Việt Nam – Sri Lanka ngày 8/5 ra tuyên bố chung về việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Toàn diện nhân chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Hai bên cam kết tiếp tục củng cố và tăng cường hợp tác hữu nghị, xác lập tin cậy chính trị ở mức cao, mở rộng quy mô và mức độ hợp tác theo hướng toàn diện, thực chất trên tất cả các lĩnh vực.
Về hợp tác chính trị, quốc phòng an ninh, Việt Nam – Sri Lanka nhất trí tiếp tục tăng cường tiếp xúc, trao đổi cấp cao và các cấp trên tất cả các kênh, trong đó có giao lưu nhân dân. Hai bên nhất trí triển khai hiệu quả bản ghi nhớ về hợp tác quốc phòng ký năm 2011; khuyến khích các hoạt động hợp tác thực chất hơn, nhất là đào tạo lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake nhất trí hợp tác trong các lĩnh vực như dịch vụ sửa chữa và mua sắm thiết bị quốc phòng; đẩy nhanh đàm phán, hướng tới ký kết các thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng.
Hai bên tái khẳng định cam kết tăng cường hợp tác an ninh và triển khai hiệu quả cơ chế Đối thoại An ninh; rà soát, cập nhật Thỏa thuận hợp tác về đấu tranh, phòng chống tội phạm ký năm 2009; phối hợp đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm mạng, khủng bố, nhập cư bất hợp pháp; mở rộng hợp tác an ninh hàng hải, cảnh sát và an ninh mạng.
Tuyên bố chung cũng đề cập tới hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, nông nghiệp, năng lượng, khoa học công nghệ. Hai lãnh đạo ghi nhận tiềm năng to lớn của việc mở rộng hợp tác kinh tế và nhất trí đạt mục tiêu kim ngạch thương mại song phương 1 tỷ USD vào năm 2030.
Việt Nam đánh giá cao đầu tư của Sri Lanka tại Việt Nam và Sri Lanka bày tỏ mong muốn thu hút thêm đầu tư từ Việt Nam. Hai bên sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, hướng đến một số dự án mang tính biểu tượng trong một số lĩnh vực.
Việt Nam – Sri Lanka nhất trí thúc đẩy hợp tác nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong các lĩnh vực công nghệ sinh học, công nghệ thông tin, kỹ thuật điện, điện tử và tự động hóa; thúc đẩy ký kết văn kiện hợp tác về chuyển đổi số; khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác phát triển, cung cấp sản phẩm và dịch vụ công nghệ thông tin.
Hai lãnh đạo tái khẳng định cam kết tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của các sáng kiến chia sẻ kiến thức và nâng cao năng lực.
Tuyên bố chung còn nói về mở rộng hợp tác văn hóa, giáo dục, tôn giáo và giao lưu nhân dân. Hai bên nhất trí thúc đẩy hợp tác trong bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa; tăng cường xây dựng và triển khai các chương trình giao lưu, quảng bá văn hóa, lịch sử và thể thao; tăng cường kết nối giữa các tổ chức Phật giáo; thúc đẩy đối thoại liên văn hóa và nghiên cứu tổ chức các diễn đàn, hoạt động hành hương, tiến tới đồng đăng cai các sự kiện Phật giáo khu vực và quốc tế.
Trong khuôn khổ hiệp định hợp tác giáo dục, hai bên nhất trí khuyến khích liên kết giữa các trường đại học, viện nghiên cứu hai bên, triển khai việc trao đổi sinh viên, nghiên cứu sinh hai nước.
Hai lãnh đạo ghi nhận những chuyển biến trong nỗ lực sớm đưa vào vận hành các đường bay thẳng giữa hai nước ngay trong năm nay, nhằm tăng cường kết nối, thúc đẩy hiệu quả hợp tác du lịch, thương mại và giao lưu nhân dân.
Về hợp tác đa phương, hai bên tái khẳng định tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác khu vực và đa phương, đặc biệt là trong khuôn khổ Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), coi đây là nền tảng quan trọng cho đối thoại, xây dựng lòng tin và hợp tác thực chất về các vấn đề cùng quan tâm.
Hai bên nhất trí ủng hộ chủ nghĩa đa phương với vai trò trung tâm của Liên Hợp Quốc; nhất trí tăng cường phối hợp chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn, tổ chức quốc tế và khu vực như Phong trào Không liên kết (NAM), Hợp tác Nam – Nam, Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU), Diễn đàn Nghị viện châu Á – Thái Bình Dương (APPF) và Hội đồng Liên nghị viện ASEAN (AIPA).
Tại cuộc họp về việc giải quyết xung đột ở Ukraine ngày 22/6, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã bình luận về những tuyên bố của Tổng thống Volodymyr Zelensky liên quan đến Belarus. Ông Lavrov cho rằng những tuyên bố này nhằm mục đích lôi kéo Belarus vào cuộc chiến và mở rộng phạm vi chiến sự.
"Điều này rõ ràng nhằm mục đích trực tiếp lôi kéo Belarus vào cuộc xung đột và mở rộng phạm vi chiến sự, do đó làm phức tạp thêm khả năng giải quyết xung đột bằng các biện pháp chính trị và ngoại giao”, ông Lavrov nhấn mạnh.
Ông Lavrov cũng nhắc lại hiệp ước giữa Nga và Belarus về đảm bảo an ninh trong Liên minh Nhà nước, mà theo ông, đã có hiệu lực từ tháng 3/2025.
Ngoại trưởng Nga tuyên bố Moscow sẵn sàng áp dụng tất cả các cơ chế được quy định trong hiệp ước liên minh để đảm bảo an ninh cho Belarus và Liên minh Nhà nước.
"Nếu cần thiết, chúng tôi sẵn sàng áp dụng toàn bộ các biện pháp được quy định trong hiệp ước để đảm bảo an ninh cho đồng minh của chúng tôi và, tất nhiên, an ninh của Liên minh Nhà nước”, ông Lavrov tuyên bố.
Tuy nhiên, nhà ngoại giao Nga không nêu rõ những biện pháp nào sẽ được triển khai.
Tuyên bố của Ngoại trưởng Nga được đưa ra sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky liên tiếp đưa ra tối hậu thư với Belarus trong những ngày gần đây.
Ông Zelensky tuyên bố quân đội Ukraine sẽ ném bom các trạm tiếp sóng của Belarus dọc theo biên giới dài 1.000km, trừ khi Tổng thống Belarus cho ngừng hoạt động các hệ thống chuyển tiếp tín hiệu này và “chứng minh” với Ukraine rằng Belarus không hỗ trợ Nga.
Kiev nghi ngờ các hệ thống đặt tại biên giới Belarus được sử dụng để hỗ trợ các cuộc tấn công của Nga vào lãnh thổ Ukraine. Ukraine cho Belarus thời gian để phá dỡ các hệ thống này, nếu không Kiev sẽ tự mình hành động.
Ngoài các trạm tiếp sóng, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine hồi tháng trước cũng cảnh báo Kiev đã xác định và lập danh sách 500 mục tiêu quân sự và hậu cần chiến lược khác trên khắp lãnh thổ Belarus.
Liên minh Nhà nước, hay Liên minh Nhà nước Nga và Belarus, là một liên minh siêu quốc gia bao gồm Belarus và Nga, với mục tiêu được đề ra là làm sâu sắc thêm mối quan hệ giữa hai quốc gia thông qua hội nhập trong chính sách kinh tế và quốc phòng.
Theo chính sách nhà nước của Nga về răn đe hạt nhân được công bố vào năm 2024, Nga coi một cuộc tấn công vũ trang vào Belarus là một hành vi chống lại toàn bộ Liên minh Nhà nước, cho phép nước này sử dụng vũ khí hạt nhân để chống lại đối phương.
Belarus có chung đường biên giới với Nga, Ukraine và 3 quốc gia thành viên của liên minh NATO.
Nga đã bố trí các vũ khí hạt nhân tại Belarus vào năm 2023, sau những yêu cầu lặp đi lặp lại từ phía Belarus viện dẫn các chính sách gây hấn của phương Tây. Kể từ đó đến nay, Nga và Belarus đã định kỳ tổ chức các cuộc diễn tập hạt nhân.
Moscow cũng đã triển khai hệ thống tên lửa siêu thanh Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân tại Belarus vào năm ngoái.
Tổng thống Vladimir Putin nhấn mạnh quyền kiểm soát của Moscow đối với việc sử dụng các tên lửa này. Vào năm 2024, Điện Kremlin đã công bố một học thuyết hạt nhân sửa đổi, trong đó đặt Belarus dưới chiếc ô hạt nhân của Nga.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 22/6 cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko dự kiến thảo luận về các tuyên bố của Tổng thống Ukraine "trong tương lai gần".
Quan chức Nga cảnh báo những lời đe dọa của Tổng thống Zelensky nhằm vào Belarus tương đương với việc Ukraine can thiệp vào công việc nội bộ của một quốc gia khác.
Bộ tư lệnh Tấn công Toàn cầu thuộc không quân Mỹ (AFGSC) cho biết vụ phóng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa Minuteman III không mang đầu đạn diễn ra ở căn cứ không quân Vandenberg tại bang California hôm 20/5, đã được lên kế hoạch từ nhiều năm trước và không phải động thái phản ứng với các sự kiện trên thế giới gần đây.
"Các cuộc thử nghiệm nghiêm ngặt và thực tế này có ý nghĩa nền tảng đối với an ninh quốc gia. Vụ phóng kiểm chứng tình trạng hoạt động và mức độ sẵn sàng của lực lượng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM), xác nhận năng lực thực hiện nhiệm vụ của mọi thành phần trong hệ thống", tướng Stephen Davis, chỉ huy AFGSC, cho biết.
Trung tá Karrie Wray, chỉ huy Phi đoàn Thử nghiệm số 576 không quân Mỹ, thêm rằng cuộc thử nghiệm giúp xác thực thông số về hiệu suất của tên lửa Minuteman III, đảm bảo phương tiện hồi quyển có thể đánh trúng mục tiêu với độ chính xác rất cao.
Các quân nhân đã theo dõi đường bay của tên lửa để đánh giá hệ thống động lực, dẫn đường và hồi quyển trong "điều kiện áp lực vật lý cực độ".
AFGSC công bố ít chi tiết hơn so với các cuộc thử nghiệm trước, không nêu mục tiêu nhắm tới hay quãng đường bay của tên lửa.
Không quân Mỹ thường phóng thử tên lửa Minuteman III khoảng 2-3 lần mỗi năm. "Trong lúc chuyển đổi sang dòng LGM-35A Sentinel, chu kỳ thử nghiệm vận hành liên tục sẽ đảm bảo rằng thành phần mặt đất của bộ ba hạt nhân vẫn an toàn, đáng tin cậy và hiệu quả cho đến khi phiên bản kế nhiệm được triển khai đầy đủ", AFGSC cho hay.
"Bộ ba răn đe" hạt nhân gồm ICBM phóng từ mặt đất, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm và máy bay mang vũ khí hạt nhân. Duy trì ba trụ cột hạt nhân giúp hạn chế nguy cơ lực lượng chiến lược bị xóa sổ trong đòn phủ đầu, bảo đảm khả năng tấn công trả đũa và năng lực răn đe hạt nhân đáng tin cậy. Hiện có 4 nước sở hữu bộ ba răn đe hạt nhân gồm Nga, Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ.
Tên lửa LGM-30G Minuteman III có tầm bắn 14.000 km, tốc độ tối đa 28.200 km/h, nặng hơn 36 tấn. Tên lửa có ba tầng đẩy sử dụng nhiên liệu rắn, có thể mang theo đầu đạn nhiệt hạch W78 với sức công phá 335-350 kiloton hoặc W87 với sức công phá 300-475 kiloton. Mỗi quả đạn có giá khoảng 7 triệu USD.
Mỹ đang sở hữu khoảng 400 tên lửa Minuteman III được bố trí trong 450 giếng phóng ở bang Wyoming, Montana, Bắc Dakota, Colorado và Nebraska. Các quả đạn đã hơn 50 năm tuổi và chuẩn bị hết niên hạn. Không quân Mỹ thường xuyên phóng thử Minuteman III nhằm đảm bảo tên lửa vẫn hoạt động an toàn và đúng như thiết kế.
Mỹ dự định thay thế toàn bộ tên lửa Minuteman III bằng mẫu LGM-35A Sentinel vào thập niên 2030.
Tuy nhiên, chương trình phát triển tên lửa Sentinel đang đối mặt với nhiều thách thức như chi phí dự kiến bị đội hơn gấp đôi, từ mức 77,7 tỷ USD lên 160 tỷ USD. Không quân Mỹ cũng sẽ phải xây hầm phóng mới cho tên lửa Sentinel thay vì tái sử dụng cơ sở hạ tầng của dòng Minuteman III như kế hoạch ban đầu.
Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cho hay một trong những cách mở rộng năng lực drone là huấn luyện 500.000 "chiến binh drone" và trang bị hàng chục ngàn hệ thống drone cho các đơn vị tiền tuyến.
Quân đội Hàn Quốc cũng có kế hoạch sản xuất 110.000 drone vào năm 2029 để triển khai cho toàn bộ lục quân, hải quân, không quân và thủy quân lục chiến, nhằm biến thiết bị này thành trang bị tiêu chuẩn cho từng binh sĩ.
"Drone không nên chỉ là thiết bị được sử dụng bởi một số đơn vị hạn chế, mà phải là một công cụ tác chiến đa năng", Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Ahn Gyu-back nhấn mạnh trong một cuộc họp báo. Ông còn nhấn mạnh drone nên được binh sĩ sử dụng như một "vũ khí cá nhân thứ hai".
Ông Ahn cho biết thêm Seoul sẽ dựa vào 100% linh kiện nội địa thay vì linh kiện Trung Quốc để chế tạo các hệ thống drone, nhằm giải quyết các mối lo ngại về an ninh.
Thông báo trên được đưa ra khi cả Hàn Quốc và CHDCND Triều Tiên đang đẩy nhanh nỗ lực xây dựng năng lực drone, dựa trên những bài học từ các cuộc xung đột ở Ukraine và Trung Đông, nơi các hệ thống drone đã nổi lên như những yếu tố thay đổi cuộc chơi trên chiến trường.
"Drone giá rẻ được vận hành với số lượng lớn đang làm thay đổi căn bản bản chất của chiến tranh", ông Ahn nhận định. Theo ông, Triều Tiên cũng đang phát triển các hệ thống drone, làm gia tăng mối đe dọa đối với các cơ sở quân sự và dân sự ở Hàn Quốc.
Kế hoạch của Hàn Quốc bao gồm mở rộng các hệ thống chống drone như vũ khí laser và sóng ngắn công suất cao, và chuyển đổi hoạt động để mỗi quân chủng có thể thực hiện các nhiệm vụ giám sát và tấn công bằng drone thay vì dựa vào một bộ chỉ huy tập trung.
Một quan chức quốc phòng cấp cao tiết lộ rằng quân đội Hàn Quốc cũng sẽ nhanh chóng mua hơn 20.000 drone giá rẻ, dùng một lần và giới thiệu các hệ thống bầy đàn dựa trên trí tuệ nhân tạo và drone cảm tử.
Bộ Quốc phòng Hàn Quốc nhấn mạnh sẽ sửa đổi các quy tắc mua sắm để đẩy nhanh việc áp dụng công nghệ dân sự và chỉ định quân đội là bên mua chính nhằm giúp xây dựng hệ sinh thái drone trong nước, theo Reuters.
Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Triều Tiên về kế hoạch mở rộng năng lực drone của Hàn Quốc.
