Theo Hãng tin AFP, ngày 4-5, giới chức Iran cho biết nước này đã hành quyết ba người với cáo buộc tham gia các cuộc biểu tình chống chính phủ diễn ra từ tháng 12-2025 đến tháng 1-2026.
Trong khoảng thời gian đó, Iran bùng nổ làn sóng biểu tình quy mô lớn, xuất phát từ những bất mãn về khủng hoảng kinh tế và lạm phát phi mã.
Kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, Cộng hòa Hồi giáo đã đẩy mạnh việc bắt giữ và hành quyết những người liên quan.
Trang tin Mizan của Cơ quan tư pháp Iran cho biết: “Mehdi Rassouli và Mohammad Reza Miri, các điệp viên Mossad (Cơ quan tình báo Israel) liên quan đến các cuộc bạo loạn tháng 1 ở thành phố Mashhad (đông bắc Iran), chịu trách nhiệm gây leo thang bạo lực và làm chết một thành viên lực lượng an ninh, đã bị treo cổ”.
Tòa án buộc tội hai người này “sử dụng bom xăng và vũ khí sắc nhọn, kích động người khác giết người, và trực tiếp tham gia vụ sát hại một nhân viên an ninh”.
“Ebrahim Dolatabadi, một trong những kẻ chủ mưu gây ra các cuộc bạo loạn ở Mashhad khiến nhiều thành viên lực lượng an ninh thiệt mạng, cũng đã bị treo cổ”, Mizan cho biết thêm.
Cả ba bản án đã được thi hành.
Iran nhận định làn sóng biểu tình ban đầu diễn ra hòa bình trước khi biến thành “các cuộc bạo loạn do các thế lực nước ngoài kích động”.
Chính quyền Iran xác nhận việc hơn 3.000 người thiệt mạng, nhưng cáo buộc Mỹ và Israel dàn dựng “các hành động khủng bố” châm ngòi bạo lực.
Theo Tổ chức Nhân quyền Iran có trụ sở tại Na Uy, Iran đã hành quyết ít nhất 1.500 người trong năm 2025.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Thế Giới
Nữ thẩm phán Tòa Tối cao gây chú ý vì hai lần phản đối đề xuất của ông Trump

Tòa án Tối cao hôm 29/6 đã phán quyết rằng bang Mississippi có thể tiếp tục kiểm đếm một số phiếu bầu vắng mặt nhận được sau ngày bầu cử, bác bỏ lập luận của đảng Cộng hòa cho rằng những phiếu bầu đó không hợp lệ theo luật liên bang.
Phán quyết được đưa ra với tỷ lệ 5 phiếu thuận và 4 phiếu chống. Bà Amy Coney Barrett, thẩm phán được Tổng thống Trump bổ nhiệm vào năm 2020, đã bỏ phiếu ủng hộ, giúp phán quyết này nhận được đa số đồng thuận cùng với Chánh án John Roberts, các thẩm phán Sonia Sotomayor, Elena Kagan và Ketanji Brown Jackson.
Bà Barrett cho rằng luật liên bang quy định ngày bầu cử là thời hạn cuối cùng để cử tri đưa ra lựa chọn, chứ không đưa ra tiêu chuẩn cụ thể về thời điểm nhận phiếu để công nhận một lá phiếu là hợp lệ. Phán quyết đã giáng một đòn mạnh vào những nỗ lực của ông Trump và đảng Cộng hòa nhằm hạn chế việc bỏ phiếu qua thư trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Tòa án Tối cao Mỹ gồm 9 thẩm phán, với 6 người theo khuynh hướng bảo thủ, được bổ nhiệm dưới thời các tổng thống đảng Cộng hòa và 3 người theo khuynh hướng tự do, được bổ nhiệm dưới thời các tổng thống đảng Dân chủ. Do đó, các quyết sách của ông Trump vốn được kỳ vọng nhận được sự ủng hộ của Tòa án Tối cao. Việc bà Barrett phản đối đề xuất của ông Trump đã gây nỗi thất vọng lớn, khiến bà nhanh chóng trở thành mục tiêu chỉ trích của các nhà bình luận và chính trị gia bảo thủ.
Jason Snead, giám đốc điều hành Dự án bầu cử trung thực, nhóm ủng hộ các luật bầu cử nghiêm ngặt hơn, ra tuyên bố nói rằng phán quyết này "vô cùng đáng thất vọng và sai lầm".
"Tòa án đã bỏ lỡ một cơ hội lớn để củng cố tính toàn vẹn của cuộc bầu cử. Như Thẩm phán Alito đã nêu rõ trong ý kiến phản đối của mình, việc chứng kiến các lá phiếu được gửi đến sau ngày bầu cử và làm thay đổi kết quả các cuộc đua chỉ làm tổn hại lòng tin của công chúng vào hệ thống của chúng ta", ông Snead nói thêm.
Cựu Ủy viên bầu cử Liên bang Hans von Spakovsky, hiện là chuyên gia tại Viện Edwin Meese III về Quy tắc Pháp luật của tổ chức phi chính phủ bảo thủ Advancing American Freedom, cũng gọi phán quyết này là "sự thất vọng lớn", có nguy cơ làm suy yếu hơn nữa niềm tin của người Mỹ vào tính toàn vẹn của cuộc bầu cử.
Phát biểu tại Nhà Trắng vào chiều 29/6, ông Trump cho rằng phán quyết của Tòa án Tối cao là "cho người dân thêm thời gian để bỏ phiếu bất hợp pháp". Ông Trump thường xuyên đưa ra cáo buộc rằng các cuộc bầu cử ở Mỹ đã bị tha hóa bởi gian lận cử tri quy mô lớn nhưng không đưa ra bằng chứng.
Theo luật bầu cử Mississippi, cử tri vắng mặt - bao gồm người cao tuổi và sinh viên - được phép bỏ phiếu qua thư nếu lá phiếu được đóng dấu bưu điện muộn nhất vào ngày bầu cử, và gửi tới nơi trong vòng 5 ngày sau đó. Sự thay đổi này, được thực hiện vào năm 2020 trong đại dịch Covid-19, đã được thông qua gần như nhất trí tại cơ quan lập pháp Mississippi và được Thống đốc Tate Reeves, thành viên đảng Cộng hòa, ký thành luật.
Hôm 30/6, thẩm phán Amy Coney Barrett một lần nữa cùng Chánh án John Roberts và ba thẩm phán theo đường lối tự do bỏ phiếu bác bỏ sắc lệnh của Tổng thống Trump về ngăn cấp quyền công dân cho trẻ em sinh ra tại Mỹ. Họ ủng hộ quyền công dân theo nguyên tắc sinh ra trên lãnh thổ, viện dẫn Tu chính án thứ 14.
Chánh án Roberts chỉ ra rằng ngay từ đầu, những người cha lập quốc của nước Mỹ đã chủ trương mở cửa đón nhận người nước ngoài đến cư trú, dù là ngắn hạn hay dài hạn. Ông nhấn mạnh, đối với một quốc gia cấu thành từ dân nhập cư, việc áp dụng rộng rãi nguyên tắc jus soli (quyền công dân theo nơi sinh) càng mang ý nghĩa quan trọng.
"Nền Cộng hòa non trẻ đã thu hút hàng chục nghìn người di cư từ cựu thế giới, người Scotland-Ireland, người Pháp, người Đức, người xứ Wales và nhiều người khác, một số định ở lại trong thời gian ngắn, số khác lại hy vọng gắn bó cả đời", ông viết. "Bất kể ý định của họ là gì, họ đều có thể chắc chắn một điều: con cái họ sinh ra sẽ trở thành công dân Mỹ".
Hai thẩm phán bảo thủ Alito và Thomas kịch liệt phản đối quan điểm này. Ông Thomas lập luận rằng Điều khoản Quyền công dân luôn được hiểu một cách nhất quán là không áp dụng cho con cái của những người nước ngoài lưu trú tạm thời.
Thẩm phán Alito cho rằng phe đa số đã mắc "sai lầm nghiêm trọng" trong "một trong những phán quyết quan trọng nhất trong lịch sử" của Tòa án Tối cao.
Ông Trump nhận xét phán quyết này "quá tệ", nhưng lưu ý rằng quốc hội có thể "dễ dàng bù đắp" thông qua luật pháp. Khi được hỏi về khả năng sửa đổi hiến pháp, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cho biết còn quá sớm để nói về điều đó.
Những lời chỉ trích tiếp tục đổ dồn về bà Barrett. "Liệu tôi có nghĩ bà ấy đã sai lầm khi đưa ra phán quyết đó không? Có", Phó Tổng thống JD Vance nói.
"Amy Coney Barrett là một kẻ phản bội", nhà bình luận bảo thủ Megyn Kelly chỉ trích gay gắt trong chương trình phát thanh trên sóng SiriusXM. "Bà ta liên tục đứng về phe cánh tả."
"Tôi nghĩ sai lầm lớn nhất là từng ủng hộ Amy Coney Barrett", Mike Davis, đồng minh thân cận của ông Trump, người đứng đầu tổ chức phi chính phủ bảo thủ Dự án Điều khoản III, nói. "Bà ấy là một thảm họa của Tòa án Tối cao".
Bà Barrett không lên tiếng về những chỉ trích này. Nhưng ngay từ buổi lễ nhậm chức tại Nhà Trắng vài năm trước, nữ thẩm phán đã khẳng định lập trường độc lập của mình.
"Lời thề thiêng liêng mà tôi tuyên đọc tối nay có nghĩa là tôi sẽ thực thi công lý một cách vô tư, không sợ hãi, hoàn toàn độc lập với các nhánh quyền lực chính trị cũng như sở thích cá nhân của chính mình", bà Barrett tuyên bố.
Tin Gốc: Vnexpress
Thế Giới
Nhóm nghị sĩ Dân chủ yêu cầu Mỹ công khai chương trình hạt nhân Israel

30 nghị sĩ Dân chủ, đứng đầu là hạ nghị sĩ Joaquin Castro, ngày 5/5 gửi thư tới Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, cho rằng việc Tổng thống Donald Trump hợp tác với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, với mục tiêu ngăn chặn quốc gia này sở hữu vũ khí hạt nhân, mà không công khai thừa nhận việc Tel Aviv cũng đang sở hữu loại vũ khí này, là điều không thể tiếp diễn.
"Chúng ta đang sát cánh chiến đấu với Israel, quốc gia mà chính phủ Mỹ vẫn chính thức từ chối thừa nhận chương trình vũ khí hạt nhân tiềm tàng của họ", bức thư có đoạn. "Những rủi ro về tính toán sai lầm, leo thang và sử dụng hạt nhân trong bối cảnh hiện nay không còn là lý thuyết suông".
Nhóm nghị sĩ nhấn mạnh quốc hội có quyền được thông tin đầy đủ về cán cân hạt nhân ở Trung Đông, nguy cơ leo thang từ bất cứ bên nào trong cuộc xung đột cũng như kế hoạch cùng các phương án dự phòng của chính quyền đối với những kịch bản đó.
"Chúng tôi chưa nhận được những thông tin như vậy", các nghị sĩ viết trong thư.
Theo các quan chức giấu tên, một số quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump cũng bày tỏ lo ngại về nguy cơ leo thang hạt nhân trong xung đột Iran, cho rằng lằn ranh đỏ của Israel có thể chưa được hiểu đúng mức.
Israel được cho là đã bí mật xây dựng chương trình vũ khí hạt nhân của mình từ cuối những năm 1950, nhưng chưa từng công khai thừa nhận. Hồi tháng 10/2023, nữ nghị sĩ Revital Gotliv thuộc đảng Likud cầm quyền của Thủ tướng Netanyahu kêu gọi Israel sử dụng tên lửa hạt nhân Jericho đáp trả nhóm Hamas ở Gaza để "khôi phục an ninh đất nước".
Đây là lần đầu tiên một nghị sĩ Israel công khai thừa nhận nước này đang sở hữu Jericho, tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) có khả năng mang đầu đạn hạt nhân của Israel, bởi Tel Aviv từ trước tới nay luôn duy trì chính sách "mơ hồ chiến lược", không thừa nhận cũng không phủ nhận về kho vũ khí hạt nhân của mình.
Israel không công bố học thuyết nào về cách thức họ có thể sử dụng vũ khí hạt nhân. Chính phủ Israel cuối những năm 1960 tuyên bố nước này "sẽ không phải là quốc gia đầu tiên đưa vũ khí hạt nhân vào Trung Đông", nhưng lại diễn giải rằng chỉ hành động công khai hoặc thử nghiệm mới được xem là "đưa" vũ khí hạt nhân vào khu vực.
Cách diễn giải này từng gây ra bất đồng giữa Israel và Mỹ, theo các tài liệu giải mật từ Bộ Ngoại giao Mỹ năm 1969. Henry Kissinger, cựu ngoại trưởng và cựu cố vấn an ninh quốc gia Mỹ, đã hóa giải căng thẳng bằng cách đề xuất với tổng thống Richard Nixon áp dụng chính sách "mơ hồ hạt nhân" với Israel.
Điều này đồng nghĩa Israel sẽ giữ bí mật chương trình hạt nhân của mình và hạn chế tiến hành các vụ thử hạt nhân, còn Mỹ sẽ "nhắm mắt làm ngơ" và không ép Israel ký Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT).
Cách tiếp cận này cho phép Mỹ duy trì hợp tác mà không công khai thừa nhận chương trình hạt nhân của Israel, đảm bảo lợi ích chiến lược của cả hai bên mà không làm tổn hại đến các cam kết quốc tế, theo Avner Cohen, nhà sử học người Mỹ gốc Israel nổi tiếng với các công trình nghiên cứu về lịch sử hạt nhân.
Trong bức thư ngày 5/5, nhóm nghị sĩ Dân chủ lưu ý rằng các quan chức của chính phủ Mỹ về cơ bản đã thừa nhận sự tồn tại của chương trình hạt nhân Israel. Trong một phiên điều trần phê chuẩn vào năm 2006, sau khi được ông George W. Bush đề cử làm Bộ trưởng Quốc phòng, ông Robert Gates đã nói về Iran rằng: "Họ bị bao vây bởi các cường quốc có vũ khí hạt nhân, Pakistan ở phía đông, Nga ở phía bắc, Israel ở phía tây và chúng ta ở vịnh Ba Tư".
Bức thư từ nhóm nghị sĩ Dân chủ là dấu hiệu mới nhất cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận của đảng này đối với Israel, khi ngày càng xuất hiện nhiều ý kiến không đồng tình với các hành động quân sự của nước này ở Dải Gaza, Bờ Tây và Lebanon.
Nhà sử học Cohen cho biết bức thư đã phá vỡ điều cấm kỵ đã tồn tại hơn nửa thế kỷ. "Đây là điều mà trước đây người ta không dám làm. Ngay cả việc nêu ra những câu hỏi này một cách công khai cũng là sự khác biệt so với chuẩn mực lưỡng đảng", ông đánh giá.
Chính quyền Tổng thống Trump và Israel chưa phản hồi về bức thư của các nghị sĩ Dân chủ.
Tin Gốc: Vnexpress

"Những phát ngôn của thượng nghị sĩ Celeste Amarilla nhằm vào đội trưởng đội tuyển Pháp Kylian Mbappe đã đi ngược lại các giá trị và nguyên tắc về chung sống hòa bình cũng như tôn trọng phẩm giá con người mà Paraguay luôn theo đuổi", Bộ Ngoại giao Paraguay cho biết trong thông báo ngày 6/7.
Chính phủ Paraguay lên tiếng sau khi bà Amarilla, đảng Tự do đối lập, trong bài đăng dài trên X ngày 5/7 đã gọi Mbappe là "một người Cameroon bị thực dân hóa, cố giả vờ là người Pháp". Nữ nghị sĩ còn mô tả cầu thủ Pháp là "thô lỗ", "không biết viết" và các cầu thủ Paraguay "đáng lẽ nên tát Mbappe sau trận đấu".
"Những phát ngôn đó hoàn toàn không phản ánh quan điểm của chính phủ cũng như người dân Paraguay", Bộ Ngoại giao Paraguay nhấn mạnh.
Đội tuyển Pháp ngày 4/7 đánh bại Paraguay với tỷ số 1-0 trong trận đấu căng thẳng trên sân vận động ở Philadelphia, bang Pennsylvania để vào vòng tứ kết. Mbappe là người ghi bàn thắng duy nhất của trận đấu.
Bình luận từ bà Amarilla làm dấy lên làn sóng phẫn nộ ở Pháp. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron lên án "những phát ngôn mang tính phân biệt chủng tộc" nhằm vào Mbappe.
Liên đoàn Bóng đá Pháp (FFF) tuyên bố sẽ đệ đơn khiếu nại hình sự, mô tả phát ngôn của nữ nghị sĩ Paraguay là "hoàn toàn ghê tởm và không thể chấp nhận".
"Những phát ngôn này có dấu hiệu vi phạm pháp luật và đáng bị lên án. Chúng phải bị xử lý theo pháp luật, dù ở Pháp hay bất kỳ nơi nào khác", FFF cho biết.
Văn phòng Tổng thống Pháp cho biết Tổng thống Paraguay Santiago Pena đã gửi thư tới ông chủ Điện Elysee để bày tỏ đoàn kết với nước Pháp và chỉ trích bà Amarilla. Chủ tịch Quốc hội Paraguay Basilio Nunez khẳng định những bình luận gây tranh cãi không đại diện cho "giá trị đích thực" của người Paraguay.
Mbappe cũng lên tiếng đáp trả nữ nghị sĩ Paraguay.
"Celeste Amarilla, bà là một con người đáng khinh và không xứng đáng với cương vị đang nắm giữ", Mbappe viết trên X. "Bà không đại diện cho Paraguay, đất nước đã chiến đấu bằng tất cả niềm đam mê và danh dự trong suốt giải".
Tin Gốc: Vnexpress

