11 bệnh viện Việt Nam được xếp hạng chuyên khoa tốt nhất châu Á – Thái Bình Dương, trong đó có Đà Nẵng

Theo báo SCMP ngày 12-5, cô bé tên Xiaoyan (tỉnh Quảng Đông, miền nam Trung Quốc) được chẩn đoán mắc bệnh tan máu bẩm sinh (thalassemia) khi mới 3 tháng tuổi.

Bé hiện chỉ cao 140cm và nặng 25kg - chỉ bằng khoảng một nửa các bạn cùng lứa tuổi.

Cha của Xiaoyan là công nhân xây dựng, mẹ không có việc làm.

Suốt nhiều năm, gia đình chỉ có thể cho cô bé truyền máu định kỳ thay vì điều trị tiêu chuẩn.

Đến năm 2018, khi lá lách của Xiaoyan phình to và phải cắt bỏ, hoàn cảnh của cô bé mới được truyền thông chú ý và bắt đầu tiến hành việc điều trị phù hợp.

Các bác sĩ khi đó khuyên gia đình tìm người phù hợp từ ngân hàng tế bào gốc hoặc sinh thêm con để sử dụng máu cuống rốn.

Máu cuống rốn là nguồn tế bào gốc tạo máu quan trọng, được thu thập từ dây rốn và nhau thai sau khi sinh em bé.

Đây được xem là phương pháp điều trị hiệu quả cho các bệnh về máu ở người thân cùng huyết thống, cũng như các bệnh trong tương lai mà trẻ có thể mắc phải.

Tại Trung Quốc, ngày càng nhiều phụ huynh cân nhắc lưu trữ hoặc hiến tặng máu cuống rốn của con như một "phương thuốc dự phòng sống còn".

Hiện Trung Quốc có 7 ngân hàng máu cuống rốn chính thức.

Theo số liệu công bố tháng 11-2025, gần 2,5 triệu đơn vị máu cuống rốn đã được lưu trữ tại các ngân hàng này, trong đó 45.000 đơn vị đã được sử dụng để điều trị.

Chi phí lưu trữ máu cuống rốn khoảng 20.000 nhân dân tệ (khoảng 3.000 USD) cho 20 năm bảo quản.

Với một số gia đình thì số tiền này là gánh nặng tài chính nên thường chọn ghép cuống rốn của những người hiến tặng miễn phí thay vì lưu trữ.

Trong trường hợp của Xiaoyan, cô bé từng có một em trai 1 tuổi nhưng ba mẹ không lưu trữ máu cuống rốn của em.

Gia đình Xiaoyan rơi vào cảnh khó khăn khi người cha - lao động chính trong nhà - bị tai nạn lao động, còn ông bà của cô bé đều mắc bệnh mạn tính.

Xiaoyan thậm chí từng nhắn cho mẹ rằng em không muốn ghép tế bào gốc vì "gia đình mình không có nhiều tiền".

Do không đủ khả năng chi trả cho việc nhận tế bào máu từ người hiến không cùng huyết thống - vốn tốn kém hơn nhiều so với sử dụng máu cuống rốn từ anh chị em ruột, nên ba mẹ Xiaoyan quyết định sinh thêm con.

Năm 2021, em trai út của Xiaoyan chào đời. Máu của em bé tương thích một nửa với chị gái và theo bác sĩ, như vậy là đủ điều kiện ghép.

Sau đó, Xiaoyan phải trải qua các liệu pháp loại bỏ lượng sắt dư thừa trong cơ thể để chuẩn bị cho ca ghép.

Đến năm 2025, cơ thể cô bé đủ điều kiện để phẫu thuật. Sau khi nhận được hỗ trợ tài chính từ các nhà hảo tâm, Xiaoyan được tiến hành phẫu thuật miễn phí vào tháng 4-2026.

Các bác sĩ cho biết cô bé đang hồi phục tốt và chức năng tạo máu đang dần được tái tạo.

Dù tại nhiều quốc gia vẫn tồn tại tranh cãi đạo đức về việc sinh thêm con để điều trị cho anh chị em mắc bệnh, phương pháp này được chấp nhận rộng rãi ở Trung Quốc.

Báo chí Trung Quốc cũng từng đăng tải nhiều trường hợp tương tự.

Năm 2016, một cặp vợ chồng ở tỉnh Quảng Đông được cho là đã sinh ba con trai để cứu con gái mắc bệnh tan máu bẩm sinh.

Tuy nhiên, báo SCMP dẫn lời các chuyên gia cho biết máu cuống rốn từ anh chị em mới sinh không bảo đảm chắc chắn việc ghép thành công.

Máu của đứa trẻ có thể không tương thích với anh chị em mắc bệnh, hoặc nếu cha mẹ mang vấn đề di truyền, đứa trẻ sinh sau cũng có nguy cơ mắc bệnh bẩm sinh.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Trong kỳ kinh nguyệt, việc giữ cơ thể ấm áp, khí huyết lưu thông và tâm trạng ổn định chính là phương pháp bảo dưỡng tốt nhất. Bác sĩ Đông y Lý Úc Giai (Li Yu-jia) đã có những phân tích chuyên sâu nhằm tháo gỡ các lầm tưởng phổ biến mà chị em thường gặp phải.

Kiêng gội đầu để tránh "máu ngược"?

Bác sĩ Lý Úc Giai giải thích, Đông y không hoàn toàn phản đối việc gội đầu trong kỳ kinh. Trọng tâm của vấn đề là tránh để hàn tà (khí lạnh) xâm nhập. Gội đầu không khiến máu chảy ngược, nhưng nếu sau khi gội mà không sấy khô da đầu ngay lập tức, các lỗ chân lông và kinh lạc vùng đầu sẽ bị nhiễm lạnh do hơi ẩm.

Nên gội đầu với nước ấm khoảng 40 độ C, sau đó dùng máy sấy tóc sấy khô ngay lập tức, đặc biệt lưu ý giữ ấm huyệt Phong Trì ở sau gáy để tránh bị trúng gió, nhiễm lạnh.

Vận động gây "băng huyết"?

Nhiều người lo ngại vận động sẽ khiến lượng máu kinh ra quá nhiều. Theo bác sĩ Lý, điều này phụ thuộc vào cường độ tập luyện. Thực tế, vận động nhẹ nhàng giúp giảm đau bụng kinh, trong khi việc nằm bất động hoàn toàn lại gây bất lợi cho tuần hoàn khí huyết vùng chậu.

Trong kỳ kinh, nên tránh tập tạ nặng, tập cường độ cao (HIIT) hoặc các động tác ép bụng mạnh. Ưu tiên đi bộ, các bài giãn cơ nhẹ nhàng. Những hoạt động này giúp thúc đẩy khí huyết vùng bụng lưu thông, hỗ trợ đẩy máu kinh ra ngoài trơn tru hơn.

"Ăn kem, uống đá" là điều tối kỵ

Về vấn đề này, bác sĩ Lý Úc Giai khẳng định quan điểm của Đông y và quan sát lâm sàng của Tây y là thống nhất: Thực phẩm lạnh là "kẻ thù" của tử cung.

Đồ lạnh kích thích thần kinh giao cảm, khiến các mạch máu vùng chậu co thắt đột ngột, làm tử cung co bóp dữ dội hơn, dẫn đến các cơn đau co thắt.

Từ một tuần trước kỳ kinh cho đến khi kết thúc, chị em nên tránh ăn kem, uống nước đá, salad, dưa hấu, bưởi và các thực phẩm có tính hàn khác.

Ăn chocolate để giảm đau

Nhiều phụ nữ tìm đến chocolate với hy vọng giảm đau bụng. Tuy nhiên, bác sĩ Lý cho biết chocolate chỉ giúp cải thiện tâm trạng trong chốc lát.

Các loại chocolate thương mại có hàm lượng đường cực cao, dễ gây biến động đường huyết khiến tâm trạng thất thường hơn. Ngoài ra, lượng đường tinh luyện quá lớn có thể kích hoạt phản ứng viêm, làm trầm trọng thêm cơn đau bụng kinh.

Nếu muốn ăn, hãy chọn chocolate đen có độ thuần khiết trên 85% và chỉ nên ăn với lượng vừa phải.

Cẩm nang sức khỏe cho kỳ kinh nguyệt:
Thực phẩm cần tránh: Đồ sống, đồ lạnh, cà phê đậm đặc, thức ăn cay nóng.
Thực phẩm nên dùng: Canh ấm, trà gừng đường đen, thực phẩm giàu sắt.
Thói quen tốt: Đi bộ nhẹ, yoga thư giãn, ngâm chân nước ấm, chườm nóng bụng dưới và giữ ấm vùng cổ.

Bác sĩ lưu ý thêm, nếu đã tránh các điều kiêng kỵ mà vẫn gặp tình trạng đau bụng dữ dội hoặc xuất huyết bất thường, chị em cần đi khám chuyên khoa sớm để được điều trị kịp thời.

Mỹ Ý (Theo Yahoo TW)

Nguồn: https://vnexpress.net/bac-si-giai-ma-4-lam-tuong-kieng-cu-ngay-den-do-5056883.html

Đây là thông tin được chia sẻ tại hội thảo khoa học với chủ đề "Kỷ nguyên mới trong điều trị lupus ban đỏ hệ thống", do Hội Thấp khớp học Việt Nam phối hợp tổ chức ngày 11 và 12-4 tại Hà Nội và TP.HCM.

Sự kiện có sự tham gia của nhiều chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế cập nhật các thông tin về nhận thức, chẩn đoán và điều trị căn bệnh tự miễn phức tạp này.

Chia sẻ tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Trung tâm Cơ xương khớp, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay lupus ban đỏ hệ thống là bệnh tự miễn mạn tính, có thể gây viêm và tổn thương nhiều cơ quan trong cơ thể, từ da, khớp đến thận, thần kinh, tim mạch… với nguy cơ đe dọa tính mạng.

Tỉ lệ mắc bệnh ở phụ nữ cao gấp 9 lần nam giới, đặc biệt trong độ tuổi từ 15 - 45. Bác sĩ Hùng cho hay trong vài thập niên qua, điều trị lupus đã có nhiều tiến bộ, giúp giảm tỉ lệ tử vong và cải thiện thời gian sống. Tuy nhiên, việc quản lý và điều trị bệnh vẫn còn không ít khó khăn.

Một trong những rào cản lớn nhất là triệu chứng của lupus rất đa dạng, không điển hình và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Người bệnh có thể khởi phát với những biểu hiện mơ hồ như mệt mỏi, đau khớp, nổi ban da… nên thường đi khám ở nhiều chuyên khoa khác nhau trước khi được chẩn đoán chính xác.

Hành trình của một bệnh nhân lupus thường kéo dài, đi qua nhiều tuyến khám chữa bệnh trước khi đến được cơ sở chuyên sâu. Trong giai đoạn đầu, bệnh nhân có thể gặp bác sĩ nội khoa, da liễu, thần kinh, tim mạch, hô hấp… và chỉ một tỉ lệ nhỏ (dưới 10%) được chẩn đoán sớm ngay từ đầu.

"Có những trường hợp mất vài tháng, thậm chí vài năm mới được xác định bệnh. Trong khi đó, chỉ cần chậm trễ khoảng 6 tháng, lupus đã có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng, khó hồi phục", bác sĩ Hùng cho biết.

Bác sĩ Hùng cũng cho hay hiện có tình trạng lạm dụng xét nghiệm miễn dịch trong chẩn đoán lupus. Thực tế, xét nghiệm đóng vai trò quan trọng nhưng không thể là yếu tố duy nhất để kết luận bệnh. Việc chỉ định tràn lan các xét nghiệm kháng thể tự miễn không chỉ gây tốn kém cho người bệnh mà còn tạo áp lực lên hệ thống bảo hiểm y tế.

"Để kiểm soát tốt lupus ban đỏ hệ thống, cần một chiến lược toàn diện, bao gồm chẩn đoán sớm, điều trị hiệu quả, quản lý lâu dài và phối hợp đa chuyên khoa", bác sĩ Hùng nhận định.

Chia sẻ tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Lan, Chủ tịch Hội Thấp khớp học Việt Nam, cho biết lupus là bệnh lý có thể ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan trong cơ thể, làm tăng nguy cơ tử vong nếu không được kiểm soát tốt.

Trước đây, điều trị lupus chủ yếu dựa vào các thuốc ức chế miễn dịch, trong khi lựa chọn điều trị mới còn hạn chế.

"Tuy nhiên mới đây đã có thuốc sinh học đầu tiên được Bộ Y tế Việt Nam phê duyệt trong điều trị lupus ban đỏ hệ thống. Việc bổ sung liệu pháp mới này mở ra cơ hội điều trị theo hướng cá thể hóa, giúp kiểm soát hoạt động bệnh tốt hơn, giảm tổn thương cơ quan và hướng tới mục tiêu lui bệnh.

Điều quan trọng là chúng ta cần cập nhật kiến thức, áp dụng các tiến bộ mới và đặt người bệnh ở trung tâm của quá trình điều trị", PGS.TS Lan nhấn mạnh.

Nguồn: Tuổi Trẻ