“Nếu ra đường vào dịp lễ cuối tuần này, người dân California nên tránh các trạm xăng của Chevron”, Văn phòng Báo chí Thống đốc Gavin Newsom ngày 21/5 ra thông báo. “Các ông lớn ngành dầu mỏ đã kiếm hàng tỷ USD từ cuộc chiến Iran của ông Trump. Đừng để họ moi thêm tiền bằng cách bắt bạn phải trả giá cao cho một cái mác thương hiệu”.
Thống đốc California cũng đưa ra một “mẹo hay” cho các tài xế là họ nên đổ xăng tại các trạm thông thường, không phải thương hiệu lớn, vì về bản chất chúng đều “bắt nguồn từ cùng nhà máy lọc dầu, bồn chứa và đường ống, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn tương đương của bang để giữ cho động cơ của bạn hoạt động sạch sẽ, ngay cả khi nó không có cái tên mỹ miều như ‘Techron'”.
Tuyên bố được ông Newsom đưa ra khi hàng triệu người Mỹ chuẩn bị lái xe đi chơi, du lịch trong dịp lễ Memorial Day vào cuối tuần này và đầu tuần sau.
Chevron là một trong những tập đoàn dầu khí lớn nhất của Mỹ và thế giới, hoạt động trong hầu hết chuỗi giá trị năng lượng, từ thăm dò, khai thác, lọc dầu, phân phối đến hóa chất. Công ty có trụ sở tại bang California và hiện do Mike Wirth làm chủ tịch kiêm CEO.
Với người tiêu dùng Mỹ, Chevron quen thuộc nhất qua hệ thống trạm xăng mang thương hiệu Chevron và sản phẩm xăng pha phụ gia Techron. Báo cáo năm 2024 của Ủy ban Năng lượng California cho thấy xăng có thương hiệu tại bang này từ các tập đoàn lớn như Chevron, 76 và Valero đắt hơn khoảng 0,3 USD mỗi gallon so với xăng không thương hiệu.
Người Mỹ có thể mua xăng bình thường tại các trạm bán lẻ mang tên cửa hàng, chuỗi siêu thị hoặc thương hiệu địa phương. Loại xăng này vẫn phải đạt tiêu chuẩn của bang và gần như không khác biệt với xăng có thương hiệu, ngoại trừ phụ gia riêng và khâu tiếp thị, nên giá thường thấp hơn.
Bài đăng ngày 21/5 của ông Newsom có kèm một bản đồ hiển thị hai trạm xăng của Chevron trong bang, một ở hạt Sacramento và một ở hạt Solano.
Phản ứng trước lời kêu gọi của Thống đốc California, hãng Chevron nói các trạm này do chủ doanh nghiệp nhỏ vận hành, mô tả bài đăng của ông Newsom là đòn công kích “đáng tiếc” nhằm vào hai doanh nghiệp nhỏ trong bang.
Phần lớn trạm Chevron không do tập đoàn trực tiếp vận hành mà do chủ doanh nghiệp vận hành theo mô hình nhượng quyền, đại lý.
Ông Newsom kêu gọi tẩy chay Chevron sau khi xuất hiện biển thông báo tại loạt cây xăng Chevron cho rằng giá xăng ở California cao nhất nước Mỹ “là do các chính trị gia Dân chủ” đang nắm quyền ở bang.
“Các chính sách ở Sacramento đã gây ra điều này. Giờ bạn phải trả thêm tiền”, các biển tại nhiều trạm xăng ở California có đoạn. “Các chính trị gia California đang chọn dầu và nhiên liệu nước ngoài thay vì việc làm địa phương và giá xăng thấp”.
Những tấm biển này do tập đoàn Chevron chi trả, kèm hình một chiếc SUV màu xanh bị quấn trong vòi bơm xăng. Ross Allen, phát ngôn viên của Chevron, cho hay chiến dịch dựng biển này nhằm “giáo dục người tiêu dùng về cách các chính trị gia đang móc túi của họ”.
Tính đến ngày 21/5, giá xăng trung bình tại California là 6,143 USD mỗi gallon, cao hơn mức 4,564 USD/gallon trên toàn nước Mỹ. Phó chủ tịch Ủy ban Năng lượng California Siva Gunda thừa nhận bang này đang đối mặt khủng hoảng năng lượng do phụ thuộc vào dầu nhập khẩu từ nước ngoài, trong đó khoảng 30% lượng dầu của California đến từ vịnh Ba Tư.
Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa do chiến sự Iran đã khiến California mất nguồn cung dầu quan trọng này. Giáo sư Severin Borenstein thuộc Đại học California Berkeley cảnh báo giá xăng trung bình tại California có thể lên tới 8 USD mỗi gallon, thậm chí vượt 9 USD, nếu tình thế bế tắc tại Hormuz tiếp tục kéo dài.
Phát biểu với Đài ABC ngày 7-5 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump cho biết các cuộc tấn công mới nhất nhằm vào những mục tiêu Iran chỉ là “đánh yêu”.
Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định lệnh ngừng bắn với Iran vẫn còn hiệu lực bất chấp các đợt tấn công mới, đồng thời nhấn mạnh không có thiệt hại nào với ba tàu khu trục USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason của Mỹ.
Tuy nhiên ông Trump đe dọa sẽ triển khai nhiều đợt tấn công nhằm vào Iran hơn nếu thỏa thuận không được ký kết “nhanh chóng”.
Cùng ngày, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo lực lượng Mỹ đã nhắm vào các cơ sở quân sự Iran vì quốc gia Hồi giáo này đã phát động một loạt cuộc tấn công “không có lý do” bằng tên lửa, máy bay không người lái và tàu nhỏ nhằm vào các chiến hạm Mỹ đang đi qua eo biển Hormuz.
“Lực lượng Mỹ đã đánh chặn các cuộc tấn công không có lý do của Iran và đáp trả bằng các đòn tự vệ khi các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đi qua eo biển Hormuz và tiến vào Vịnh Oman ngày 7-5”, CENTCOM nêu trong thông báo.
Quân đội Mỹ khẳng định Washington không tìm kiếm leo thang nhưng sẵn sàng dùng vũ lực để bảo vệ lực lượng của mình.
Phát biểu trong một tuyên bố trên truyền hình nhà nước Iran ngày 7-5, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran cáo buộc Washington đã vi phạm lệnh ngừng bắn khi nhắm mục tiêu vào tàu chở dầu của Iran tại eo biển Hormuz và tấn công các khu vực dân sự.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya cho rằng Mỹ “đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nhiều khu vực dân sự với sự phối hợp của một số quốc gia trong khu vực tại các vùng ven biển Khamir, Sirik và đảo Qeshm”.
Lực lượng Iran cảnh báo rằng Tehran sẽ “nghiền nát mọi hành động gây hấn… mà không có chút do dự nào”.
Trước đó, một quan chức quân sự Iran cho hay lực lượng Tehran đã phóng tên lửa vào đối thủ, sau khi nước này cho rằng Mỹ đã triển khai một cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu Iran tại eo biển Hormuz.
Tính đến sáng 8-5 (theo giờ Việt Nam), Đài truyền hình Iran Press TV đưa tin tình hình trên các đảo và thành phố ven biển của Iran dọc theo eo biển Hormuz đã trở lại bình thường.
Viết trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 7-5, Tổng thống Trump cho hay ông đã có “cuộc điện đàm tuyệt vời” với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen.
Theo ông Trump, hai bên đã trao đổi về nhiều chủ đề, trong đó có tình hình Iran và khẳng định cả EU lẫn Mỹ “hoàn toàn nhất trí rằng Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Trước đó, bà von der Leyen đã lên án Iran sau một loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), đồng thời cam kết sẽ thúc đẩy nỗ lực giảm leo thang và hướng tới giải quyết xung đột bằng con đường ngoại giao.
Ngày 7-5, Bộ Ngoại giao Iran cho biết lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đang “điều hành một cách sáng suốt” mọi vấn đề liên quan đến lợi ích quốc gia và không có hành động nào được thực hiện mà không có sự phê chuẩn của ông.
Trước đó vào cùng ngày, truyền hình nhà nước Iran IRIB đưa tin Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã có cuộc hội đàm kéo dài 2,5 giờ đồng hồ với lãnh tụ Khamenei.
"Điều gây ấn tượng mạnh nhất với tôi trong cuộc gặp này là cách nói chuyện, ánh mắt và thái độ khiêm nhường, thân mật sâu sắc của lãnh tụ tối cao.
Một cách tiếp cận đã biến bầu không khí thảo luận đầy sự tin tưởng, bình tĩnh, thấu cảm và đối thoại trực tiếp", đài IRIB dẫn lời ông Pezeshkian.
Ông Khamenei vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm vào đầu tháng 3-2026. Ông được cho đã bị thương nặng trong vụ tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28-2 - vụ việc khiến cha ông - cố lãnh tụ Ali Khamenei thiệt mạng.
Trong một thông cáo báo chí ngày 3.6, cảnh sát Ấn Độ cho biết 21 người đã thiệt mạng trong vụ thảm kịch cháy khách sạn ở New Delhi, đồng thời cho hay có hơn 40 người khác đã được cứu sống. Đây được xem là một trong những vụ cháy khách sạn nghiêm trọng nhất tại thành phố này trong những năm gần đây, theo Reuters.
Khách sạn xảy ra hỏa hoạn nằm tại Malviya Nagar, khu vực phía nam thủ đô New Delhi, vốn chủ yếu là khu dân cư và được nhiều sinh viên, người trẻ đi làm lựa chọn sinh sống. Theo ông Jitendra Kumar, một quan chức chính quyền địa phương, tầng trệt của tòa nhà có một nhà hàng đang hoạt động và đám cháy nhiều khả năng liên quan khu vực này.
"Theo thông tin ban đầu, có một nhà hàng hoạt động ở tầng trệt của tòa nhà. Rất có thể đám cháy có liên quan nhà hàng đó", ông Kumar nói với các phóng viên.
Hình ảnh lan truyền cho thấy tòa nhà bốc cháy dữ dội, khói đen cuồn cuộn, phần mặt ngoài bị thiêu rụi, trong khi nhiều cư dân đứng theo dõi từ một con hẻm nhỏ gần hiện trường. Một số hình ảnh cũng cho thấy 2 người nhảy từ tầng cao của tòa nhà xuống để thoát thân.
Lực lượng cứu hỏa được triển khai để khống chế đám cháy, trong khi người dân địa phương cũng tham gia hỗ trợ sơ tán những người mắc kẹt và đưa người bị thương đến nơi an toàn. Theo Hãng tin AP, một số nạn nhân là người nước ngoài đến Ấn Độ để điều trị y tế.
Đến nay, ngọn lửa đã được dập tắt, song nguyên nhân vụ việc chính xác vẫn chưa được công bố. Ông Kumar cho biết lực lượng chức năng đã tìm thấy 4 thi thể tại hiện trường.
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi gọi vụ việc là một thảm kịch, gửi lời chia buồn sâu sắc đến gia đình các nạn nhân và chúc những người bị thương sớm bình phục.
Các vụ hỏa hoạn gây thương vong lớn thường xảy ra tại Ấn Độ, nơi quy định xây dựng và tiêu chuẩn an toàn phòng cháy chữa cháy chưa được thực thi nghiêm ngặt.
Theo Hãng tin AP, công ty dữ liệu hàng hải Lloyd's List Intelligence ngày 7-5 cho biết Iran đã thành lập cơ quan mới mang tên "Cơ quan Quản lý eo biển Vịnh Ba Tư", và tự định vị là đơn vị hợp pháp duy nhất có quyền cấp phép cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Lloyd's nói cơ quan này đã gửi cho họ một mẫu đơn đăng ký dành cho các tàu muốn được phép lưu thông qua khu vực.
Iran trên thực tế đã đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến đường huyết mạch vận chuyển dầu mỏ, khí đốt, phân bón và các sản phẩm dầu khí khác - trong bối cảnh Mỹ đang phong tỏa các cảng của Iran.
Cơ quan mới này của Iran được cho là chính thức hóa một "hành lang kiểm duyệt" vốn đã tồn tại nhưng chưa rõ ràng, đưa tàu đi qua vùng biển phía bắc của eo biển gần bờ biển Iran.
Tehran kiểm soát việc tàu nào được phép đi qua, đồng thời áp thuế với một số tàu hàng.
Động thái trên làm dấy lên lo ngại về tự do hàng hải quốc tế khi hàng trăm tàu thương mại hiện mắc kẹt trong vịnh Ba Tư, khiến giá nhiên liệu toàn cầu tăng mạnh và gây áp lực lên kinh tế thế giới.
Các chuyên gia luật hàng hải cho rằng việc Iran yêu cầu kiểm duyệt hoặc đánh thuế tàu thuyền là vi phạm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển, vốn quy định các quốc gia phải bảo đảm quyền đi lại hòa bình qua lãnh hải.
Trong khi đó, Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh đang thúc đẩy Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thông qua nghị quyết lên án việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz và đe dọa áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt.
Về phía Iran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmail Baghaei cho biết Tehran đang xem xét các đề xuất mới từ Mỹ, thông qua vai trò trung gian của Pakistan, nhằm chấm dứt cuộc chiến hiện nay, nhưng chưa đưa ra phản hồi chính thức.
