Tôi 65 tuổi, vợ kém hai tuổi, hai con đã lập gia đình và sinh sống ở hai tỉnh khác nên giờ chỉ có hai vợ chồng sống với nhau. Nhà ngoại cách nơi chúng tôi ở hơn 100 km. Vợ tôi sống khá đơn giản, ít giao du. Mỗi tuần cô ấy chỉ hẹn vài người bạn đi uống cà phê một lần rồi về lo cơm nước, nhà cửa. Ngược lại, tôi thích gặp gỡ bạn bè. Dù không có nhiều bạn thân nhưng hễ ai rủ là tôi đi. Những lúc không ra ngoài, tôi ở nhà xem phim đến 23h mới đi ngủ.
Có những hôm ăn trưa xong tôi đi với các bạn đến khuya mới về. Trung bình mỗi tuần tôi nhậu hai hoặc ba buổi. Trước đây, tôi từng một lần đi karaoke có tiếp viên và chuyện đó khiến vợ rất tổn thương. Cuối cùng cô ấy bỏ qua nhưng trong lòng chắc không quên.
Cách đây không lâu, vợ về quê thăm người thân gần hai tuần. Hôm cô ấy trở về, vợ chồng nảy sinh mâu thuẫn khi vợ nghi ngờ tôi vẫn tiếp tục lui tới những nơi không lành mạnh. Tôi phủ nhận vì thực sự không làm điều gì vượt quá giới hạn, vợ vẫn không tin. Cô ấy cho rằng một người đàn ông thường xuyên đi nhậu, về khuya và từng có “vết” như tôi rất khó để bảo chỉ đi gặp bạn đơn thuần. Mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm khi vợ tuyên bố muốn ly hôn và trở về quê sinh sống. Cô ấy nói điều khiến bản thân mệt mỏi không chỉ là những buổi tôi đi nhậu hay việc về khuya, mà là cảm giác sống chung nhà với chồng mà như hai người xa lạ.
Theo lời vợ, nhiều năm nay hiếm khi vợ chồng ngồi ăn cơm cùng nhau. Tôi thường ăn lúc nào tiện lúc đó rồi lại ra ngoài hoặc lên phòng xem tivi. Tối nào cũng vậy, tôi mải mê với bạn bè hoặc phim ảnh, vợ chồng gần như không có thời gian trò chuyện, căn nhà lúc nào cũng lạnh lẽo, không còn không khí của một gia đình.
Nghe vợ nói, tôi mới giật mình nhìn lại bản thân. Quả thật có những lần tôi đi dự tiệc cưới từ chiều, sau đó kéo nhau đi uống tiếp đến một hai giờ sáng mới về. Tôi cũng không gọi điện báo cho vợ vì nghĩ ở tuổi này chẳng còn gì phải quản nhau. Có lần về đến nhà, vợ giận quá khóa cửa, để tôi đứng ngoài gần nửa tiếng. Từ đó, mâu thuẫn giữa hai người ngày càng lớn. Điều khiến chúng tôi bất đồng nhiều nhất là cách nghĩ về cuộc sống.
Vợ chỉ mong mỗi chiều hai vợ chồng cùng ăn bữa cơm, thỉnh thoảng tôi chở đi dạo, đi chợ hay cà phê cuối tuần. Trong khi đó, tôi lại luôn cho rằng ai cũng cần có khoảng trời riêng sau khi lo công việc trong nhà. Thú thật, hơn 30 năm chung sống, tôi gần như chưa bao giờ chủ động chở vợ đi dạo hay đi chợ. Thậm chí có lúc cô ấy ngỏ ý muốn đi cùng bạn bè tôi, tôi cũng từ chối vì muốn thoải mái vui theo cách của mình.
Bây giờ nhìn lại, tôi nhận ra có lẽ mình đã quá vô tâm. Điều vợ cần không phải những món quà hay tiền bạc mà chỉ là việc vợ chồng có nhau, trò chuyện, đi dạo, chia sẻ. Tôi không biết yêu cầu của vợ có quá đáng hay không. Liệu việc vợ mong chồng hạn chế những cuộc nhậu, dành thời gian ăn cơm cùng gia đình, thỉnh thoảng đưa vợ đi dạo hay đi chợ có phải là điều quá khó với tôi? Hay chính tôi đã quen sống theo ý mình quá lâu nên vô tình đẩy cuộc hôn nhân này đến đổ vỡ. Rất mong nhận được những chia sẻ chân thành từ độc giả.
Với nhà tôi, thu nhập gần như đủ chi tiêu sinh hoạt, học phí cho con và tiền trả góp ngân hàng cho căn nhà mới mua. Mỗi tháng lĩnh lương, tôi đều phân chia các khoản chính và luôn để lại khoảng 5-10% thu nhập vào tích sản, dự phòng. Khoản dự phòng sẽ được trích một cách nghiêm ngặt hàng tháng. Nếu tháng đó phát sinh thì phải tự cân đối các khoản còn lại để bù. Nếu tháng nào có thêm phần thu nhập từ công việc ngoài, khoản đó tự động được đẩy vào dự phòng mà không dùng chi tiêu sinh hoạt hàng tháng.
Các món khác: Bảo hiểm, du lịch, học tập hay kế hoạch khác, tôi tạo tiết kiệm gửi góp trên app ngân hàng, tiền có thể được trừ theo ngày hoặc tuần tùy mục tiêu. Việc gửi góp tiết kiệm giúp tôi chủ động khoản cần thanh toán mà trừ hàng ngày sẽ không làm hao hụt chi phí sinh hoạt của gia đình. Nên ghi các khoản chính cần chi cho cả gia đình mỗi tháng và chia các mục cần thiết bao gồm cả việc dự phòng tích sản như món cần "chi" một cách kỷ luật.
Nhà tôi không dư dả, thậm chí nhiều tháng phát sinh việc gia đình sẽ hụt thu chi nhưng phần dự phòng sẽ luôn cố định như một mục bắt buộc. Từ hồi biết tới tiết kiệm gửi góp, tôi có thể chủ động hơn cho các khoản cố định hàng năm với mỗi ngày trích định kỳ tài khoản.
Tôi tốt nghiệp đại học, chồng chỉ học hết cấp ba. Tôi quản lý kho, chồng là nhân viên kho. Điều đó đồng nghĩa tôi là cấp trên của anh nên có sự chênh lệch về cách nhìn nhận một vấn đề. Chồng tôi thông minh, nếu được học hành bài bản tôi nghĩ anh sẽ chẳng kém ai. Trước khi cưới, tôi hiểu được sẽ gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống khi có sự chênh lệch học vấn và hơn nữa tôi là quản lý của anh. Tôi cho rằng nếu anh chịu học tiếp, rồi tình hình sẽ được cải thiện và không chênh lệch so với tôi. Thực tế, anh không muốn học nữa.
Chúng tôi cưới nhau sau vài năm yêu. Ngày ấy, tôi thấy anh thông minh, làm việc tốt, muốn đi học thêm nhưng vì thu nhập hạn chế nên khó có thể tiếp tục con đường học vấn. Ngay sau khi cưới, chúng tôi phải ra Huế làm việc vì công ty chuyển ra đó. Lúc đầu dự định đi trong một năm, ở đây không có lớp học ban đêm phù hợp nên đành gác lại chuyện học ở trường, tôi tự dạy anh về tiếng Anh và công nghệ. Anh chịu khó học được thời gian đầu rồi đành bỏ vì tập thể dục thể thao tối nên không còn thời gian.
Đam mê của anh khác mong mỏi của tôi. Anh đam mê chạy bộ, lướt mạng. Tôi mong muốn anh học để từ từ trình độ của chúng tôi ngang nhau. Cũng vì thế tôi muốn vào lại Sài Gòn để có lớp học ban đêm cho anh và hai vợ chồng làm khác công ty nữa. Anh muốn ở lại Huế, được chạy bộ, cho rằng có vào Sài Gòn anh cũng không kiếm được việc khác tốt hơn khi chỉ học hết cấp ba. Còn tôi, nếu tìm một việc khác ở Huế, lương sẽ chỉ bằng một nửa hiện tại, không thể mua nhà.
Xét về lý, chúng tôi ở Huế tốt hơn, cùng công ty, tiết kiệm nhiều chi phí, thu nhập cũng thuộc dạng cao rồi. Anh chỉ nhìn được vấn đề này, không đồng tình việc tôi muốn vào lại Sài Gòn mà không thể hiểu được những gì tôi phải chịu đựng trong quá trình làm chung. Tôi mệt mỏi, không biết làm sao để anh hiểu dù đã nhiều lần nói chuyện. Anh luôn cho rằng tôi học cao hơn nên thích chỉ đạo, muốn gì là làm bằng được, luôn cho mình là đúng. Những câu nói của anh trong nhiều lần tranh cãi, tôi nhận ra chỉ có nâng cao trình độ học vấn mới có thể cải thiện cuộc sống vợ chồng. Bây giờ anh không muốn học nữa. Tôi bế tắc.
Về cuộc sống gia đình, tôi bảo cần phải có những đồ gia dụng để giảm tải sức lao động của con người như robot hút bụi lau nhà, máy rửa bát, anh lại không đồng tình, bảo tôi vẽ việc. Anh cho rằng tôi không phải người vợ chăm chỉ, biết lo toan gia đình. Tôi phải làm sao đây?
Có một ngày, người vợ chợt nhận ra điều khiến mình buồn không phải là chồng nhắn tin với ai, mà là người đầu tiên chồng muốn kể về một ngày đã qua không còn là vợ nữa. Người ta vẫn thường nghĩ một cuộc hôn nhân tan vỡ vì một biến cố lớn: ngoại tình, phản bội hay những mâu thuẫn không thể hàn gắn. Thực tế, nhiều cuộc hôn nhân không kết thúc bằng một cơn bão mà lặng lẽ rạn nứt từ những điều rất nhỏ. Đó là khi hai người vẫn sống chung một mái nhà nhưng không còn thật sự bước vào cuộc sống của nhau.
Một ngày của người chồng vẫn diễn ra bình thường: đi làm, gặp đồng nghiệp, xem một đoạn clip hay, ăn một món ngon, bắt gặp một câu chuyện thú vị. Thế nhưng điều đầu tiên người chồng nghĩ đến để chia sẻ lại không phải là người vợ. Một ngày của người vợ cũng vậy: áp lực công việc, con cái, cơm nước, những niềm vui nhỏ và cả những nỗi mệt mỏi. Rồi người vợ nhận ra mình không còn là người đầu tiên được nghe những câu chuyện của chồng, cũng không còn biết hôm nay chồng đã trải qua điều gì. Khoảng cách giữa hai người không xuất hiện trong một ngày, nó được tạo nên từ hàng trăm cuộc trò chuyện không diễn ra, hàng nghìn câu nói "để mai", "đang bận", "để lúc khác",... những lần im lặng thay cho đối thoại.
Ai cũng cần có một người để chia sẻ. Khi khoảng trống trong một mối quan hệ không được lấp đầy, đôi khi người ta vô tình mang những câu chuyện rất đời thường đến một nơi khác. Có khi chỉ là một người đồng nghiệp cùng ngành, hiểu công việc, dễ trò chuyện, dễ đồng cảm. Ban đầu chỉ là vài câu hỏi thăm, vài tin nhắn về công việc. Sau đó là những câu chuyện trong ngày, một đoạn clip vui, một bài viết hay, một lời than thở sau giờ làm. Không phải mọi sự kết nối với người khác giới đều là tình yêu, nhưng nếu những điều nhỏ bé của cuộc sống hàng ngày dần được mang đến cho một người khác thay vì người bạn đời, thì chính cuộc hôn nhân sẽ bắt đầu mất đi điều quan trọng nhất: cảm giác được đồng hành.
Điều đáng buồn là khi người vợ cảm nhận được sự thay đổi ấy, phản ứng đầu tiên thường là muốn tìm kiếm câu trả lời. Người vợ kiểm tra điện thoại, đặt câu hỏi, cố gắng đối thoại. Càng bất an, người vợ càng muốn biết điều gì đang xảy ra. Ở phía ngược lại, người chồng có thể cảm thấy mình đang bị kiểm soát. Càng bị hỏi, càng bị nghi ngờ, người chồng càng muốn né tránh. Có người chọn im lặng, có người xóa tin nhắn để tránh mâu thuẫn, có người tự nhủ: "Đừng nói nữa rồi mọi chuyện sẽ qua". Thế là một vòng lặp bắt đầu. Người vợ kiểm tra vì mất niềm tin. Người chồng né tránh vì sợ xung đột. Người chồng càng né, người vợ càng bất an. Người vợ càng bất an, người chồng càng thấy ngột ngạt. Không ai trong hai người thật sự muốn làm tổn thương người còn lại, nhưng cả hai đều đang phản ứng theo cách khiến khoảng cách ngày một lớn hơn.
Có người nói hôn nhân không phải là sự ràng buộc. Đúng. Nhưng hôn nhân cũng không phải là hai con người cùng sống dưới một mái nhà, rồi đem những vui buồn rất đỗi thường ngày đi chia sẻ với một người khác. Điều giữ một cuộc hôn nhân không phải là chiếc nhẫn cưới, cũng không phải tờ giấy đăng ký kết hôn, mà là việc sau một ngày dài, người đầu tiên mình muốn tìm vẫn là người bạn đời.
Đọc đến đây, hãy thử tự hỏi mình một câu: Nếu hôm nay có một chuyện thật vui, người đầu tiên mình muốn nhắn là ai? Nếu hôm nay có một ngày thật tệ, người đầu tiên mình muốn tìm là ai? Nếu câu trả lời không còn là người bạn đời, có lẽ điều cần tìm lại không phải là những tin nhắn đã mất, mà là lý do vì sao ngày trước hai người từng muốn kể cho nhau nghe mọi chuyện, dù chỉ là những chuyện rất nhỏ. Bởi điều đáng sợ trong hôn nhân không phải là có bao nhiêu điều bị giấu đi, mà là đến một ngày, cả hai đều không còn muốn kể cho nhau nghe nữa.
Nếu tối nay cả hai vẫn còn ngồi cạnh nhau, hãy thử bắt đầu lại bằng một câu hỏi rất bình thường: "Hôm nay của vợ/chồng thế nào". Biết đâu, cuộc hôn nhân không cần một phép màu để cứu lấy. Chỉ cần một ngày nào đó, cả hai lại muốn trở thành người đầu tiên được nghe nhau kể về một ngày đã qua.
