Theo báo cáo công tác y tế trong tháng 6 do Bộ Y tế vừa công bố, từ ngày 18-5 đến ngày 18-6 trên cả nước ghi nhận gần 9.900 ca mắc bệnh tay chân miệng, trong đó có 1 ca tử vong. Như vậy, từ ngày 14-12-2025 đến nay, cả nước có gần 55.000 trường hợp mắc, 10 ca tử vong.
So với cùng kỳ năm ngoái (28.081 ca mắc), số mắc cao hơn 2 lần, số tử vong tăng 10 trường hợp.
Cùng với đó, dịch sốt xuất huyết vẫn tiếp tục có xu hướng gia tăng so với cùng kỳ năm ngoái. Từ ngày 14-12-2025 đến nay, số mắc cao hơn 1,7 lần (hơn 55.000 ca bệnh so với hơn 32.500 ca), số tử vong tăng 2 trường hợp.
Tương tự, trong khoảng thời gian trên, số ca mắc sốt rét cũng cao hơn 30 trường hợp so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong khi đó, số mắc các bệnh khác như viêm não vi rút, COVID-19, dại, sốt phát ban nghi sởi đều có xu hướng giảm.
Trong tháng, nước ta cũng không ghi nhận trường hợp mắc các bệnh như bạch hầu, Chikungunya, cúm A(H5N1), cúm A(H9N2), tả.
Về bệnh viêm gan, từ đầu năm đến nay, cả nước đã ghi nhận 9.510 trường hợp. Trong đó, có 55 ca mắc viêm gan A, 8.504 mắc viêm gan B và 951 ca mắc viêm gan C. Khu vực miền Nam ghi nhận nhiều ca nhất là 5.508 ca (khoảng 58%); đứng thứ 2 là khu vực miền Bắc 3.045 ca (32%); tiếp đến là miền Trung và Tây Nguyên.
Bộ Y tế sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát chặt chẽ tình hình các bệnh truyền nhiễm, nhất là sốt xuất huyết, tay chân miệng, COVID-19 và các bệnh truyền nhiễm mới nổi, tái nổi.
Hướng dẫn các địa phương tăng cường giám sát, chủ động phòng, chống dịch bệnh do vi rút Hanta, vi rút Ebola và chuẩn bị các điều kiện đáp ứng công tác phòng, chống dịch tại cửa khẩu.
Bộ Y tế cho hay thời gian tới sẽ tiếp tục xây dựng, hoàn thiện các hướng dẫn chuyên môn về phòng, chống bệnh không lây nhiễm, dinh dưỡng và sức khỏe cộng đồng.
Trong đó tập trung hoàn thiện hướng dẫn khám sàng lọc lồng ghép miễn phí một số bệnh không lây nhiễm phổ biến và rối loạn tâm thần, hướng dẫn phòng, chống đột quỵ, dinh dưỡng trong tình huống khẩn cấp, phòng chống thừa cân, béo phì ở trẻ em và hướng dẫn hoạt động thể lực nhằm nâng cao sức khỏe cộng đồng.
Tại hội thảo Công nghệ in 3D: từ nghiên cứu đến ứng dụng lâm sàng cá thể hóa ngày 4/6, tiến sĩ Nguyễn Thị Ngọc Mỹ, đại diện nhóm nghiên cứu Kỹ nghệ mô và Vật liệu Y Sinh, cho biết cùng với xu hướng phát triển của công nghệ in 3D, in sinh học 3D sử dụng "mực in" (bioink) kết hợp tế bào sống nhằm tạo ra mô sinh học tương tự cấu trúc mô tự nhiên của cơ thể. Nhóm nghiên cứu đã sử dụng các thành phần như gelatin, alginate, collagen và cả protein từ mô cùng tế bào da để tạo cấu trúc mô da trong phòng thí nghiệm.
Mô da là cơ quan lớn nhất của cơ thể, không chỉ đảm nhận chức năng bảo vệ, sinh lý mà còn mang ý nghĩa quan trọng về mặt thẩm mỹ. Do đó, mục tiêu của công nghệ in sinh học không chỉ dừng lại ở việc làm lành vết thương mà còn hướng tới tái tạo cấu trúc da, hạn chế tối đa việc để lại sẹo.
Theo tiến sĩ Mỹ, mô da in sinh học có thể phục vụ nhiều mục tiêu như nghiên cứu sinh lý da, giúp hiểu rõ hơn về các bệnh lý trên da, thử nghiệm thuốc, mỹ phẩm và vật liệu y sinh, góp phần giảm thử nghiệm trên động vật. Đặc biệt, công nghệ này được kỳ vọng hỗ trợ điều trị bỏng, vết thương khó lành hoặc tái tạo mô da cho người bệnh.
Bắt đầu hình thành hướng nghiên cứu từ năm 2019 với hệ thống máy in sinh học thế hệ đầu, đến nay nhiều nghiên cứu của nhóm được công bố trên tạp chí khoa học quốc tế uy tín. Xu hướng in sinh học 3D đang tiến dần đến việc cá thể hóa y học. Trong tương lai, bác sĩ có thể sử dụng chính tế bào gốc và mô cắt lọc của bệnh nhân để tạo ra mực in, sau đó dùng các loại máy in trực tiếp mô da lên vết thương hở. Điều này giúp quá trình lành vết thương diễn ra nhanh chóng, hạn chế hiện tượng co rút và tái tạo lớp thượng bì vượt trội.
Theo GS.TS Trần Lê Bảo Hà, Trưởng Ban tổ chức hội thảo, Trưởng Phòng thí nghiệm Kỹ nghệ mô và Vật liệu Y sinh, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên TP HCM, công nghệ này vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu trước khi có thể ứng dụng rộng rãi trên người.
"Để ra được sản phẩm cuối cùng phục vụ chăm sóc sức khỏe cộng đồng, chúng tôi rất cần sự hỗ trợ, đồng hành từ các ban ngành, các đơn vị đối tác và các y bác sĩ", giáo sư Hà nói.
Theo báo cáo, Ebola là bệnh truyền nhiễm cấp tính đặc biệt nguy hiểm (bệnh truyền nhiễm nhóm A1) có khả năng lây lan nhanh và tỷ lệ tử vong cao (có thể tới 90%). Vi rút Ebola lây truyền sang người từ động vật hoang dã mang vi rút như dơi ăn quả, nhím và các loài linh trưởng. Sau khi xâm nhập vào người, vi rút có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, mô, phủ tạng hoặc các dịch cơ thể của người mắc bệnh hoặc người tử vong do bệnh Ebola hoặc qua tiếp xúc với bề mặt, vật dụng bị nhiễm các dịch cơ thể này như quần áo, chăn, ga, gối, đệm và dụng cụ chăm sóc người bệnh.
Hiện chỉ có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh Ebola do chủng Ebola, chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu bệnh gây ra bởi các chủng khác như: Sudan và Bundibugyo (chủng Bundibugyo được xác định là vi rút gây nên đợt dịch bệnh hiện nay tại CHDC Congo và Uganda).
Về công tác phòng chống bệnh do vi rút Ebola tại VN, báo cáo cho biết Bộ Y tế đã phối hợp các bộ ngành, địa phương khẩn trương triển khai các biện pháp phòng chống dịch: rà soát hướng dẫn phòng chống dịch, hiện đã có đầy đủ hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật về giám sát và phòng chống bệnh do vi rút Ebola; chẩn đoán, điều trị bệnh do vi rút Ebola…; cập nhật về tình hình dịch bệnh Ebola và khuyến cáo người dân chủ động phòng chống dịch bệnh; thường xuyên trao đổi với Văn phòng Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại VN để theo sát diễn biến tình hình dịch tại CHDC Congo và Uganda, đánh giá nguy cơ dịch bệnh đối với VN, từ đó đưa ra các biện pháp phòng chống phù hợp.
Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát, phòng chống bệnh do vi rút Ebola ngay tại khu vực cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng; phối hợp cơ quan xuất nhập cảnh để rà soát hành khách trở về từ 2 quốc gia đang có dịch, khuyến cáo tự theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày.
Các viện vệ sinh dịch tễ, viện Pasteur sẵn sàng hỗ trợ các địa phương công tác phòng chống dịch bệnh, lấy mẫu, tiếp nhận mẫu bệnh phẩm xét nghiệm chẩn đoán; sẵn sàng các đội đáp ứng nhanh phòng chống dịch kịp thời khi có ca bệnh xâm nhập.
Về năng lực xét nghiệm, Bộ Y tế cho biết đảm bảo năng lực xét nghiệm, chẩn đoán xác định bệnh Ebola. Đến nay, Viện Vệ sinh dịch tễ T.Ư và Viện Pasteur TP.HCM đã có đầy đủ trang thiết bị, nhân lực, phòng an toàn sinh học cấp 3 để xét nghiệm chẩn đoán xác định vi rút Ebola bằng phương pháp giải trình tự gien. Sinh phẩm chẩn đoán đặc hiệu theo hướng dẫn của WHO đang được vận chuyển tới VN.
Cùng ngày, Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) có công văn hỏa tốc gửi các sở y tế và các bệnh viện trong toàn quốc về việc chủ động phòng chống bệnh do vi rút Ebola.
Theo đó, Cục đề nghị các cơ sở khám chữa bệnh, sở y tế các tỉnh thành chỉ đạo các cơ sở thuộc phạm vi quản lý tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh trong cơ sở khám chữa bệnh, đặc biệt lưu ý các trường hợp mới đến nước đã hoặc đang có dịch trong vòng 21 ngày. Tăng cường thực hiện, kiểm tra, giám sát thực hiện kiểm soát nhiễm khuẩn tại các cơ sở khám chữa bệnh, thực hiện việc sàng lọc, phân loại, cách ly nghiêm ngặt tất cả các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc vi rút Ebola tại cơ sở điều trị. Thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin kịp thời về tình hình dịch trên thế giới và các biện pháp phòng chống, truyền thông về tình hình dịch bệnh để người dân không hoang mang lo lắng và thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh.
Phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh để cách ly, phối hợp với các cơ sở dự phòng để xét nghiệm, chẩn đoán, điều trị và kiểm soát theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế. Đồng thời, rà soát, kiểm tra, chuẩn bị các phương tiện phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế, điều kiện cách ly, năng lực chẩn đoán, điều trị để sẵn sàng tiếp nhận người mắc bệnh do vi rút Ebola.
Theo TS Megan Riehl (Đại học Michigan, Mỹ), não và ruột liên tục trao đổi thông tin với nhau thông qua một mạng lưới dây thần kinh dày đặc. Khi não bộ nhận diện căng thẳng, nó sẽ gửi tín hiệu xuống hệ tiêu hóa, gây ra những xáo trộn mà chúng ta thường gọi là "đau bụng do tâm lý".
Khi bạn căng thẳng, cơ thể kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, trạng thái "chiến đấu hay bỏ chạy". Lúc này, máu được ưu tiên dồn về các cơ lớn để sẵn sàng hành động, đồng thời bị rút bớt khỏi hệ tiêu hóa.
Chính sự thay đổi đột ngột này làm gián đoạn các cơn co thắt nhịp nhàng của ruột: Nếu nhu động ruột bị kích thích co thắt quá nhanh, phân sẽ bị đẩy ra ngoài sớm trước khi kịp hấp thụ nước, dẫn đến tình trạng tiêu chảy. Ngược lại, nếu các hoạt động này bị đình trệ, phân sẽ di chuyển chậm lại và gây ra tình trạng tắc nghẽn, táo bón.
Đồng thời, hormone căng thẳng cortisol tăng cao còn làm mất cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột, khiến các dây thần kinh tại đây trở nên nhạy cảm quá mức. Kết quả là những chuyển động tiêu hóa bình thường cũng có thể gây ra cảm giác đau quặn, đầy hơi hoặc sôi bụng.
Ngoài tác động trực tiếp từ thần kinh, căng thẳng thường kéo theo những thói quen sinh hoạt có hại như thức khuya, lạm dụng chất kích thích, ăn thức ăn nhanh nhiều dầu mỡ do bận rộn hoặc bỏ bữa vì mất cảm giác thèm ăn cũng sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng rối loạn tiêu hóa.
Để xoa dịu hệ tiêu hóa, chúng ta cần kích hoạt hệ thần kinh phó giao cảm. Dưới đây là những bước giúp bạn thoát khỏi vòng luẩn quẩn của căng thẳng và đau bụng:
1. Tập thở bằng cơ hoành (thở bụng): Đây là cách nhanh nhất để báo cho cơ thể biết bạn đang an toàn. Hãy hít vào chậm bằng mũi trong 4 giây sao cho bụng phồng lên, sau đó thở ra nhẹ nhàng bằng miệng trong 6 giây. Thực hiện 2 lần mỗi ngày, mỗi lần 2 phút.
2. Quét cơ thể: Khi nhận thấy bụng sôi hoặc đau, hãy dành vài phút để thả lỏng các vùng đang bị gồng cứng như vai, hàm hoặc tay. Việc giải phóng căng thẳng cơ bắp sẽ giúp tín hiệu thần kinh xuống ruột dịu lại.
3. Điều chỉnh lối sống "vệ sinh đường ruột": Ăn đúng giờ (cách nhau khoảng 4-5 tiếng) để duy trì năng lượng. Hạn chế tối đa thực phẩm nhiều chất béo, gia vị mạnh và caffeine khi đang stress. Uống đủ nước và tăng cường vận động nhẹ như đi bộ 15 phút mỗi ngày.
Nếu tình trạng rối loạn tiêu hóa xảy ra thường xuyên kể cả khi bạn không căng thẳng, hoặc xuất hiện các triệu chứng báo động như đi ngoài ra máu hoặc đau bụng dữ dội, sụt cân nhanh hoặc vấn đề đường ruột làm bạn thức giấc giữa đêm... hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị.
Căng thẳng là một phần của cuộc sống, nhưng đừng để nó kiểm soát hệ tiêu hóa của bạn. Với những chiến lược kiểm soát tâm lý và sinh hoạt đúng đắn, bạn hoàn toàn có thể tìm lại sự bình yên cho "chiếc bụng" của mình.
