuật, công nghệ... "Tri thức không còn cố định mà liên tục sinh sôi, khiến những điều ta biết rõ hôm nay có thể chẳng là gì vào ngày mai", bà chia sẻ.
Nghệ sĩ Thanh Bùi, nhà sáng lập Trường phổ thông liên cấp Việt Nam Tinh Hoa (TP.HCM), chung quan điểm. Làm quen với sự thay đổi sẽ là kỹ năng sống còn, ông nhận định, vì ngày nay đã không còn cái gọi là "an toàn tuyệt đối". "Hàng chục nghìn gia đình nhận email lúc 6 giờ sáng để nhận tin mình bị sa thải vì cắt giảm nhân sự không còn là điều mới mẻ", ông chia sẻ.
"Trẻ cần học cách đủ dũng cảm chấp nhận sự thay đổi và chủ động thích nghi với nó", ông nói thêm.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Diệu Anh, giảng viên ở Khoa Tâm lý học, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), thì lưu ý thêm song song với kiến thức, các em cũng cần được giáo dục nhận thức và hành vi về sức khỏe tâm thần, và yếu tố này cũng phải tích hợp trong bộ khung năng lực toàn cầu. "Để thành công, điều này cần có sự chung tay, đồng thuận giữa ba bên là giáo viên, phụ huynh và nhà trường", bà nói.
