Số liệu trên trích từ nghiên cứu thực trạng dinh dưỡng do Viện Dinh dưỡng Quốc gia phối hợp cùng Viện Sức khỏe Nutrilite và Amway Việt Nam công bố tại hội thảo ngày 19/6 vừa qua.
Khảo sát thực hiện trong năm 2025 trên quy mô gần 1.500 người tại Hà Nội, TP HCM, Cần Thơ, Thái Nguyên và Quảng Nam, đại diện cho cả vùng thành thị lẫn nông thôn. Kết quả cho thấy tỷ lệ thừa cân, béo phì ở nam giới cao hơn nữ giới khi tính theo chuẩn chỉ số khối cơ thể (BMI) của Tổ chức Y tế Thế giới dành cho người châu Á.
PGS.TS Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, nhận định thách thức lớn nhất hiện nay đã chuyển từ “ăn thiếu” sang “ăn chưa đúng” và “ăn chưa cân đối”.
Bên cạnh tình trạng thừa cân, thói quen ăn uống của người Việt vẫn thiếu hụt nghiêm trọng các vi chất thiết yếu. Khẩu phần ăn hằng ngày mới chỉ đáp ứng 68,7% nhu cầu canxi và 50,9% nhu cầu folate theo khuyến nghị. Ngoài ra, hơn 60% người tham gia khảo sát chưa ăn đủ lượng rau xanh và trái cây theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới.
Chất lượng bữa ăn đầu tiên trong ngày cũng ở mức đáng báo động khi năng lượng từ bữa sáng chỉ đạt 18,2% nhu cầu khuyến nghị, thấp hơn mức cần thiết để duy trì hoạt động thể chất lẫn tinh thần. Đáng lo ngại, khoảng 20% người tiêu dùng sử dụng đường, bánh kẹo hoặc đồ ngọt cho bữa sáng.
Việc bỏ bữa sáng kéo dài hoặc ăn uống không lành mạnh gây rối loạn chuyển hóa năng lượng, kích thích cảm giác thèm ăn vào cuối ngày, dẫn đến xu hướng ăn bù và làm tăng nguy cơ béo phì cùng các bệnh mạn tính không lây.
Theo PGS Dương, nhóm tuổi 20-45 là lực lượng lao động chủ chốt của xã hội, nhưng áp lực công việc và nhịp sống hối hả đang đẩy họ vào thói quen ăn uống thất thường, lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn.
Thực trạng này tạo ra gánh nặng dinh dưỡng kép cho Việt Nam, khi tình trạng thiếu vi chất vẫn tồn tại song hành cùng sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường và tim mạch.
Trong bối cảnh tốc độ già hóa dân số diễn ra nhanh chóng, việc chủ động chăm sóc sức khỏe thông qua chế độ ăn uống hằng ngày đóng vai trò quyết định đến năng suất lao động và chất lượng cuộc sống tương lai.
Tin Gốc: Vnexpress

Với một bệnh viện nguồn thu hằng năm chỉ vài trăm tỉ đồng, khoản 7,3 tỉ bị "treo" là khoản lớn. Lãnh đạo bệnh viện cho hay vì là bệnh viện đa tuyến, họ không thể từ chối người bệnh từ tuyến dưới chuyển đến.
Không chỉ Sơn La, nhiều bệnh viện, đặc biệt tuyến tỉnh, trung ương nhu cầu khám và điều trị của người bệnh ngày một gia tăng. Nhiều bệnh viện luôn trong tình trạng quá tải và để phục vụ người bệnh, nhiều bệnh viện kê thêm giường bệnh, công suất giường vượt quá 100%, thậm chí hơn 200%.
Điều này dẫn đến một số cơ sở y tế phải đối mặt với tình trạng bị xuất toán kinh phí bảo hiểm y tế (BHYT) do số giường bệnh thực kê vượt so với kế hoạch được phê duyệt.
Do số giường bệnh vượt so với kế hoạch nên số tiền bị xuất toán BHYT của nhiều bệnh viện lên đến hàng tỉ đồng mỗi năm. Điều này gây khó khăn cho các bệnh viện khi hầu hết các bệnh viện hiện nay đã tự chủ chi thường xuyên.
Theo báo cáo từ Sở Y tế tỉnh Hà Tĩnh, nhiều cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác trên địa bàn cũng đều có công suất giường bệnh luôn đạt trên 100%, một số đơn vị đạt 150-200% so với giường kế hoạch đã được UBND tỉnh giao.
Trước đó năm 2024, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh bị xuất toán BHYT 5,4 tỉ đồng do số giường bệnh vượt so với kế hoạch: công suất giường kế hoạch là 1.000 giường, số lượng giường thực kê luôn ở mức trên 1.000 giường. Bệnh viện giải thích do số bệnh nhân luôn vượt kế hoạch.
Tương tự, Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Tĩnh được phê duyệt 160 giường kế hoạch, tuy nhiên công suất giường thực tế luôn ở mức trên 280%. Điều này cho thấy được nhu cầu thăm khám, điều trị cũng như mức độ quá tải của bệnh viện.
Không chỉ ở các bệnh viện tuyến tỉnh, trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Bế Văn Khánh - Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn - cho hay cũng gặp phải tình trạng quá tải giường bệnh, bị xuất toán BHYT do vượt quá số giường bệnh được giao.
Hiện nay trung tâm được giao 135 giường kế hoạch, tuy nhiên có những thời điểm dịch tay chân miệng, cúm A... số giường kê thực có thể tăng lên 200 giường bệnh.
"Trong khi đó thời điểm bình thường, trung tâm có thể chưa sử dụng đến 100 giường. Nhưng khi dịch bệnh theo mùa, số giường bệnh tăng lên nhưng không được BHYT quyết toán. Điều này gây khó khăn cho trung tâm khi đã tự chủ chi gần 70%", ông Khánh bày tỏ.
Tại TP.HCM, một lãnh đạo bệnh viện cũng cho biết có những thời điềm bệnh nhân nhập viện đông, bệnh viện phải "đối mặt" với tình trạng quá tải giường bệnh và khi đó bệnh viện phải "sắp xếp" cho bệnh nhân bằng cách kê thêm giường hoặc để bệnh nhân nằm ghép.
Tuy nhiên, theo quy định của BHYT hiện nay có những giới hạn nhất định đối với số lượng giường bệnh thực kê so với kế hoạch.
Cụ thể, khi số giường bệnh vượt quá công suất cho phép (thường trên 30 giường), việc thanh toán BHYT có thể bị ảnh hưởng tùy từng thời điểm và cách xác định giữa giường kế hoạch và giường thực tế.
Một vấn đề khác phát sinh là tình trạng bệnh nhân phải nằm ghép.
Về nguyên tắc, việc nằm ghép không được khuyến khích song trong thực tế khi số lượng bệnh nhân tăng cao, bệnh viện khó có thể từ chối tiếp nhận. Điều này buộc các cơ sở y tế phải linh hoạt sắp xếp để đảm bảo người bệnh vẫn được điều trị.
Tuy nhiên, cơ chế thanh toán BHYT đối với giường bệnh ghép cũng gây ra không ít bất cập. Ví dụ, với một giường nội khoa loại 1 có mức thanh toán 305.500 đồng, nếu có hai bệnh nhân nằm chung, bệnh viện chỉ được thanh toán 50% cho mỗi người, giảm khoảng 150.000 đồng so với thông thường.
Trong khi theo bệnh viện, công tác chăm sóc, điều trị vẫn phải đảm bảo đầy đủ như đối với một bệnh nhân riêng lẻ.
Điều này dẫn đến thực tế là bệnh viện phải chịu áp lực chi phí, bởi nguồn lực y bác sĩ, điều dưỡng vẫn phải phân bổ tương ứng với số lượng bệnh nhân nhưng mức chi trả lại không tương xứng, đây là một thiệt thòi không nhỏ đối với các cơ sở y tế, đặc biệt trong những giai đoạn cao điểm.
Số kinh phí giường bệnh không được cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) chấp nhận thanh toán do quá tải là khá lớn. Điều này gây ra không ít khó khăn cho các cơ sở y tế, nhất là trong bối cảnh thực hiện cơ chế tự chủ.
Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó giám đốc BHXH TP.HCM, cho biết việc chi trả tiền giường bệnh được thực hiện theo quy định Luật Khám bệnh, chữa bệnh và các văn bản hướng dẫn liên quan.
Trường hợp cơ sở khám chữa bệnh thay đổi quy mô giường bệnh từ 10% trở lên hoặc trường hợp điều chỉnh quy mô giường bệnh dưới 10% nhưng số giường điều chỉnh vượt quá 30 giường bệnh thì phải điều chỉnh giấy phép hoạt động.
Đối với tình trạng nằm ghép, cơ quan BHXH thanh toán theo điểm 4 điều 4c thông tư 39 năm 2024 của Bộ Y tế.
Cụ thể, giá dịch vụ ngày giường bệnh được tính cho một người/giường, trường hợp cùng một thời điểm phải nằm ghép hai người/một giường thì chỉ được thanh toán 1/2 mức giá dịch vụ ngày giường bệnh tương ứng.
Trường hợp ghép từ ba người trở lên thì chỉ được thanh toán 1/3 mức giá ngày giường bệnh tương ứng.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc - Phó giám đốc BHXH Sơn La, việc cơ quan BHXH chỉ chi trả chi phí giá ghép giường cho bệnh nhân nằm ghép là nhằm bảo vệ quyền lợi của người bệnh.
"BHXH chi trả căn cứ vào số giường kế hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nếu bệnh viện quá tải phải mở rộng về quy mô, đủ điều kiện thì BHXH mới thanh toán đủ, vì số giường kế hoạch được duyệt tính trên cả nhân lực y tế, cơ sở vật chất kèm theo, nếu bệnh nhân nằm ghép thì số nhân lực đã có không thể phục vụ đảm bảo như quy định hiện hành", bà Ngọc giải thích.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Sức Khỏe
Những sai lầm khi dùng chảo chống dính gây nhiễm độc nhựa, hóa chất vĩnh cửu

Một nghiên cứu chung của Đại học Flinders và Đại học Newcastle (Australia) công bố trên tạp chí khoa học Science of the Total Environment mới đây chỉ ra rằng mỗi khi sử dụng chảo chống dính đã bị hư hại, lớp phủ này sẽ giải phóng hơn một triệu hạt vi nhựa và nhựa nano có kích thước dưới 5 milimét. Những hạt này hoàn toàn không thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng công nghệ hình ảnh Raman để đo lường lớp phủ Teflon trên dụng cụ nấu nướng chống dính và phát hiện ra rằng trong quá trình nấu, một vết nứt nhỏ (tầm 5 cm) có thể giải phóng khoảng 9.100 hạt nhựa hoặc nhựa nano. Tại những khu vực lớp phủ bị hư hại có thể quan sát được bằng mắt thường, con số này có thể lên tới 2,3 triệu hạt nhựa hoặc nhựa nano.
Lớp phủ Teflon trên chảo chống dính được làm từ polytetrafluoroethylene (PTFE), một loại chất thuộc nhóm alkyl perfluorinated (PFAS). Chất này có đặc tính bền vững và không phân hủy trong tự nhiên. Ngoài việc hiện diện trên chảo chống dính, PFAS còn thường được sử dụng làm lớp phủ chống thấm dầu mỡ bên trong các hộp giấy hoặc túi đựng thực phẩm. Để bảo vệ môi trường và tránh các nguy cơ gây hại cho sức khỏe, người dùng được khuyến cáo nên tự mang theo dụng cụ ăn uống cá nhân.
Các hóa chất PFAS có liên quan đến hàng loạt rủi ro về sức khỏe ở người gồm ung thư, rối loạn hệ miễn dịch, bất thường về sinh sản và các vấn đề đối với sự phát triển của thai nhi. Nếu hấp thụ thực phẩm bị nhiễm hóa chất PFAS, cơ thể người có thể phải mất từ 4 đến 5 năm mới có thể phân hủy được một nửa lượng hóa chất đã nạp vào.
Năm 2018, Hội đồng Người tiêu dùng Hong Kong thử nghiệm 25 mẫu dụng cụ nấu ăn chống dính trên thị trường về hàm lượng axit perfluorooctanoic (PFOA), perfluorooctane sulfonate (PFOS) và mức độ giải phóng các chất kim loại. Tất cả mẫu thử đều vượt qua bài kiểm tra với mức độ giải phóng đo được nằm dưới giới hạn khuyến nghị của Viện Liên bang Đức về Đánh giá Rủi ro (BfR) đối với dụng cụ nấu ăn dễ làm sạch. Mức độ giải phóng kim loại cũng thấp hơn giới hạn khuyến nghị của Hội đồng châu Âu đối với dụng cụ nấu nướng bằng kim loại và hợp kim. Hội đồng Người tiêu dùng Hong Kong lưu ý người tiêu dùng rằng khi lựa chọn dụng cụ nấu ăn chống dính, có thể ưu tiên các mẫu có lớp phủ có khả năng chịu mài mòn và chống trầy xước tốt hơn.
Nếu chảo chống dính được bảo quản đúng cách, loại vật dụng này sẽ tránh được tình trạng nhanh hư hỏng và sớm trở thành rác thải tiêu dùng, đồng thời giúp bảo vệ sức khỏe và ngăn ngừa việc vô tình nuốt phải các mảnh bong tróc. Hội đồng Người tiêu dùng Hong Kong từng đưa ra các hướng dẫn về cách sử dụng chảo chống dính đúng phương pháp, bởi việc sử dụng sai cách có thể dễ dàng làm hỏng lớp phủ của sản phẩm.
Để chảo chống dính không trở thành vật dụng dễ hư hỏng và gây hại, người dùng cần tránh những sai lầm phổ biến trong quá trình sử dụng. Việc đun nóng chảo ở nhiệt độ cao khi không có thực phẩm bên trong, hay sử dụng các loại xẻng nấu bằng kim loại sắc nhọn đều là những tác nhân hàng đầu làm bong tróc lớp phủ. Bên cạnh đó, thói quen rửa chảo bằng nước lạnh ngay sau khi vừa nấu xong hoặc dùng miếng cọ rửa thô ráp cũng khiến bề mặt chống dính nhanh chóng xuống cấp.
Cuối cùng, việc xếp chồng các dụng cụ nhà bếp lên nhau khi lưu trữ mà không có lớp lót bảo vệ cũng vô tình tạo ra các vết trầy xước, dẫn đến nguy cơ thôi nhiễm hạt nhựa vào thực phẩm trong những lần nấu nướng tiếp theo. Việc duy trì và bảo quản chảo đúng cách không chỉ kéo dài tuổi thọ sản phẩm mà còn là cách trực tiếp để bảo vệ sức khỏe gia đình khỏi việc nuốt phải các hạt vi nhựa độc hại.
Tin Gốc: Vnexpress

Bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Trần Như Thủy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, cho biết trong những ngày nắng nóng, bên cạnh việc chống nắng, làm sạch da đúng cách, dưỡng ẩm phù hợp và ngủ đủ giấc, chế độ ăn hằng ngày cũng góp phần chăm sóc làn da từ bên trong. Trong đó, rau củ là nhóm thực phẩm nên được bổ sung đều đặn vì cung cấp nước, chất xơ, vitamin, khoáng chất và các hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe.
Theo y học cổ truyền, một số loại rau củ có tính mát, thường được dùng trong bữa ăn mùa hè để hỗ trợ thanh nhiệt, giúp cơ thể dễ chịu hơn. Khi sử dụng hợp lý, rau củ giúp bữa ăn thanh nhẹ, đa dạng và góp phần nuôi dưỡng làn da khỏe mạnh. Dưới đây là một số loại rau củ quen thuộc có thể đưa vào thực đơn trong những ngày nắng nóng.
Bí đao là loại quả quen thuộc trong bữa ăn của người Việt, thường được dùng để nấu canh trong mùa nóng. Theo y học cổ truyền, bí đao có tính mát, vị thanh, phù hợp với những bữa ăn cần sự thanh đạm, dễ tiêu. Về dinh dưỡng, bí đao chứa nhiều nước, có thể góp phần hỗ trợ cơ thể duy trì đủ nước trong thời tiết oi bức. Với người muốn chăm sóc da thông qua chế độ ăn lành mạnh, bí đao là một lựa chọn dễ dùng và dễ chế biến.
Cách dùng: nấu canh bí đao với thịt nạc, tôm, xương hoặc dùng nước bí đao đã được nấu chín.
Lưu ý không nên uống nước ép bí đao thường xuyên, đặc biệt ở người có hệ tiêu hóa yếu, vì dễ lạnh bụng hoặc tiêu chảy.
Giá đậu xanh là thực phẩm giàu nước, chất xơ và một số vitamin. Đây là món ăn dễ chế biến, giúp bữa ăn đa dạng hơn trong những ngày nóng. Theo y học cổ truyền, giá đậu xanh có tính mát, thường được dùng trong các món ăn hỗ trợ thanh nhiệt. Khi kết hợp trong chế độ ăn cân bằng, giá đậu xanh góp phần cung cấp chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa và bổ sung thêm thực phẩm tươi cho cơ thể.
Cách dùng: luộc, xào, nấu canh hoặc trộn gỏi sau khi đã sơ chế sạch.
Lưu ý nên chọn nguồn giá sạch, bảo đảm an toàn thực phẩm. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người có sức đề kháng yếu hoặc bệnh lý mạn tính nên ưu tiên dùng giá đã nấu chín.
Củ cải trắng là loại củ có vị thanh, dễ chế biến và thường được dùng trong các món canh, hầm hoặc kho. Theo y học cổ truyền, củ cải trắng có tính mát, thường được dùng trong bữa ăn để hỗ trợ tiêu hóa và tạo cảm giác thanh nhẹ. Củ cải trắng có chứa nước, chất xơ và vitamin C. Đây là những thành phần có lợi trong chế độ ăn lành mạnh, góp phần hỗ trợ sức khỏe tổng thể và làn da. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng ăn củ cải trắng có thể làm trắng da, giảm nám hoặc thay thế các phương pháp chăm sóc da chuyên sâu.
Cách dùng: nấu canh, hầm với thịt nạc, xương, tôm, kho với thịt bò… hoặc dùng lượng vừa phải với món xào.
Lưu ý người có hệ tiêu hóa yếu, dễ lạnh bụng hoặc đang rối loạn tiêu hóa không nên dùng thường xuyên, phụ nữ mang thai có thể dùng trong bữa ăn thông thường, nhưng không nên lạm dụng nước ép hoặc dùng quá nhiều trong thời gian dài.
Khoai tây cung cấp tinh bột, chất xơ, kali và vitamin C. Khi được chế biến bằng cách hấp, luộc hoặc nấu canh, khoai tây có thể là một phần của bữa ăn cân bằng, giúp bổ sung năng lượng và dưỡng chất cho cơ thể. Trong chăm sóc da mùa nóng, khoai tây không thay thế kem chống nắng, che chắn hoặc dưỡng ẩm. Tuy nhiên, khi dùng hợp lý trong chế độ ăn, khoai tây góp phần cung cấp năng lượng, vitamin và khoáng chất, hỗ trợ sức khỏe chung của cơ thể.
Cách dùng: hấp, luộc, nấu súp, nấu canh hoặc hầm cùng các loại rau củ khác.
Lưu ý không dùng khoai tây đã mọc mầm, vỏ xanh hoặc có vị đắng vì có thể chứa chất gây độc. Nên hạn chế khoai tây chiên, khoai tây lắc trộn chung nhiều gia vị hoặc các món nhiều dầu mỡ vì không có lợi cho sức khỏe da và cân nặng.
Đậu Hà Lan là thực phẩm giàu chất xơ, đạm thực vật, vitamin và khoáng chất. Đây là loại đậu dễ kết hợp trong các món súp, cháo, salad, cơm hoặc món hầm. Trong chế độ ăn mùa nóng, đậu Hà Lan giúp bữa ăn thêm đa dạng, cung cấp chất xơ và dưỡng chất cần thiết. Khi dùng cùng nhiều loại rau củ khác, đậu Hà Lan góp phần hỗ trợ sức khỏe tổng thể, trong đó có sức khỏe làn da.
Cách dùng: nấu súp, cháo, salad, cơm chiên ít dầu hoặc hầm cùng thịt, tôm, rau củ.
Lưu ý không nên ăn quá nhiều trong một bữa vì có thể gây đầy bụng, khó tiêu ở một số người. Người có bệnh gout hoặc cần kiểm soát lượng đạm nên dùng theo tư vấn dinh dưỡng phù hợp.
Tin Gốc: Thanh Niên

