Viêm não mô cầu: Sau ca tử vong, 10 ngày qua Cà Mau chưa có ca mới

Ngày 19-6, Bộ Y tế phối hợp với Cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women tại Việt Nam) tổ chức hội nghị trực tiếp và trực tuyến toàn quốc nhằm quán triệt, phổ biến Luật Dân số, nghị định và hai thông tư hướng dẫn thi hành luật.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết sau nhiều năm thực hiện chính sách kế hoạch hóa gia đình, Việt Nam đã đạt mức sinh thay thế.

Tuy nhiên, nước ta đang đối mặt với hàng loạt thách thức mới như mức sinh giảm xuống dưới ngưỡng thay thế, mất cân bằng giới tính khi sinh kéo dài và tốc độ già hóa dân số diễn ra nhanh.

Theo ông Tuyên, vì vậy chính sách dân số cần chuyển mạnh từ trọng tâm "dân số - kế hoạch hóa gia đình" sang "dân số và phát triển", phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Theo đó, Luật Dân số được Quốc hội thông qua và sẽ có hiệu lực từ ngày 1-7-2026.

Để cụ thể hóa Luật Dân số, Chính phủ đã ban hành Nghị định 168/2026/NĐ-CP với nhiều chính sách mới như hỗ trợ thai sản khi sinh con thứ hai, hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi tại gia đình, cộng đồng và các cơ sở chuyên biệt.

Cụ thể, nghị định hướng dẫn tăng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai. Theo đó, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng, tăng thêm một tháng so với quy định hiện hành; lao động nam có vợ sinh con thứ hai được nghỉ 10 ngày làm việc, tăng gấp đôi so với trước.

Đồng thời mở rộng chính sách hỗ trợ tài chính khi sinh con. Mức hỗ trợ 2 triệu đồng/trường hợp được áp dụng cho nhiều nhóm đối tượng hơn trước, trong đó có phụ nữ ở vùng mức sinh thấp và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Kinh phí hỗ trợ do ngân sách địa phương bảo đảm và UBND cấp xã thực hiện chi trả.

Để nâng cao chất lượng dân số, nghị định cũng hướng dẫn mở rộng chương trình sàng lọc trước sinh và sơ sinh theo lộ trình ưu tiên.

Theo đó, chi phí trong thời gian chờ cơ quan thẩm quyền quyết định, mức hỗ trợ tối đa là 900.000 đồng/trường hợp sàng lọc trước sinh và 600.000 đồng/trường hợp sàng lọc sơ sinh.

Ngoài ra, nghị định cũng hướng dẫn triển khai các mô hình chăm sóc người cao tuổi tại nhà và cộng đồng, bao gồm câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi, điểm chăm sóc ban ngày tại cộng đồng và quy định về người chăm sóc người cao tuổi. Đây là giải pháp nhằm đáp ứng yêu cầu của quá trình già hóa dân số đang diễn ra nhanh tại Việt Nam.

Trình bày tại hội nghị, Cục trưởng Cục Dân số Lê Thanh Dũng cho biết mất cân bằng giới tính khi sinh xuất hiện ở Việt Nam từ năm 2006 và đến nay vẫn chưa được khắc phục. Nguyên nhân trực tiếp chủ yếu là việc lạm dụng các tiến bộ khoa học - công nghệ để lựa chọn giới tính thai nhi.

Theo ông Dũng, Luật Dân số tiếp tục nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức, đồng thời bổ sung quy định cấm thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi, trừ các trường hợp do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định nhằm phục vụ chẩn đoán và điều trị bệnh.

Việc ban hành danh mục các bệnh được phép thông báo giới tính thai nhi sẽ tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động tư vấn, chẩn đoán và can thiệp y tế đối với các bệnh di truyền liên kết giới tính, bất thường nhiễm sắc thể giới tính hoặc rối loạn phát triển giới tính, đồng thời ngăn chặn việc lợi dụng kết quả chẩn đoán để lựa chọn giới tính thai nhi.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Mới đây, phóng viên Dân trí nhận được phản ánh từ người lao động từng làm việc tại Trung tâm Y tế khu vực Nhiêu Lộc cũ (sau ngày 1/1 đã được chuyển thành 3 trạm y tế), về việc không được chi trả kinh phí theo Nghị định số 73/2024/NĐ-CP trong năm 2025.

Không được xét chế độ vì hợp đồng sai mẫu

Theo phản ánh, trong quá trình công tác tại Trung tâm Y tế khu vực Nhiêu Lộc, các y bác sĩ luôn chấp hành nghiêm sự phân công của đơn vị, thực hiện đầy đủ nhiệm vụ chuyên môn; tham gia công tác khám, chữa bệnh; phòng chống dịch bệnh và các nhiệm vụ khác theo yêu cầu của ngành y tế TPHCM.

Nhưng đến nay, Trung tâm vẫn chưa thực hiện chi trả phụ cấp theo quy định tại Nghị định 73 đối với một số người lao động, vì hợp đồng họ ký kết cùng đơn vị không theo mẫu của Sở Y tế TPHCM, hoặc không thuộc loại hợp đồng được quy định cụ thể trong Nghị định.

Những người gửi đơn cho rằng, nội dung hợp đồng có thể hiện thu nhập tương ứng hệ thống bảng lương do Nhà nước ban hành, không phải hình thức trả lương thỏa thuận ngoài hệ thống.

Các hợp đồng lao động đều có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên, và họ đều có tham gia đánh giá, xếp loại chất lượng cuối năm theo quy định. Do đó, họ cho rằng việc Trung tâm lấy lý do nêu trên để từ chối xét khen thưởng là bất hợp lý.

“Hình thức hợp đồng không làm thay đổi bản chất của quan hệ lao động. Chúng tôi đã nhiều lần phản ánh, kiến nghị đến Phòng Tổ chức - Hành chính của Trung tâm về việc thực hiện chế độ phụ cấp theo Nghị định số 73, nhưng chưa nhận được câu trả lời thỏa đáng”, các nhân viên y tế chia sẻ.

Trao đổi với phóng viên, BSCK2 Nguyễn Tấn Sơn, quyền Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Nhiêu Lộc cũ (hiện là Giám đốc Trạm Y tế phường Nhiêu Lộc) xác nhận có việc một số nhân viên y tế gửi đơn kiến nghị, phản ánh về vấn đề đã nêu.

Theo bác sĩ Sơn, phía Trung tâm đã họp và có văn bản trả lời chính thức với những người gửi đơn. Trung tâm cho rằng, Nghị định 73/2024/NĐ-CP quy định đối tượng áp dụng là cán bộ, công chức, viên chức và người lao động theo Nghị định số 111/2022/NĐ-CP.

Hợp đồng của các trường hợp trên ký kết dựa vào nhu cầu thực tế và nguồn kinh phí tự chủ của đơn vị, không thuộc danh sách dự toán ngân sách Nhà nước giao. Do đó, nơi này không có cơ sở để thực hiện chi trả khen thưởng theo Nghị định số 73/2024/NĐ-CP.

Bác sĩ Sơn cho biết, việc ký hợp đồng thuộc trách nhiệm của phòng Tổ chức hoặc những người tiếp nhận hồ sơ. Bản thân ông không trực tiếp gặp từng người để ký, nên chỉ căn cứ vào các văn bản, quy định pháp luật hiện hành để giải quyết.

Sở Y tế TPHCM làm rõ phản ánh

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin từ phóng viên, BSCK2 Nguyễn Hoài Nam, Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM đã trực tiếp yêu cầu lãnh đạo phòng Kế hoạch - Tài chính và phòng Tổ chức cán bộ kiểm tra ngay sự việc.

Qua theo dõi hồ sơ phản ánh, bà Trần Thị Hồng Huyên, Trưởng phòng Tổ chức cán bộ, Sở Y tế TPHCM ghi nhận, trên mẫu hợp đồng của các nhân viên y tế liên quan ghi “hợp đồng lao động xác định thời hạn”, và nội dung ghi rõ mức lương được tính tương đương hệ số lương Nhà nước, có chức danh nghề nghiệp cụ thể.

Nếu chiếu theo nội dung hợp đồng, họ nằm trong đối tượng được hưởng chế độ theo Nghị định 73.

Do đó, đại diện Sở Y tế TPHCM nhận định, phản hồi của lãnh đạo Trung tâm Y tế khu vực Nhiêu Lộc cũ - cho rằng hợp đồng của các trường hợp nêu trên không có cơ sở để chi trả khen thưởng theo Nghị định số 73/2024/NĐ-CP - là chưa phù hợp.

Thông qua báo Dân trí, Sở Y tế TPHCM đề nghị các y bác sĩ gửi thêm các hợp đồng lao động chi tiết đã ký kết với Trung tâm Y tế Nhiêu Lộc cũ trong giai đoạn 2025, để xác định từng trường hợp cụ thể nhằm có các hướng dẫn, hỗ trợ nhân viên y tế sớm nhận được quyền lợi chính đáng của mình.

Tin Gốc: Dân Trí

PGS.TS.BS. Nguyễn Trọng Hưng - Giám đốc Trung tâm Tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì (Viện Dinh dưỡng Quốc gia), cho biết bữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất để tái tạo năng lượng cho ngày mới. Tuy nhiên, áp lực công việc và cuộc sống bận rộn khiến không ít người chọn cách bỏ bữa, ăn qua loa hoặc lạm dụng đồ ăn nhanh.

"Một bữa sáng chuẩn chỉnh cần đảm bảo sự cân bằng giữa protein, chất xơ, chất béo lành mạnh và hạn chế tối đa thực phẩm chế biến sẵn", bác sĩ Hưng nhấn mạnh.

Bác sĩ gợi ý thực đơn 7 món ăn sáng vừa ngon, rẻ, vừa chuẩn bị nhanh:

Trứng luộc và bánh mì nguyên cám

Trứng và sữa đều bổ dưỡng, chứa nhiều protein, chất béo và một số khoáng chất, là món ăn phổ biến cho bữa sáng. Tuy nhiên, trứng và sữa đều giàu chất đạm, dễ gây khó tỉêu, có thể ảnh hưởng đến hoạt động buổi sáng. Sữa có nguồn gốc động vật như sữa bò, dê; sữa có nguồn gốc thực vật như sữa đậu nành, đều không nên kết hợp với trứng.

Bạn nên ưu tiên trứng luộc và bánh mì nguyên cám, vừa quản lý cân nặng vừa dễ chế biến. Bánh mì nguyên cám bổ sung carbohydrate phức hợp và chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa ổn định và tránh làm đường huyết tăng đột ngột.

Bạn có thể kết hợp trứng với tinh bột, rau xanh để món ăn đa dạng và cân bằng dinh dưỡng. Ví dụ, ăn sáng với một quả trứng ốp la ăn kèm hai lát bánh mì đen, quả cà chua bi, rau sống; hoặc một quả trứng rán kết hợp bánh mì kẹp và đu đủ, cà rốt, dưa chuột; một quả trứng kho, hai miếng thịt ba chỉ cùng một bát xôi nhỏ và một quả dưa chuột.

Yến mạch nấu sữa và trái cây tươi

Đây là nguồn ngũ cốc nguyên hạt giàu chất xơ hòa tan beta-glucan tốt cho tim mạch. Bạn có thể nấu yến mạch với sữa tươi (hoặc sữa hạt), sau đó thêm vài lát chuối, dâu tây hoặc việt quất để tăng vị ngọt tự nhiên và bổ sung vitamin chống oxy hóa.

Sữa chua kết hợp các loại hạt và quả mọng

Một hũ sữa chua ít đường hoặc sữa chua Hy Lạp mix cùng hạt hạnh nhân, óc chó, hạt điều... là bữa sáng đơn giản nhưng giàu dưỡng chất. Sữa chua giàu lợi khuẩn cho đường ruột và chất béo tốt, rất thích hợp cho những người đang trong chế độ giữ dáng.

Bánh mì ốp la kèm rau xanh

Bánh mì kẹp trứng là món ăn sáng quốc dân vì giá thành rẻ và tiện lợi. Nên thêm các loại rau xanh như xà lách, dưa leo, cà chua...để tăng cường chất xơ, giảm cảm giác ngấy và bù đắp lượng vitamin thiếu hụt.

Cơm gạo lứt ăn kèm trứng hoặc thịt nạc

Cơm gạo lứt là một sự thay thế hoàn hảo cho gạo trắng. Lớp cám giàu chất xơ giúp năng lượng giải phóng từ từ. Bạn chỉ cần kết hợp thêm một quả trứng hoặc vài lát ức gà luộc/áp chảo là đã có đủ lượng đạm cần thiết cho cả buổi sáng.

Sinh tố bơ hoặc chuối mix hạt

Nếu quá bận rộn hoặc không thích ăn đồ khô vào sáng sớm, bạn có thể uống sinh tố bơ hoặc chuối. Bơ và chuối cung cấp kali và các chất béo lành mạnh rất tốt cho não bộ, giúp tăng mức độ tập trung. Nên bổ sung thêm một ít hạt chia hoặc hạt lanh để ly sinh tố đặc hơn và giàu dinh dưỡng hơn.

Khoai lang luộc và một ly sữa ấm

Khoai lang là thực phẩm rẻ, dễ tìm nhưng lại là nguồn tinh bột hấp thu chậm tuyệt vời, giàu vitamin A và chất xơ. Uống kèm một ly sữa tươi hoặc sữa đậu nành sẽ giúp cân bằng tỷ lệ protein và tinh bột, cung cấp năng lượng bền bỉ cho cơ thể.

Lưu ý, bữa ăn cần đảm bảo đủ protein từ trứng, sữa chua, ức gà, các loại hạt..., đa dạng chất xơ, chất béo lành mạnh. Nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói, hoặc các loại bánh ngọt nhiều đường gây tăng cân, không tốt cho sức khỏe.

Tin Gốc: Vnexpress