Tạm đình chỉ hiệu trưởng trường tiểu học để điều tra dấu hiệu ‘chạy’ hợp đồng

Dù đề thi không quá khó, nhưng mỗi năm vẫn có rất nhiều bài thi môn văn lớp 10 bị trừ điểm vì những lỗi lặp đi lặp lại. Những lỗi này không nằm ở kiến thức mà chủ yếu thuộc về kỹ năng và thói quen làm bài.

Không đọc kỹ đề là lỗi lỗi phổ biến nhất và cũng đáng tiếc nhất. Chẳng hạn, nhiều thí sinh không phân biệt được yêu cầu "trình bày cảm nhận" với "phân tích"; viết cả bài văn trong khi đề chỉ yêu cầu viết đoạn; bỏ sót ý nhỏ trong câu hỏi đọc hiểu... do đọc không kỹ đề. Hậu quả là bài làm bị lệch hướng, thiếu ý hoặc sai trọng tâm. Chỉ một lỗi đọc đề sai có thể khiến mất từ 0,5 đến 1,5 điểm, thậm chí nhiều hơn ở phần nghị luận văn học. Cách khắc phục là trước khi làm bài, thí sinh cần đọc đề ít nhất hai lần, gạch chân từ khóa.

Viết lan man, không bám sát văn bản là lỗi phổ biến thứ hai. Chẳng hạn, ở phần đọc hiểu và nghị luận văn học, nhiều thí sinh mắc lỗi kể lại nội dung văn bản thay vì phân tích; viết dài nhưng không có ý rõ ràng; đưa ra nhận xét chung chung, không dẫn chứng cụ thể. Trong khi đó, nguyên tắc chấm bài là mọi nhận xét đều phải xuất phát từ văn bản. Viết hay nhưng không bám văn bản vẫn không được điểm cao. Ví dụ, thay vì nói "bài thơ rất hay và cảm động", học sinh cần chỉ ra cụ thể: hình ảnh nào, chi tiết nào, biện pháp nghệ thuật nào tạo nên sự cảm động đó.

Lỗi nghị luận xã hội sáo rỗng, thiếu chiều sâu cũng khiến bài làm điểm không cao. Nhiều bài nghị luận xã hội hiện nay mắc tình trạng là lặp lại những câu quen thuộc như "chúng ta cần cố gắng", "mỗi người phải nỗ lực"... đây là lối hành văn sáo rỗng. Không có dẫn chứng thực tế; lập luận rời rạc, thiếu logic... cũng khiến bài viết thiếu sức thuyết phục và khó đạt điểm cao. Một bài nghị luận xã hội tốt cần xác định rõ vấn đề, giải thích ngắn gọn, phân tích và bàn luận có chiều sâu. Phải có dẫn chứng cụ thể từ đời sống, xã hội, cá nhân. Phải rút ra bài học nhận thức và hành động. Không cần viết quá dài, nhưng phải "trúng" và "chắc".

Phân bổ thời gian không hợp lý cũng là lỗi phổ biến của nhiều thí sinh. Không ít thí sinh dành quá nhiều thời gian cho phần đọc hiểu, viết đoạn văn quá dài nhưng đến phần nghị luận văn học thì vội vàng, viết sơ sài. Trong khi đó, nghị luận văn học thường chiếm số điểm lớn nhất. Nếu phần này làm không tốt, tổng điểm sẽ bị kéo xuống đáng kể.

Ngoài ra, các lỗi phổ biến mà thí sinh cũng cần tránh là: diễn đạt yếu, mắc lỗi chính tả và ngữ pháp (như viết sai chính tả, dùng từ không chính xác, câu văn lủng củng, lặp từ, lặp ý...). Lỗi lệ thuộc vào văn mẫu. Nhiều học sinh vẫn giữ thói quen học thuộc bài mẫu. Điều này có thể hữu ích trong một số trường hợp, nhưng lại trở thành "con dao hai lưỡi" khi gặp đề lạ không biết viết hoặc áp dụng máy móc sai lệch nội dung, thiếu cá tính và sáng tạo. Trong khi đó, đề thi TP.HCM luôn hướng đến việc đánh giá năng lực cá nhân, không khuyến khích việc sao chép.

Thí sinh cũng hay mắc lỗi thiếu kỹ năng lập luận và dẫn chứng. Bài viết có ý nhưng không triển khai hợp lý, không biết sắp xếp ý theo trình tự, thiếu dẫn chứng hoặc dẫn chứng không phù hợp...

Thí sinh có thể dùng AI trong quá trình ôn tập. Tuy nhiên, các em cần sử dụng khôn khéo, linh hoạt, hiệu quả.

Chẳng hạn khi chưa hiểu một vấn đề trong môn ngữ văn, các em có thể nhờ AI phân tích để hiểu theo nhiều cách khác nhau. Lợi thế là thể ôn tập mọi lúc, mọi nơi, chủ động kiểm tra kiến thức và nhận phản hồi ngay lập tức. Việc luyện đề cũng trở nên hiệu quả hơn khi AI có thể tạo ra các dạng bài tương tự đề thi thật, đồng thời phân tích lỗi sai giúp học sinh rút kinh nghiệm. Nó giúp học sinh định hình cấu trúc bài viết tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả ôn tập.

Tuy vậy, AI cũng tiềm ẩn không ít rủi ro nếu bị lạm dụng. Nguy cơ lớn nhất là học sinh trở nên phụ thuộc vào công cụ này. Khi AI có thể đưa ra lời giải nhanh chóng, một số em dễ hình thành thói quen sao chép mà không thực sự hiểu bản chất vấn đề, mất khả năng tư duy độc lập. Trong khi đó, theo hướng dẫn của lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM những năm gần đây, kỳ thi vào lớp 10 luôn chú trọng đến kỹ năng, sáng tạo của thí sinh.

Một vấn đề khác cũng cần lưu ý là AI không phải lúc nào cũng chính xác. Nếu học sinh thiếu kỹ năng kiểm chứng, việc tiếp thu kiến thức sai lệch là điều khó tránh khỏi. Việc lạm dụng AI có thể khiến bài viết trở nên khuôn mẫu, thiếu cảm xúc và dấu ấn cá nhân. Trong khi đó, xu hướng ra đề hiện nay ngày càng đề cao tư duy độc lập và khả năng sáng tạo. Đây là những yếu tố mà AI không thể thay thế con người, tư duy của các em.

Với thời gian ôn tập còn lại không nhiều, các học sinh lớp 9 cần ôn đúng trọng tâm theo hướng dẫn của giáo viên ở trường; bám sát mẫu đề thi minh họa của Sở GD-ĐT; tham khảo kỹ đề thi và đáp án của kỳ thi các năm trước; nắm chắc kiến thức, đặc biệt là rèn kỹ năng làm bài và chỉ nên coi AI là công cụ hỗ trợ.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Lê Quân đề nghị các trường chủ động đăng ký tham gia các hội nghị, tọa đàm và chương trình hỗ trợ kỹ thuật để triển khai mô hình trung học nghề trong các lĩnh vực như kỹ thuật, STEM, nghệ thuật... Theo ông, mô hình này đã được tính toán trong luật, năm nay sẽ chuyển đổi dần dần các hệ trung cấp hoặc mô hình 9+ sang trung học nghề. Việc chuyển đổi sẽ tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn và nâng cao chất lượng đào tạo.

Theo Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Lê Quân, trung học nghề phải được phát triển theo hướng hiện đại, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Các trường cần đầu tư xây dựng môi trường học tập "sạch - đẹp - thông minh", đẩy mạnh ứng dụng AI trong quản trị và giảng dạy, đồng thời chia sẻ những mô hình thành công để nhân rộng trong toàn hệ thống.

"Đó là chìa khóa quan trọng cho trung học nghề. Trung học nghề phải có những phòng thực hành STEM hiện đại, phòng lab, nơi học sinh có thể thiết kế, mô phỏng và thử nghiệm các sản phẩm công nghệ", thứ trưởng Lê Quân nói.

Một yêu cầu khác được Thứ trưởng Lê Quân đặt ra là xây dựng cơ sở dữ liệu số kết nối toàn bộ hoạt động đào tạo. Các phòng học thông minh cần được kết nối với hệ thống dữ liệu chung để hình thành kho dữ liệu về người học, giảng viên và quá trình đào tạo. Trên nền tảng đó, nhà trường có thể phân tích dữ liệu nhằm nâng cao hiệu quả quản trị cũng như phát triển mạnh các nền tảng đào tạo trực tuyến.

Theo lãnh đạo Bộ GD-ĐT, mục tiêu cuối cùng của mô hình trung học nghề không chỉ là đào tạo lao động có tay nghề mà còn hình thành một thế hệ học sinh có năng lực sáng tạo, làm chủ công nghệ và đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao trong giai đoạn phát triển mới.

Chia sẻ tại hội nghị, TS Lê Đình Kha, Hiệu trưởng Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng, cho biết nhiều năm qua, chương trình đào tạo của trường đều được xây dựng trên cơ sở bám sát nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và thị trường lao động. Để làm được điều đó, trường thành lập Ban Cố vấn công nghiệp cho từng ngành nghề.

Thành phần ban cố vấn là các kỹ sư, chuyên gia và cán bộ quản lý đang làm việc tại doanh nghiệp. Đây cũng là những người trực tiếp hướng dẫn, đánh giá sinh viên trong quá trình thực tập và sau khi tuyển dụng nên hiểu rõ điểm mạnh, hạn chế cũng như mức độ đáp ứng công việc của người học. Từ những phản hồi thực tế này, Ban Cố vấn Công nghiệp cùng nhà trường xây dựng mục tiêu đào tạo, chuẩn đầu ra, cập nhật chương trình học, nội dung thực hành, thực tập và đề xuất đầu tư trang thiết bị để sinh viên được tiếp cận công nghệ, quy trình sản xuất đang được doanh nghiệp sử dụng.

Trong khi đó, ông Phạm Tiềm, Hiệu trưởng Trường CĐ THACO, cho rằng khoảng cách giữa nhà trường và doanh nghiệp vẫn còn khá lớn dù luật Giáo dục nghề nghiệp đã quy định nhiều quyền và trách nhiệm của doanh nghiệp.

Theo ông, thực tế nhiều trường vẫn ở thế bị động trong việc tìm nơi thực tập cho sinh viên. Khi doanh nghiệp thiếu lao động thì sẵn sàng tiếp nhận, nhưng lúc sản xuất khó khăn hoặc đơn hàng giảm lại từ chối. Thậm chí có trường hợp sinh viên được bố trí làm những công việc không đúng chuyên ngành đào tạo.

"Chúng ta nói nhiều về trách nhiệm của doanh nghiệp, nhưng nếu không có cơ chế đủ mạnh thì rất khó yêu cầu doanh nghiệp tham gia từ khâu góp ý chương trình đào tạo, xây dựng chuẩn đầu ra đến tiếp nhận sinh viên thực tập", ông Phạm Tiềm nói.

Từ thực tế đó, ông kiến nghị cần tạo điều kiện để các trường công lập được thành lập doanh nghiệp hoặc đơn vị dịch vụ trực thuộc. Với những ngành như công nghệ ô tô hay cơ khí, nhà trường có thể mở gara sửa chữa hoặc trung tâm dịch vụ kỹ thuật vừa phục vụ đào tạo, vừa khai thác hiệu quả hệ thống máy móc, thiết bị.

Phản hồi ý kiến này, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Lê Quân cho biết hành lang pháp lý hiện nay đã "mở" hơn, cho phép các trường thành lập doanh nghiệp và triển khai nhiều mô hình dịch vụ. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng, điều quan trọng là phải thay đổi tư duy hợp tác với doanh nghiệp.

"Cái chúng ta cần là doanh nghiệp mang công nghệ, thiết bị và quy trình vào nhà trường để phục vụ đào tạo. Nếu chỉ tận dụng thiết bị được đầu tư cho đào tạo để làm dịch vụ thì phải hết sức công khai, minh bạch và đúng quy định", Thứ trưởng Lê Quân nhấn mạnh.

Tin Gốc: Thanh Niên

Sáng 17/4, ông Dương Văn Bảy có mặt sớm tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP HCM, sau khi vượt hơn 200 km từ An Giang. Suốt 6 năm qua, ông không nhớ nổi mình đã bao nhiêu lần ngược xuôi trên cung đường này.

Nhưng hôm nay rất khác, ông khoác lên mình bộ lễ phục, trở thành tân cử nhân ngành Việt Nam học với tấm bằng loại Khá.

"Tôi mừng quá, đêm trước ngủ không được, cứ đi lại suốt trong nhà", ông Bảy chia sẻ.

Vốn yêu thích văn chương, mê đọc sách từ nhỏ nhưng vì gia cảnh khó khăn và lập gia đình sớm, ông Bảy đành gác lại ước mơ học tập. Suốt thời trai trẻ, ông làm nông, rồi chuyển sang làm thợ may ở thị trấn Núi Sập, Thoại Sơn, An Giang. Ông sau đó còn làm thêm nhiều việc, chăm lo con nhỏ để vợ yên tâm lên TP HCM học trường Đại học Tài chính - Kế toán.

Vợ ông tốt nghiệp trở về quê vào đầu những năm 1990, được nhận vào làm ở một cơ quan nhà nước. Lúc này, gia đình bớt lo cái ăn cái mặc, ông Bảy lại lần lượt đưa hai con gái ra thị xã Long Xuyên theo học ở trường chuyên Thoại Ngọc Hầu.

Khi các con trưởng thành, ông Bảy bỏ nghề may, quay lại học bổ túc cấp 3. Hoàn thành chương trình nhưng ba lần thi tốt nghiệp đều trượt vì bị điểm liệt môn Toán, ông gác lại chuyện học hành một lần nữa. Đến năm 2019, một người bạn động viên ông đăng ký ôn thi tốt nghiệp THPT ở một trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Năm 2020, ông đỗ tốt nghiệp ở tuổi 59, sau gần 20 năm lỡ hẹn.

Trong niềm phấn khích, ông đăng ký vào ngành Việt Nam học, trường Đại học An Giang, hệ chính quy tập trung, cách nhà chừng 30 km.

"Tôi đăng ký vì thích tìm hiểu về văn hóa và sử liệu Việt Nam chứ không biết chương trình học ra sao, sinh hoạt thế nào", ông Bảy kể. Khi biết phải đến lớp toàn thời gian, cùng nhiều hoạt động rèn luyện, đoàn thể, ông đành dừng lại.

Nghe lời khuyên của con gái, ông đăng ký vào ngành Việt Nam học, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, với hình thức đào tạo từ xa. Đây là ngành học tập trung vào văn hóa, ngôn ngữ, lịch sử Việt Nam - phù hợp với sở thích của ông.

Thử thách đến với sinh viên U70 ngay từ học kỳ đầu, khi toàn bộ hoạt động đều diễn ra online, do ảnh hưởng của Covid-19. Vốn ít tiếp xúc với máy vi tính, những buổi học online đầu tiên qua Zoom khiến ông áp lực.

"Ban đầu tôi chán lắm, tưởng tượng học đại học được gặp bạn bè, thầy cô, biết giảng đường ra sao, ngờ đâu chỉ ôm cái máy tính", ông nhớ lại. "Mà tôi đâu có biết dùng ra sao, gõ bàn phím như mổ cò, nhấp chuột cũng không biết".

Cũng vì thế, ông Bảy trượt 3 môn đầu. Ông làm bài trên hệ thống, nhưng không biết cách gửi nên giảng viên không nhận được bài, đành học lại.

Mãi đến năm 2022, ông Bảy mới được gặp bạn bè, thầy cô trực tiếp. Khoảng 2-3 tháng, ông lại bắt xe lên TP HCM dự thi tập trung. Sinh viên U70 còn nhớ lần thi đầu tiên căng thẳng đến choáng váng mặt mày. Ra khỏi phòng thi, ông đến góc hành lang khuất, tựa vào tường để lấy lại tinh thần "vì sợ bạn cùng lớp cười".

Là sinh viên lớn tuổi nhất lớp nhưng hễ có bài tập nhóm, ông Bảy lăn xả, hết mình cùng bạn học, nhờ đó biết thế nào là "chạy deadline". Không thạo công nghệ, mỗi lần thuyết trình nhóm, ông viết tay nội dung, chụp lại gửi cho bạn cùng lớp chỉnh sửa thành bản trình chiếu.

"Tôi không ngần ngại việc gì, chỉ sợ là gánh nặng của các bạn chung nhóm. May mắn các em, cháu hỗ trợ rất nhiệt tình, vui vẻ", ông nói.

Song song, ông Bảy được một thầy giáo gần nhà kèm môn tiếng Anh, từ vỡ lòng. Sau những giờ học online, ông lại cắp sách đến nhà thầy, ngồi học cùng học sinh.

Hoàn thành chương trình đại học giữa năm ngoái, ông Bảy miệt mài ôn luyện tiếng Anh để thi lấy chứng chỉ B1 – chuẩn đầu ra ngoại ngữ của trường. Trước đây, ông hay sưu tầm các tác phẩm văn học kinh điển, cả bản tiếng Anh lẫn tiếng Việt. Rảnh rỗi, ông lại lấy sách ra đọc rồi tra từng từ để ghép nghĩa nên nghĩ vốn từ vựng và kỹ năng đọc ổn. Nhưng ở lần thi đầu tiên, ông trượt vì không kịp làm bài thi viết và nghe trên máy vi tính.

Được bạn bè cùng lớp khuyên tìm giáo viên kèm riêng, ông mò mẫm trên mạng và tìm được một cô giáo dạy ở Cần Thơ. Cô giáo định từ chối vì học viên lớn tuổi, học online khó tiếp thu nhưng ông Bảy dành cả ngày thuyết phục. Ông chấp nhận học ca 0h vì cô chỉ trống mỗi khung giờ này. Thời lượng mỗi buổi là một tiếng nhưng đa phần kéo dài hơn, nhiều hôm gần 2h, ông mới đi ngủ. Ròng rã ôn suốt một tháng trời, ông Bảy thi đỗ chứng chỉ B1 hồi tháng 12 năm ngoái để làm thủ tục xét tốt nghiệp.

Ông Bảy nói phấn khởi khi sự ham học của mình truyền cảm hứng cho con cháu. Ông kể lần lên TP HCM thi chứng chỉ tiếng Anh, khi đang ở nhà con gái ôn bài, hai cháu gái cũng tự động lấy sách vở ra ngồi học cạnh ông ngoại.

"Ở tuổi này, tôi học không phải vì bằng cấp. Tôi học để bù lại quãng đời tuổi trẻ vì hoàn cảnh mà lỡ cơ hội được đến trường", ông Bảy nói. "Học tập là niềm vui, là để mở mang đầu óc, quen biết nhiều bạn trẻ, tư duy theo một cách mới".

TS Nguyễn Thị Quốc Minh, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, từng giảng dạy lớp của ông Bảy nói tuy nhà xa, tuổi tác đã lớn, nhưng ông Bảy tham gia mọi buổi học, nghiêm túc và tích cực phát biểu. Nữ giảng viên ấn tượng nhất là cách ông vượt qua môn Ngoại ngữ và Tin học - là điều kiện bắt buộc để được cấp bằng.

"Tôi thật sự rất nể trọng, khâm phục. Đây là tấm gương sáng về tinh thần học tập, cần được lan tỏa", TS Minh nói.

Tấm bằng cử nhân mở ra chân trời mới với cử nhân U70. Ông Bảy cho biết vợ và các con khuyến khích học lên thạc sĩ. Nhưng trước mắt, ông đặt mục tiêu rèn tiếng Anh thật tốt để đọc các tác phẩm văn học nước ngoài bằng ngôn ngữ gốc.

"Việc học là cả đời, không có cách này thì sẽ con đường khác, đã đam mê, dấn thân thì ít ai muốn dừng lại", ông Bảy nói.

Tin Gốc: Vnexpress