Hàng ngày, việc chỉ xả nước qua loa khi rửa bát đĩa tưởng chừng đã sạch, nhưng thực chất có thể khiến lượng lớn nước rửa chén vẫn bám lại trên bề mặt. Nếu các hóa chất này tích tụ và đi vào cơ thể, chúng không chỉ tàn phá hệ tiêu hóa mà còn là “ngòi nổ” gây ra hàng loạt căn bệnh mãn tính nguy hiểm.
Bác sĩ Trịnh Hoằng Chí (Zheng Hongzhi), chuyên khoa Tiêu hóa, đã đăng tải một bài viết trên trang cá nhân để cảnh báo về những hệ lụy sức khỏe khôn lường nếu không xả sạch nước rửa chén.
Theo bác sĩ Trịnh, các chất phụ gia và hóa chất mà chúng ta tiếp xúc hàng ngày trong đời sống rất dễ gây ra những tổn hại nghiêm trọng cho lớp biểu mô đường ruột.
Bên trong đường ruột được bao phủ bởi một hàng rào bảo vệ vững chắc cấu thành từ các tế bào biểu mô xếp san sát nhau. Lớp màng này đóng vai trò như một “tấm khiên” của cơ thể, chịu trách nhiệm ngăn chặn các chất độc hại từ bên ngoài xâm nhập (da và phổi của chúng ta cũng có cơ chế bảo vệ tương tự).
Một khi “tấm khiên” đường ruột này bị tổn thương và xuất hiện lỗ hổng, cơ thể sẽ phải đối mặt với nguy cơ khởi phát một loạt bệnh lý nghiêm trọng bao gồm dị ứng thực phẩm; viêm dạ dày, viêm ruột; tiểu đường; béo phì; xơ gan; bệnh đa xơ cứng; tự kỷ; trầm cảm và Alzheimer.
Để làm rõ hơn điều này, bác sĩ Trịnh đã dẫn chứng một báo cáo nghiên cứu từ Viện Nghiên cứu Dị ứng và Hen suyễn Thụy Sĩ (SIAF) – một tổ chức trực thuộc Đại học Zurich.
Nghiên cứu này đi sâu vào phân tích tác động của hóa chất tẩy rửa còn sót lại từ máy rửa bát đối với mô biểu mô đường ruột. Các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng: Alcohol Ethoxylates – một chất hoạt động bề mặt vô cùng phổ biến trong các loại nước rửa chén, chính là “thủ phạm” chính gây ra phản ứng độc tính mạnh mẽ và phá hủy hàng rào đường ruột.
Trong thí nghiệm, các chuyên gia đã pha loãng chất Alcohol Ethoxylates này theo các tỷ lệ từ 1:10.000 đến 1:40.000 nhằm mô phỏng nồng độ nước rửa chén thực tế có thể bám lại trên bát đĩa sau khi rửa. Kết quả thu được:
Ở nồng độ cao (mô phỏng lượng dư thừa nhiều): Hóa chất còn sót lại sẽ trực tiếp phá hủy và làm tiêu biến các tổ chức tế bào biểu mô trong đường tiêu hóa.
Ở nồng độ thấp (mô phỏng lượng dư thừa cực vi lượng): Ngay cả khi chỉ còn một lượng cực nhỏ, hóa chất này vẫn làm sụp đổ hàng rào tế bào biểu mô ruột, khiến cơ thể xuất hiện một chuỗi các phản ứng viêm. Một khi các tế bào biểu mô bị tổn thương, cơ thể sẽ kích hoạt biểu hiện gene gây viêm, đồng thời truyền tín hiệu nội bào thúc đẩy quá trình chết tế bào theo chương trình (apoptosis) trên diện rộng.
Nghiên cứu đã chứng minh, dù chỉ là một lượng hóa chất tẩy rửa siêu vi lượng bám lại cũng đủ khả năng đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe đường ruột, gây viêm và làm chết tế bào hàng loạt. Nếu hàng rào ruột bị tàn phá liên tục và lặp đi lặp lại trong thời gian dài do các hóa chất này, nguy cơ mắc các bệnh mãn tính kể trên sẽ tăng lên rõ rệt.
Để giảm thiểu tối đa lượng nước rửa chén tồn dư và ngăn chặn “bệnh từ miệng mà vào”, bác sĩ Trịnh khuyến nghị người tiêu dùng nên thiết lập 8 thói quen rửa bát đúng cách dưới đây:
Trong nhiều gia đình châu Á, khoai lang là lựa chọn phổ biến cho bữa sáng nhờ tính tiện lợi và giá trị dinh dưỡng. Đây là thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, phù hợp với nhiều nhóm người.
Theo Trường Y Harvard (Mỹ), các loại củ giàu chất xơ như khoai lang có thể giúp cải thiện tiêu hóa và hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Khoai lang chứa cả chất xơ hòa tan và không hòa tan, giúp tăng nhu động ruột và hạn chế táo bón. Ăn vào buổi sáng giúp hệ tiêu hóa hoạt động nhẹ nhàng sau một đêm nghỉ ngơi.
Bà Roxana Ehsani, chuyên gia dinh dưỡng ở Mỹ, cho biết chất xơ từ thực phẩm tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh.
Dù có vị ngọt, khoai lang có chỉ số đường huyết ở mức trung bình nhờ lượng chất xơ cao. Điều này giúp glucose được hấp thu chậm hơn vào máu.
Thực phẩm giàu chất xơ giúp hạn chế tăng đường huyết đột ngột sau ăn, theo thông tin từ Cleveland Clinic.
Khoai lang tạo cảm giác no lâu, giúp hạn chế ăn vặt trong ngày. Đây là lý do nhiều người chọn khoai lang khi muốn duy trì cân nặng hợp lý.
Bác sĩ David Agus, bác sĩ ung thư học tại Đại học Nam California (Mỹ), cho rằng thực phẩm ít chế biến, giàu chất xơ là nền tảng của chế độ ăn lành mạnh.
Khoai lang chứa carbohydrate phức, giúp cung cấp năng lượng ổn định thay vì tăng nhanh rồi giảm đột ngột như đường đơn.
Khoai lang nên được luộc hoặc hấp để giữ tối đa chất xơ và vitamin, đồng thời tránh làm tăng chất béo như khi chiên rán. Ăn vào buổi sáng giúp cơ thể hấp thu năng lượng ổn định và hỗ trợ tiêu hóa sau một đêm nghỉ ngơi.
Tuy nhiên, không nên ăn khoai lang đơn lẻ vì dễ khiến năng lượng tăng nhanh rồi giảm sớm. Thay vào đó, nên kết hợp với các nguồn đạm hoặc chất béo tốt như sữa chua, sữa hoặc một ít hạt để cân bằng dinh dưỡng.
Ngoài ra, theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, khẩu phần tinh bột nên được kiểm soát hợp lý, đặc biệt vào buổi sáng. Với khoai lang, lượng khoảng 100 - 150 g mỗi bữa là phù hợp với đa số người trưởng thành.
Dịch vụ lấy máu xét nghiệm tại nhà ngày càng phổ biến, vì thuận tiện, không phải xếp hàng chờ đợi. Đây là một phần trong tổng thể khám chữa bệnh từ xa, với mục tiêu giúp người dân không cần đến bệnh viện mà vẫn được đảm bảo chăm sóc sức khỏe. Song, mọi người cần tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị trước khi gọi xét nghiệm, tránh bỏ sót các chỉ số quan trọng.
"Nếu là trường hợp tái khám định kỳ hoặc đang theo dõi dài hạn, bạn chỉ cần lấy tờ kết quả cũ và làm lại đúng các xét nghiệm như vậy", phó giáo sư nói.
Tuy nhiên, nhiều kỹ thuật viên thường có xu hướng gợi ý làm thêm xét nghiệm A, B, C... với tâm lý "đằng nào cũng một lần lấy máu" của người bệnh và gia đình. Vì vậy, rất nhiều xét nghiệm không cần thiết đã được thực hiện, đặc biệt là các xét nghiệm marker ung thư.
Ngoài ra, người bệnh cần lưu ý tính chính xác của kết quả, bởi chất lượng ống máu sau khi vận chuyển một quãng đường dài khó so sánh được với mẫu lấy ngay tại bệnh viện. "Bộ bảo quản mẫu vận chuyển chuyên nghiệp có giá lên tới hàng trăm triệu đồng nên không Lab xét nghiệm nào trang bị đồng bộ cho toàn bộ dịch vụ lấy máu tại nhà của mình", phó giáo sư nói.
Do đó, khi thấy một kết quả bất thường, bệnh nhân cần tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị. Ví dụ bệnh nhân hoàn toàn không có triệu chứng nhưng xét nghiệm Creatinin lên tới 135 µmol/L, vượt ngưỡng bình thường hơn 20%. Trong khi đó, Ure và các chỉ số khác lại hoàn toàn bình thường. Bác sĩ khuyên bệnh nhân làm lại xét nghiệm chức năng thận, kết quả Creatinin chỉ 67 µmol/L, trong giới hạn bình thường.
Một yếu tố nữa ảnh hưởng đến chất lượng xét nghiệm tại nhà là tay nghề của kỹ thuật viên lấy máu. Nhiều người chưa được đào tạo bài bản để xử trí các sự cố có thể xảy ra khi lấy máu ví dụ như phản ứng cường phế vị.
Cường phế vị là cảm giác choáng váng hoặc ngất xỉu do cơ thể phản ứng thái quá với nỗi sợ kim tiêm, cảm giác đau hoặc khi nhìn thấy máu.
Bác sĩ khuyên người bệnh cần thông thái, lựa chọn cẩn thận đơn vị lấy máu tại nhà. Xác định rõ danh mục xét nghiệm cần thiết qua tư vấn của bác sĩ, trao đổi thẳng thắn với kỹ thuật viên lấy mẫu. Không nên tự suy luận khi thấy kết quả bình thường hay bất thường so với lần trước mà cần chuyển kết quả đến bác sĩ của mình.
Trao quyết định bổ nhiệm sáng 14/5, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết sau gần 8 tháng được giao quyền điều hành bệnh viện, bác sĩ Việt đã thể hiện bản lĩnh, năng lực quản lý, duy trì đoàn kết nội bộ và từng bước tháo gỡ nhiều khó khăn tồn đọng sau đại dịch Covid-19.
Bác sĩ Việt là Phó giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy từ tháng 3/2024 và Phó giám đốc phụ trách, quản lý, điều hành bệnh viện từ tháng 8/2025 đến nay. Ông tốt nghiệp bác sĩ đa khoa tại Đại học Y Dược TP HCM năm 1997, hoàn thành chuyên khoa 1 và chuyên ngành ngoại lồng ngực trường này, lần lượt là bác sĩ Khoa Cấp cứu, Phòng Kế hoạch tổng hợp và trưởng phòng này tới năm 2024.
Người tiền nhiệm của bác sĩ Việt là PGS.TS.BS Nguyễn Tri Thức, nay giữ nhiệm vụ Thứ trưởng Bộ Y tế.
Bệnh viện Chợ Rẫy hiện có hai phó giám đốc, gồm PGS.TS.BS Lâm Việt Trung và TS.DS Nguyễn Quốc Bình.
Theo Bộ trưởng Lan, Chợ Rẫy là bệnh viện đa khoa hạng đặc biệt trực thuộc Bộ Y tế, với lịch sử hơn 125 năm hình thành và phát triển hiện giữ vai trò trung tâm y tế hàng đầu khu vực phía Nam. Bệnh viện đóng vai trò nòng cốt trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân, đồng thời là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao kỹ thuật uy tín trên cả nước.
Giai đoạn hậu Covid-19, bệnh viện từng đối mặt tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế và áp lực tâm lý lớn đối với nhân viên y tế. Đến nay, nhiều khó khăn đã được tháo gỡ, hoạt động khám chữa bệnh dần ổn định và chuyển sang giai đoạn tập trung phát triển chuyên môn. Bệnh viện là nơi tiếp nhận bệnh nhân nặng, phức tạp, vượt quá khả năng điều trị của các bệnh viện tỉnh thành.
"Bệnh viện phải vươn lên mạnh mẽ hơn nữa, tiếp tục khẳng định thương hiệu về chất lượng chuyên môn, tinh thần phục vụ và điều kiện chăm sóc người bệnh", bà Lan nói.
BS.CK2 Phạm Thanh Việt cho biết nhiệm vụ giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy "là trách nhiệm rất lớn". Ở cương vị mới, ông sẽ đưa bệnh viện tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển kỹ thuật chuyên sâu, hướng đến mô hình bệnh viện thông minh và triển khai hiệu quả các cơ sở mới.
Trong đề án phát triển các trung tâm y tế chuyên sâu khu vực phía Nam, Chợ Rẫy đóng vai trò hạt nhân. Bệnh viện sẽ quản lý thêm cơ sở Bệnh viện Nội tiết Trung ương phía Nam và dự án cơ sở mới từ nguồn vốn ODA Nhật Bản tại khu vực Bình Chánh, nhằm giảm tải cho cơ sở hiện hữu ở trung tâm TP HCM.
Theo Bộ trưởng Lan, việc mở rộng mô hình "chuỗi bệnh viện" đặt ra yêu cầu lớn về nhân lực, quản trị và chuyển đổi số, đòi hỏi ban giám đốc Chợ Rẫy phải xây dựng chiến lược phát triển đồng bộ cho toàn hệ thống.
Bệnh viện Chợ Rẫy quy mô 1.800 giường, hiện có hơn 3.200 giường bệnh, gần 4.300 cán bộ nhân viên, trong đó khoảng 840 bác sĩ, 13 giáo sư và phó giáo sư cùng hàng trăm chuyên gia đầu ngành.
Mỗi ngày bệnh viện đón khoảng 6.000-8.000 lượt bệnh nhân khám ngoại trú. Hôm 6/5 ghi nhận số lượng bệnh cao nhất trong lịch sử với 9.021 lượt. Chợ Rẫy là bệnh viện tuyến cuối ở miền Nam.
