Chị Thúy Trinh, trú xã Bình Hưng, TP.HCM, thấy mới có tuần đầu tiên của kỳ nghỉ hè trôi qua mà cả nhà đã bao phen “toát mồ hôi”. Năm nay, con trai Sony của chị 9 tuổi, bé đã lớn, khó có thể đăng ký bán trú hè trong các trường mầm non hay trung tâm giữ trẻ ngoài giờ nữa, nên hai vợ chồng chị thay phiên nhau trông con. Chồng chị Trinh là kiến trúc sư, những ngày được làm việc ở nhà, Sony sẽ ở nhà cùng ba. Ngày nào ba phải ra công trường, Sony lại theo mẹ lên văn phòng công ty.
“Tụi nhỏ mà, ngồi một lúc là thấy chán, có tô màu, đọc truyện, học tiếng Anh gì cũng được một lúc là đòi món này món khác, đòi xem iPad, điện thoại… Có những lúc mọi người cần tập trung làm việc thì ảnh chạy lăng xăng, ồn ào. Cũng may là mọi người ở công ty đều là người thân quen, nên dễ thông cảm. Nhưng tôi cũng thấy bất đắc dĩ, không còn cách nào khác mới có mang theo con tới chỗ làm, bởi có thể làm phiền mọi người xung quanh”, chị Trinh nói.
Đồng thời, người mẹ cũng cho hay, dù lý tưởng luôn là không được cho con xem nhiều ti vi, thiết bị điện tử. Nhưng vào ngày hè này, nhiều nguyên tắc phải phá vỡ, trẻ con chắc chắn dùng thiết bị điện tử nhiều hơn những ngày trong năm học, bởi cha mẹ không thể nào ngồi chơi suốt cùng con được.
“Tôi chỉ mong ước trường học công lập trong mùa hè này cũng tổ chức các khóa hè, các câu lạc bộ hè để trẻ con có thêm không gian vui chơi an toàn. Tụi nhỏ nghỉ hè lâu ngày cũng rất nhớ trường lớp, bạn bè”, chị Trinh kể.
Xoay xở khi vừa làm việc vừa chăm sóc con, chơi cùng con, đảm bảo con luôn được ăn uống ngủ nghỉ, giáo dục khoa học như quá trình ở trường lớp luôn là một bài toán khó, thách thức các bậc làm cha mẹ.
Như chị Hoàng Thanh Hoài, nhân viên kế toán công ty tư nhân, làm việc tại phường Bình Đông, TP.HCM, cho biết thời gian này ngày nào cũng dắt theo con gái 9 tuổi đi làm cùng do chưa tìm được lớp bán trú hè nào phù hợp.
Chị đăng ký cho con học một số CLB thể thao trong một số buổi sáng, chiều; còn lại trong khi chị làm việc ở văn phòng, con gái chị ngồi cạnh mẹ để làm bài tập, vẽ tranh, thi thoảng chị cho mượn điện thoại để học tiếng Anh.
“Trẻ con không ngồi tập trung lâu như người lớn được. Ngồi chơi một lúc, con ồn ào, chạy lung tung văn phòng, kéo bàn ghế. Chưa kể những lúc có công việc phải làm gấp nhưng con đứng bên cạnh đòi cái này, cái kia, hay phải bắt mẹ nằm bên cạnh mới ngủ trưa trong khi tôi còn lu bu quá trời việc. Mang con đi lên văn phòng thế này, lâu dài không ổn, tôi ngại ảnh hưởng tới mọi người xung quanh”, chị Hoài kể.
Làm việc trực tuyến ở nhà lĩnh vực thiết kế nội thất, không phải đến văn phòng thời gian này nhưng chị Vũ Minh Ngọc, trú phường Phú Thuận, TP.HCM, có 2 con gái 7 tuổi và 5 tuổi, vẫn đầu bù tóc rối khi vừa lo chạy “deadline”, vừa lo nấu nướng cho các con ăn ngày 3 bữa, cho các con vẽ tranh, múa hát, dạy các con học tiếng Anh, quản lý các con không cả ngày “dán” mắt vào màn hình điện thoại, ti vi, chưa kể những lúc phải làm “trọng tài” khi hai con giận nhau, cãi vã, khóc lóc…
“Tôi đã thiết kế thời gian biểu cụ thể cho 9 tuần hè của con, nhưng mấy ngày nghỉ hè vừa qua chỉ được tối đa là 60%. Ví dụ kế hoạch là 6 giờ phải dậy, thì bọn nhỏ thường ngủ tới 8 giờ. Buổi trưa chúng lại không ngủ trưa, chưa kể có lúc công việc của mẹ phát sinh thêm thời gian, các con ồn ào khiến mẹ khó có thể tập trung làm gấp” chị Ngọc nói.
Cũng vì từng trải qua những ngày quay như chong chóng, không thể cân hết mọi việc vừa trông con, vừa làm việc cơ quan trọn vẹn, chị Thúy Ngọc, nhân viên văn phòng, trú phường Bình Đông, TP.HCM, vừa gửi con trai 7 tuổi về nhà ông bà ngoại ở Tây Ninh (khu vực Long An cũ) để con chơi ít ngày. Những ngày con về lại TP.HCM, chị Thúy Ngọc nhờ thêm ông bà nội phụ giúp.
“Có những ngày tôi làm trực tuyến ở nhà, con ngồi chơi bên cạnh, nhưng được một lúc con kêu chán, kêu mẹ phải chơi cùng. Bỏ mặc con thì tội nghiệp, mà chơi cùng con thì mọi thứ ê hề ra, thật sự nhiều lúc rất áy náy với con”, chị Thúy Ngọc chia sẻ.
Bà Trần Thị Quế Chi, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học giáo dục và đào tạo, đồng tác giả cuốn sách “Nguyên tắc nghề làm mẹ” (NXB ĐH Huế) mới phát hành, cũng là một người mẹ, vừa làm việc, vừa “cân” 4 đứa con, từ độ tuổi mầm non tới đại học, quán xuyến việc nhà cửa trong suốt mùa hè.
Con lớn nhất của bà Chi đã vào đại học, có thể phụ giúp mẹ nhiều việc trong gia đình, chăm sóc các em. Bà Chi tổ chức, sắp xếp lại vai trò, vị trí của từng thành viên trong nhà, để tất cả mọi người cùng hỗ trợ, giúp đỡ nhau, duy trì sự kết nối trong một gia đình, đảm bảo an toàn cho các con về thể chất, tinh thần.
“Khối nghỉ hè bắt đầu và chúng ta vào việc”, bà nói vui với mọi người trong cơ quan, mọi thành viên trong gia đình và thúc đẩy tinh thần làm việc tích cực của mỗi người.
Đồng tác giả cuốn sách “Nguyên tắc nghề làm mẹ” tâm niệm, khi chúng ta sáng tạo nhiều hơn trong công việc, ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) để có thể giải quyết công việc nhanh hơn, hiệu quả thực chất hơn, từ đó chúng ta sẽ có thêm nhiều thời gian hơn dành cho các con. Như vậy, mỗi người mẹ cũng cần phải học hỏi mỗi ngày, để thích ứng trong thời đại công nghệ, đồng hành với con.
Song, có những điều không bao giờ có thể thay thế công nghệ, đó là sự quan tâm của người mẹ dành cho con. Đó có thể là một cái ôm mẹ dành cho con, một sự lắng nghe, những khoảng thời gian chất lượng để mẹ và các con cùng ăn cơm, cùng nghe những lời con muốn nói.
“Đừng phớt lờ con trẻ. Nhiều khi trong công việc, đặc biệt khi vào mùa hè này, khi vừa phải làm việc vừa trông con quá áp lực, nhiều phụ huynh chúng ta nghĩ là “ôi trẻ con biết gì đâu”. Thế là những lời nói, câu chuyện của con rơi vào quên lãng. Nhưng dần dần, các con sẽ không kể cho mẹ nghe nữa, không chọn mẹ làm bạn nữa. Sự kết nối giữa người mẹ với các con ở vị thành niên là điều cực kỳ quý giá. Mùa hè là lúc lý tưởng, để những điều kết nối ấy được hiện diện, ở những hình thức khác nhau, tùy theo độ tuổi của con, tùy vào hoàn cảnh của mỗi gia đình”, bà Quế Chi bày tỏ.
Tại ngày hội Hướng nghiệp và Việc làm của trường Đại học Thương mại sáng 22/4, ông Nguyễn Việt Trung, Giám đốc điều hành Tập đoàn Phú Thái với quy mô 5.000 nhân sự, cho biết năm nay dự kiến tuyển mới 200 người, chủ yếu ở các vị trí sale, kinh doanh, marketing.
Theo ông Trung, lương khởi điểm cho tân cử nhân kinh tế tại đây khoảng 16 triệu đồng; sau 3-5 năm kinh nghiệm, thu nhập có thể đạt 20-30 triệu đồng.
Đại diện một nhà băng tư nhân tiết lộ kế hoạch tuyển dụng 2.500 nhân sự cho các vị trí bán lẻ và giao dịch viên.
"Nhìn chung, sinh viên kinh tế không lo thiếu việc", người này nhìn nhận.
Theo báo cáo lương và thị trường nhân sự 2026 của JobOKO, nền tảng tuyển dụng và tìm việc trực tuyến, 89% trong số hơn 1.200 doanh nghiệp cho biết sẽ tuyển thêm người trong năm nay. Gần 80% lên kế hoạch tuyển bằng hoặc nhiều hơn năm trước.
"Nhu cầu mở rộng nhân sự thành xu hướng chủ đạo", báo cáo nhận định. Số vị trí việc làm chủ yếu ở các lĩnh vực Kinh doanh - bán hàng (60,35%), Marketing (28,5%), Sản xuất (28%)...
Lương trung bình với sinh viên mới ra trường các ngành kinh tế như Marketing, kinh doanh - bán hàng dao động 9-15 triệu đồng.
Tại trường Đại học Thương mại, PGS. TS Phan Đình Quyết, Giám đốc Trung tâm quan hệ doanh nghiệp và việc làm, cho biết tân cử nhân của trường có thu nhập trung bình 7-10 triệu đồng một tháng, sau 3-5 năm kinh nghiệm tăng lên 15-20 triệu.
Sinh viên đến từ những ngành "hot" như Thương mại điện tử, Logistics, Marketing số, Phân tích dữ liệu có thể đạt 20 triệu đồng khi mới ra trường. Một số em khởi nghiệp, có thể đạt hơn 100 triệu đồng một tháng.
Dù thị trường dồi dào việc làm, các nhà tuyển dụng cảnh báo quá trình ứng tuyển không hề dễ dàng.
Bà Nguyễn Thị Hằng, Trưởng nhóm tuyển dụng Onschool Edtech Group, cho biết đòi hỏi "fresher" (thuật ngữ chỉ ứng viên mới ra trường) kỹ năng giao tiếp, nhằm đáp ứng các vị trí tư vấn, marketing.
"Ví dụ ứng viên nói ngọng chắc chắn sẽ bị loại ở vị trí tư vấn", bà Hằng cho hay.
Ông Nguyễn Việt Trung cũng lưu ý, ngoài kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp kỳ vọng tân cử nhân có trải nghiệm thực tế, tư duy phản biện và thái độ ham học hỏi.
Các chuyên gia khuyên sinh viên tận dụng kỳ thực tập và hoạt động câu lạc bộ để cải thiện kỹ năng mềm, tránh tình trạng CV "trắng tinh" khi đi xin việc.
Nắm bắt "đặt hàng" từ doanh nghiệp, TS Phan Đình Quyết, cho hay trường Đại học Thương mại đã đẩy mạnh các chương trình tiên tiến, song bằng, định hướng nghề nghiệp quốc tế (IPOP). Sinh viên các chương trình này được đi thực tập ngay từ năm thứ hai để tăng khả năng thực chiến. Ngoài ra, 30% môn học được dạy bằng tiếng Anh để sinh viên nâng cao khả năng ngoại ngữ, tiếp cận cơ hội làm việc trong môi trường quốc tế,
Tham dự sự kiện, Mai Huyền Trang, sinh viên năm thứ ba ngành Marketing, tìm hiểu về nhu cầu, yêu cầu và mức lương mà doanh nghiệp đưa ra. Nữ sinh hiểu cần bổ sung kiến thức nền của lĩnh vực để tăng cơ hội được nhận.
Kinh doanh - Quản lý hiện là nhóm ngành học "hot" nhất. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong hơn 681.000 sinh viên nhập học đại học năm 2025, hơn 146.000 em chọn nhóm ngành này, tức cứ 5 thí sinh thì một em chọn.
Sáng nay (19.5), kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19.5.1890 - 19.5.2026). Tại ngôi trường mang tên ngày sinh của Người - Trường mầm non 19/5 Thành Phố, phường Tân Định, TP.HCM, trẻ em, các thầy cô giáo, các phụ huynh cùng dâng lên những đóa hoa sen, tưởng nhớ Người.
Đây là hoạt động truyền thống của trường mầm non này vào mỗi dịp kỷ niệm sinh nhật Bác Hồ.
Cô Mai Yến Hằng, Hiệu trưởng Trường mầm non 19/5 Thành Phố, cho biết hoạt động dâng hoa sen nhằm thể hiện lòng kính yêu sâu sắc với Chủ tịch Hồ Chí Minh của các trẻ em, các thầy cô, quý cha mẹ trẻ. Từ đây giáo dục tới trẻ những bài học về lòng biết ơn, niềm tự hào dân tộc.
Tại Trường mầm non Bé Ngoan, phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM, sáng nay cũng diễn ra lễ Dâng hoa lên Bác. Mỗi bé đến trường đều mang theo một cành hoa đã được cha mẹ chuẩn bị, giáo viên hướng dẫn để các con cùng dâng hoa, tưởng nhớ Bác.
Nhiều thế hệ học sinh còn nhớ câu thơ của Bác "Mùa xuân là tết trồng cây/Làm cho đất nước càng ngày càng xuân".
Sáng qua (18.5), Trường tiểu học Thuận Kiều, phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM, tổ chức hoạt động "tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ".
Cô Lê Thị Thoa, Hiệu trưởng nhà trường, phát động phong trào “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” năm 2026, nhân dịp kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, giao nhiệm vụ đến các cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh tích cực tham gia trồng, chăm sóc và bảo vệ cây xanh trong khuôn viên trường.
Tổng cộng gần 100 cây xanh các loại gồm bằng lăng, phú quý, lộc vừng, giáng hương, cẩm tú mai và nhiều cây hoa như sao nhái, hoa mười giờ, hoa hồng, cúc... đã được các thầy cô giáo và các em học sinh trồng, chăm sóc trong không gian trường học trong dịp này.
"Mỗi mầm cây được vun trồng hôm nay không chỉ góp phần làm đẹp cảnh quan trường học mà còn giáo dục học sinh ý thức yêu thiên nhiên, bảo vệ môi trường và xây dựng thói quen sống xanh ngay từ nhỏ. Ngày hội trồng cây còn lan tỏa thông điệp ý nghĩa về trách nhiệm bảo vệ môi trường đến toàn thể học sinh, phụ huynh và cộng đồng", cô Lê Thị Thoa chia sẻ.
Hình thức gây tổn hại trong môi trường học đường, không nhất thiết là đánh nhau trực tiếp hay hành hung bằng thể chất (tay đôi) như kiểu "bạo lực truyền thống" đã chuyển sang "đám đông, hội nhóm". Bạo lực không chỉ học sinh nam mà lan sang cả học sinh nữ.
Đặc điểm, bạo lực của nữ còn nặng nề, dai dẳng và trích sâu vào tinh thần đối phương. Nam học sinh liên quan nhiều hơn đến bạo lực thể chất: đánh nhau, đe dọa trực tiếp, gây thương tích.
Nữ sinh thường gặp hoặc sử dụng nhiều hơn các dạng bạo lực gián tiếp: cô lập, nói xấu, thao túng quan hệ bạn bè, đặc biệt là hình thức bắt nạt trên không gian mạng xã hội.
Các chuyên gia cho rằng, tâm lý học sinh muốn được công nhận "hơn người", cách thể hiện bản thân trong nhóm bạn nên dễ tham gia cổ vũ hoặc trực tiếp lao vào đánh nhau.
Ngoài ra, đi theo đám đông khiến các em cảm thấy "an toàn" hơn, ít sợ hậu quả hơn so với hành hung một mình. Trong đó, việc chia phe trên mạng xã hội là gốc rễ, biến xung đột cá nhân thành xung đột tập thể.
Một thông tin có thể lan truyền đến hàng triệu người chỉ trong vài giờ hoặc vài phút. Điều này khiến mạng xã hội trở thành một trong những công cụ có sức ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử truyền thông của nhân loại.
Từ đó tạo ra mặt trái của của mạng xã hội hay công nghệ, đồng nghĩa bạo lực học đường phi truyền thống có điều kiện phát triển mạnh mẽ. Cá nhân bình thường cũng có thể tạo ra nội dung có sức ảnh hưởng lớn mà trước đây chỉ các cơ quan truyền thông mới làm được. Thông thường mạng xã hội có ảnh hưởng bạo lực học đường phi truyền thống ở cả hai mặt, tích cực và tiêu cực.
Hiện nay, xu hướng bạo lực học đường tiêu cực được xã hội quan tâm nhiều hơn vì tốc độ lan truyền và mức độ ảnh hưởng hưởng tới tâm lý học sinh âm ỉ và rất lâu. Các chuyên gia đồng thuận về những biểu hiện bạo lực học đường phi truyền thông, như:
Khác với bạo lực học đường truyền thống, học sinh đa phần là tìm cách chế giễu, xúc phạm nhau qua bình luận hoặc tin nhắn thông qua các ứng dụng... Phát tán tranh ảnh, video nói xấu, xuyên tạc hay làm nhục đối phương. Dùng nhiều biện pháp khác nhau để cố tình cô lập trong nhóm chat hoặc nhóm bạn trong cộng đồng mạng.
Thực tế, dẫn đến nạn nhân bị ảnh hưởng tinh thần, stress, lo âu, trầm cảm hoặc có những hành vi cực đoan, tự hành hạ thể xác, cao nhất là tự sát. Từ đó, học sinh sợ tới trường, tự xa lánh bạn bè, mất tự tin và chất lượng học tập sa sút. Nói chung, mạng xã hội không trực tiếp tạo ra bạo lực học đường nhưng nó lại là sự khởi đầu, gián tiếp tạo ra bạo lực học đường phi truyền thống.
Chia sẻ và sưu tầm trên mạng ở trong nước và nước ngoài về các video bạo lực, đánh nhau, nội dung mang tính "giang hồ", các thử thách mạo hiểm, phim hành động hay văn hóa mang tính công kích, chửi bới. Lúc đầu, chỉ có thể là tò mò, chia sẻ, muốn "nổi tiếng" bằng hành vi bạo lực, sau đó vô tình làm bạo lực trở thành "nội dung giải trí".
Coi bạo lực là cách thể hiện bản thân, rồi tập làm theo, bắt chước hành vi tiêu cực. Qua năm tháng, học sinh sẽ thay đổi cá tính, dễ phản ứng, nóng nảy khi gặp phải những tình huống thật ngoài đời.
Mạng xã hội khơi mào cho bạo lực học đường phi truyền thống, khiến nhiều học sinh có tâm lý hay so sánh bản thân với người khác, luôn luôn muốn được nổi tiếng hoặc được bạn bè và mọi người chú ý. Các hành động chế giễu, cô lập, lan tin đồn, tẩy chay, đe dọa, xúc phạm về ngoại hình, về thành tích học tập hay rèn luyện và về giới tính… xảy ra ở trường, ngoài nhà trường và rộng hơn trong xã hội.
Bạo lực trên không gian mạng có thể diễn ra 24/7 qua internet. Bạo lực mang tính tập thể, tổ chức ghi hình và tung lên mạng xã hội để dằn mặt đối phương và phát tán clip trong phạm vi rộng hơn, vượt khỏi môi trường học đường, nhưng vẫn kín đáo, nên nhà trường rất khó phát hiện.
Ngày 23.3 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chương trình "Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 - 2030". Đây có thể coi là biện pháp mạnh, với 5 trụ cột để bảo vệ trẻ em, đồng thời thúc đẩy trẻ em phát triển lành mạnh, tích cực, nâng cao năng lực số trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia.
Đặc biệt, Thủ tướng giao Bộ Công an là cơ quan chủ trì, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá kết quả và đôn đốc thực hiện chương trình, đảm bảo thống nhất và hiệu quả thực chất. Điều này khẳng định bản chất, tính nhiều mặt của bạo lực học đường phi truyền thống.
Dù thế nào, tôi vẫn muốn nhấn mạnh tới vai trò đặc biệt của gia đình trong việc đồng hành cùng trẻ em, để chống lại bạo lực trong môi trường xã hội và môi trường số hóa phi truyền thống.
Một mô hình ngăn ngừa bạo lực, được sinh ra từ mặt trái của công nghệ hay một giải pháp khả thi bất kỳ nào, đều không thể thay thế bằng sự quan tâm của cha mẹ và không một "lá chắn" nào vững chắc hơn, bằng sự đồng hành sâu sắc của gia đình đối với trẻ em.
