Theo Cục Phòng bệnh, hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm và một số cơ sở khám chữa bệnh ghi nhận số trường hợp mắc bệnh do vi rút Adeno tăng lên, chủ yếu ở trẻ em. Tuy nhiên, đến nay chưa ghi nhận diễn biến bất thường về tác nhân gây bệnh, quy mô dịch hoặc mức độ nặng trong cộng đồng.
Ngành y tế đang tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình, tăng cường giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các ổ dịch.
Các chuyên gia cho biết vi rút Adeno có thể gây bệnh quanh năm và ở mọi lứa tuổi. Bệnh thường gây viêm đường hô hấp với các biểu hiện như sốt, ho, đau họng, sổ mũi. Ngoài ra, vi rút còn có thể gây viêm kết mạc mắt, rối loạn tiêu hóa và một số biểu hiện khác.
Phần lớn người mắc bệnh có diễn biến nhẹ và tự hồi phục. Tuy nhiên, bệnh có thể trở nặng ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, người mắc bệnh nền hoặc người suy giảm miễn dịch.
Đối với tình trạng đau mắt đỏ, Cục Phòng bệnh lưu ý đây có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như vi rút, vi khuẩn, dị ứng hoặc các tác nhân kích thích. Vi rút Adeno là một trong những nguyên nhân thường gặp, nhưng không phải tất cả trường hợp đau mắt đỏ đều do vi rút này gây ra.
Vì vậy, người dân không nên tự xác định nguyên nhân hoặc tự mua thuốc điều trị khi chưa được nhân viên y tế tư vấn.
Vi rút Adeno có thể lây truyền qua dịch tiết đường hô hấp, nước mắt, tiếp xúc trực tiếp với người mắc bệnh, bàn tay, đồ dùng và các bề mặt bị nhiễm vi rút.
Vi rút cũng có thể lây lan trong môi trường sinh hoạt tập trung như gia đình, trường học, khu vui chơi, cơ sở chăm sóc trẻ em và bể bơi nếu điều kiện vệ sinh, xử lý nước hoặc vệ sinh bề mặt không được bảo đảm.
Hiện nay là thời gian nghỉ hè, du lịch và tổ chức nhiều hoạt động tập trung đông người. Trẻ em thường xuyên tham gia các lớp học, khu vui chơi và hoạt động bơi lội, làm tăng cơ hội tiếp xúc gần và lây truyền bệnh.
Cục Phòng bệnh khuyến cáo người dân cần chủ động phòng bệnh nhưng không hoang mang, không lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng.
Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp sau:
Rửa tay thường xuyên: Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt sau khi tiếp xúc với người bệnh, dịch tiết mắt, mũi, họng hoặc các vật dụng, bề mặt dùng chung. Hạn chế đưa tay chưa rửa sạch lên mắt, mũi, miệng.
Không dùng chung đồ cá nhân: Không dùng chung khăn mặt, khăn tắm, gối, chăn, kính mắt, mỹ phẩm, thuốc nhỏ mắt, kính áp tròng và hộp đựng kính áp tròng. Giặt riêng đồ dùng của người bệnh và thường xuyên làm sạch các bề mặt hay tiếp xúc.
Chăm sóc mắt đúng cách: Khi có biểu hiện đau mắt đỏ, sử dụng gạc sạch, bông hoặc khăn giấy dùng một lần để lau ghèn và dịch tiết quanh mắt; bỏ ngay sau khi sử dụng và rửa sạch tay. Người đeo kính áp tròng cần ngừng sử dụng cho đến khi hết triệu chứng và được nhân viên y tế tư vấn.
Không tự ý dùng thuốc: Không tự mua hoặc sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh, thuốc kháng vi rút, thuốc phối hợp hoặc thuốc có corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Kháng sinh không có tác dụng với viêm kết mạc do vi rút; dùng thuốc không đúng có thể làm bệnh kéo dài hoặc gây tổn thương giác mạc. Không đắp lá, nhỏ sữa mẹ hoặc dùng các dung dịch không bảo đảm vô khuẩn vào mắt.
Hạn chế lây cho người khác: Người có biểu hiện đỏ mắt, chảy nước mắt, nhiều ghèn, sốt, ho hoặc đau họng cần hạn chế tiếp xúc gần, không dùng chung vật dụng và không đến bể bơi. Trẻ có triệu chứng nên được nghỉ ngơi tại nhà nếu không thể bảo đảm vệ sinh cá nhân hoặc phải tiếp xúc gần với nhiều trẻ khác.
Ngày 16-7, Hội Tin học y tế Việt Nam phối hợp cùng Báo Sức Khỏe và Đời Sống tổ chức hội thảo quốc tế với chủ đề: "Chuyển đổi số y tế và xây dựng bệnh viện thông minh: kinh nghiệm quốc tế và triển khai tại Việt Nam".
GS Trần Quý Tường - Chủ tịch Hội Tin học y tế Việt Nam - cho hay chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của mỗi quốc gia.
Đối với ngành y tế, chuyển đổi số không chỉ là việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động quản lý và khám chữa bệnh mà còn là quá trình thay đổi toàn diện phương thức vận hành, quản trị và cung cấp dịch vụ y tế nhằm phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Việt Nam vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn và thách thức như: sự chênh lệch về hạ tầng công nghệ giữa các địa phương; nguồn lực đầu tư còn hạn chế; việc chuẩn hóa dữ liệu chưa đồng bộ; năng lực nhân lực công nghệ thông tin còn chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Đặc biệt, vấn đề bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong lĩnh vực y tế đang được xã hội hết sức quan tâm.
Bên cạnh đó, cơ chế tài chính cho chuyển đổi số cũng là nội dung được nhiều địa phương, cơ sở y tế quan tâm.
Việc xây dựng các chính sách phù hợp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị triển khai chuyển đổi số hiệu quả hơn là nhiệm vụ cần được tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện trong thời gian tới.
Ông Tường chia sẻ thêm hiện nay chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế đang được triển khai mạnh mẽ trên phạm vi cả nước.
Đáng chú ý, đã có 1.238 bệnh viện bước đầu nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số trong hoạt động khám chữa bệnh, quản lý bệnh viện và hỗ trợ ra quyết định chuyên môn.
Đây là nền tảng quan trọng để từng bước hình thành mô hình bệnh viện thông minh, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, tối ưu hóa quy trình vận hành, giảm tải cho đội ngũ y tế và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người bệnh.
Tại hội thảo, các chuyên gia khẳng định hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) chính là hạ tầng dữ liệu quan trọng nhất, đóng vai trò như "hệ thần kinh trung ương" của y tế hiện đại.
EMR không chỉ giải quyết triệt để vấn đề phân tán dữ liệu của hồ sơ giấy mà còn là tiền đề để kết nối thông tin xuyên suốt từ cộng đồng đến bệnh viện, giúp bác sĩ tiếp cận dữ liệu bệnh sử kịp thời, đưa ra các quyết định điều trị chính xác.
Bác sĩ Nguyễn Hồng Chương - Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho hay TP.HCM là một trong những địa phương đi đầu trong triển khai chuyển đổi số ngành y tế.
Sở Y tế TP.HCM đã triển khai nhiều phần mềm, ứng dụng phục vụ công tác quản lý chuyên ngành như tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân; quản lý người hành nghề, chứng chỉ hành nghề; đấu thầu và nhiều lĩnh vực khác.
Đặc biệt, đối với hồ sơ bệnh án điện tử, đến nay 163 bệnh viện của TP.HCM (100%) đã triển khai hồ sơ bệnh án điện tử ở những mức độ khác nhau.
Theo bác sĩ Chương, đây là bước tiến quan trọng để thành phố từng bước hướng tới mô hình bệnh viện thông minh, bệnh viện không giấy tờ và quản lý trọn vẹn dữ liệu sức khỏe của người dân, đặc biệt là quản lý sức khỏe suốt vòng đời.
Thời gian tới, TP.HCM sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống để hướng tới mục tiêu tất cả bệnh viện đều trở thành bệnh viện không giấy tờ, bệnh viện thông minh. Dữ liệu y tế cũng phải được chuyển đổi, liên thông và chia sẻ, thay vì chỉ được lưu trữ riêng lẻ tại từng bệnh viện.
Bác sĩ Nguyễn Hồng Chương cho rằng ưu tiên hàng đầu trong phát triển y tế số hiện nay là dữ liệu. Dữ liệu không chỉ dừng lại ở từng cơ sở y tế mà phải hướng tới dữ liệu của từng người dân, trong đó có hồ sơ sức khỏe điện tử.
Hồ sơ sức khỏe của mỗi người sẽ bao gồm dữ liệu từ các đợt khám sức khỏe định kỳ cũng như các lần khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế.
Dữ liệu được cập nhật định kỳ nhằm phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật của từng người dân, từ đó xây dựng chiến lược quản lý sức khỏe phù hợp.
Ngày 8.4, theo thông tin từ Bệnh viện đa khoa thành phố Cần Thơ, các bác sĩ Khoa Ngoại Lồng ngực vừa can thiệp kịp thời bảo tồn chân trái cho một bệnh nhân bị đau chân kéo dài do bệnh lý động mạch chi dưới nặng có nguy cơ hoại tử và cưa chân.
Trước đó, bệnh nhân Ng.V.Đ (70 tuổi, quê ở An Giang) nhập viện trong tình trạng loét gót chân dần mở rộng, lâu lành, cẳng bàn chân trái đau dai dẳng kéo dài hơn 3 tháng cùng nhiều bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường…
Qua thăm khám lâm sàng, các bác sĩ ghi nhận động mạch đùi, động mạch khoeo và động mạch dưới gối chân bên trái của bệnh nhân không bắt được. Kết quả siêu âm Doppler mạch máu chi dưới ghi nhận tắc động mạch chậu bên trái, mất phổ 3 pha động mạch đùi, khoeo chân trái. Bệnh nhân được chụp cắt lớp vi tính mạch máu chi dưới (CTA) để đánh giá cụ thể và chính xác hơn tình trạng bệnh lý mạch máu, vị trí tắc nghẽn, mức độ tổn thương mạch máu.
Kết quả cho thấy bệnh nhân bị tắc động mạch chậu bên trái, tắc 1/3 giữa động mạch đùi bên trái và xơ vữa rải rác các động mạch chi dưới khác.
Bệnh nhân được chỉ định can thiệp nội mạch để kịp thời tái thông các mạch máu bị tắc gồm động mạch chậu và động mạch đùi nông bên trái.
Quá trình can thiệp, bệnh nhân được nong bóng và đặt 1 stent 06 x 58 mm vào động mạch chậu trái và nong bóng động mạch đùi bên trái. Sau can thiệp, tình trạng của bệnh nhân được cải thiện rõ, chân ấm, giảm đau chân và tiếp tục điều trị nội khoa.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Văn Trang, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực, việc can thiệp kịp thời không chỉ giúp bệnh nhân giữ lại chân trái mà còn ngăn chặn nguy cơ hoại tử và phải cắt cụt chi. Với chân còn lại, bác sĩ đã xây dựng kế hoạch theo dõi, thăm khám định kỳ chặt chẽ nhằm phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm.
Cũng theo bác sĩ Nguyễn Văn Trang, bệnh động mạch chi dưới là tình trạng các động mạch, từ động mạch chủ bụng đến hệ mạch ở chân, bị hẹp, làm giảm lưu lượng máu nuôi cơ, da và thần kinh ở vùng phía dưới. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, bệnh có thể tiến triển gây teo cơ, loét, hoại tử chi, lan dần từ ngọn đến gốc, thậm chí buộc phải cắt cụt chi.
Hiện nay, phương pháp can thiệp nội mạch cho hiệu quả tương đương phẫu thuật bắc cầu, đặc biệt với các tổn thương trên gối. So với phẫu thuật, kỹ thuật này có nhiều ưu điểm như chỉ cần gây tê tại chỗ, tránh mổ lớn và giúp người bệnh phục hồi nhanh, có thể sinh hoạt bình thường sau 24 - 48 giờ.
"Khoảng 70 - 80% trường hợp ung thư phổi tại Việt Nam được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển hoặc di căn, làm giảm cơ hội điều trị triệt căn và làm tăng gánh nặng chi phí cho người bệnh, gia đình và hệ thống y tế.
Tại Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Bạch Mai, khoảng 10% bệnh nhân ung thư phổi phát hiện giai đoạn sớm, khi khối u nhỏ, kích thước 2 - 3 mm, là thời điểm cho phép phẫu thuật lấy u và có thể không phải điều trị hóa chất sau mổ", PGS-TS, bác sĩ Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Ung bướu và y học hạt nhân, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết tại buổi khám sàng lọc miễn phí ung thư phổi do trung tâm tổ chức ngày 10.5.
Riêng buổi sáng 10.5, trong số 50 người được khám sàng lọc, có 4 người được phát hiện có nốt phổi. 2/4 ca có yếu tố nguy cơ sẽ được chỉ định chẩn đoán chuyên sâu, ứng dụng AI trong đọc kết quả, hỗ trợ bác sĩ đưa ra chẩn đoán.
Bác sĩ Phương chia sẻ, phát hiện sớm ung thư phổi có ý nghĩa rất quan trọng, vì giai đoạn sớm người bệnh có thể được điều trị triệt căn góp phần cải thiện hiệu quả và giảm chi phí điều trị, chăm sóc.
Khi khối u nhỏ, sau phẫu thuật lấy u, nhiều trường hợp không phải điều trị bổ trợ (hóa trị, thuốc đích...).
Với các ca ung thư phổi tiến triển, nhiều ca bệnh đã được kiểm soát lâu dài, vì hiện có các thuốc, phương pháp điều trị mới, và các xét nghiệm chẩn đoán chính xác, giúp bác sĩ đưa ra phác đồ tối ưu.
Nhưng để điều trị tốt nhất và giảm thấp nhất các chi phí, bác sĩ Phương nhấn mạnh vai trò của sàng lọc phát hiện sớm ung thư phổi, đặc biệt ở các nhóm có nguy cơ cao.
Đó là người trên 50 tuổi và có một trong các yếu tố nguy cơ: hút thuốc lá, thuốc lào nhiều năm (từ 20 bao/năm); tiếp xúc với khói bụi, ô nhiễm nghề nghiệp, sống trong môi trường nhiễm xạ; tiền sử gia đình có người thân (thế hệ thứ nhất) mắc ung thư phổi; người mắc bệnh phổi mạn tính (COPD hoặc xơ phổi); hút thuốc lá thụ động.
"Chúng tôi mong muốn duy trì chương trình và lâu dài trong nước có chương trình tầm soát ung thư phổi ở quy mô quốc gia, giúp tăng tỷ lệ người mắc ung thư phổi được phát hiện sớm", PGS Phương chia sẻ.
Theo Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu, sàng lọc ung thư phổi bằng chụp cắt lớp vi tính liều thấp ở nhóm nguy cơ cao đã được chứng minh giúp giảm nguy cơ tử vong do ung thư phổi so với chụp X-quang ngực thông thường. Vì vậy, việc chủ động tầm soát ở người có yếu tố nguy cơ là bước quan trọng để chuyển từ "phát hiện khi có triệu chứng" sang "phát hiện khi còn có thể can thiệp hiệu quả".
Ung thư phổi hiện là một trong những thách thức lớn nhất của y tế toàn cầu. Dữ liệu ung thư toàn cầu (GLOBOCAN) năm 2022 cho biết, thế giới ghi nhận khoảng 2,5 triệu ca mắc mới và 1,8 triệu ca tử vong do ung thư phổi, là nguyên nhân tử vong do ung thư hàng đầu.
Tại Việt Nam, hệ thống y tế ghi nhận khoảng 24.426 ca mắc mới/năm và 22.597 ca tử vong do ung thư phổi (năm 2022). Đây là bệnh đứng thứ hai trong nhóm các ung thư phổ biến nhất và là một trong những nguyên nhân gây tử vong ung thư hàng đầu. Hiện đa số người bệnh được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.
Chương trình khám sàng lọc miễn phí ung thư phổi được Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai tổ chức trong 3 ngày: 10, 17 và 24.5 cho 240 người bệnh.
Tham gia chương trình, các cá nhân được các chuyên gia ung bướu tư vấn về chăm sóc, theo dõi sức khỏe phổi, đặc biệt khi có yếu tố nguy cơ. Các ca có nốt phổi lành tính sẽ được tư vấn tái khám định kỳ để đánh giá về sự biến đổi.
