Thông tin được đưa ra tại hội thảo Kiến tạo trường đại học hạnh phúc tại Việt Nam: Từ tầm nhìn đến hành động, do Trường đại học Đại Nam phối hợp Soha.vn tổ chức sáng 22-5.
Trước hội thảo, ban tổ chức đã khảo sát gần 9.200 sinh viên đến từ 10 trường đại học về mức độ hạnh phúc qua hai chỉ số chính “hài lòng” và “tự hào”, thang điểm từ 0 đến 10.
Kết quả cứ 10 sinh viên thì có hơn 3 người thừa nhận đang chịu áp lực học tập từ khá cao đến rất cao, 5 người thấy áp lực bình thường. Chỉ có 20% sinh viên cảm thấy ít hoặc không áp lực trong học tập.
Về học phí, gần 100 sinh viên (1,1%) chấm mức 0 tuyệt đối cho độ hài lòng – mức điểm thể hiện cảm giác “rất lãng phí tiền”. Hơn 1.800 sinh viên, tương đương 20%, chấm từ 5 điểm trở xuống, cho thấy mức độ không hài lòng khác nhau về khoản học phí đang phải chi trả.
Đặc biệt có tới 33% sinh viên trả lời đang phân vân hoặc muốn đổi ngành học nếu được chọn lại, gần 20% không thực sự tự hào về ngôi trường mình theo học.
Một khảo sát khác ở nhóm cựu sinh viên, có 68% người chỉ chấm điểm từ 0 đến 5 điểm về sự hài lòng với các hỗ trợ của nhà trường trong kết nối việc làm, và 1/5 người chấm điểm 0.
Tại hội thảo, PGS.TS Trần Thành Nam – Phó hiệu trưởng Trường đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội – cũng dẫn lại một nghiên cứu đo lường hạnh phúc của sinh viên từ TP.HCM.
Nghiên cứu cho thấy nhiều sinh viên hiện nay thường xuyên gặp áp lực học tập và kiệt sức, thiếu sự hỗ trợ định hướng dài hạn từ nhà trường, nhiều lúc cảm giác bị tách biệt khỏi cộng đồng, thiếu không gian mở… Vào thời điểm ôn thi, nhiều sinh viên gần như không còn năng lực tận hưởng hạnh phúc.
Từ năm 2019, khái niệm “hạnh phúc” tại trường học bắt đầu được thúc đẩy mạnh mẽ ở các trường THPT. Và hiện nay, trường đại học hạnh phúc bắt đầu được đề cập tới trong bối cảnh các trường đại học chuyển mình từ mô hình nghiên cứu hàn lâm sang đổi mới sáng tạo.
Theo ông Nam, công thức hạnh phúc không chỉ dừng ở cảm xúc tích cực mà còn bao gồm sức khỏe thể chất, tinh thần và khả năng phát triển bản thân bền vững.
Dựa trên triết lý “học để chung sống” và “học để làm người”, UNESCO đã cấu trúc trường học hạnh phúc dựa vào 3 trụ cột, gồm: con người, hệ thống, môi trường.
Trong đó con người là trụ cột hạt nhân, khi giảng viên hạnh phúc mới có thể truyền tải được năng lượng tích cực. Do đó, giảng viên cần được đảm bảo thu nhập, tự do học thuật và cơ hội phát triển. Với sinh viên cần có tình bạn và mạng lưới kết nối tại trường, để lấp đầy khoảng trống xã hội, triệt tiêu sự cạnh tranh và đố kỵ.
“Thiên tài được sinh ra từ niềm vui, chỉ khi người học cảm thấy hạnh phúc, được truyền cảm hứng và được phát triển bản thân thì mới có thể sáng tạo và bứt phá”, ông Nam chia sẻ.
Còn TS Lê Đắc Sơn – Chủ tịch hội đồng trường Trường đại học Đại Nam – cho rằng hạnh phúc trong giáo dục không nằm ở những giá trị “dễ chịu ngắn hạn” như học nhẹ, thi dễ, điểm cao hay né tránh áp lực.
Theo ông, đại học hạnh phúc phải làm cho 3 chủ thể cùng hạnh phúc, gồm: giảng viên, sinh viên, nhà đầu tư. Trong đó, giảng viên phải được tôn trọng, được tạo điều kiện phát triển và tìm thấy niềm vui trong nghề nghiệp. Sinh viên được trang bị đầy đủ năng lực, đảm bảo có việc làm và tự tin bước vào đời.
Với nhà đầu tư, cần được đảm bảo nhà trường phát triển bền vững, nhận được sự tin tưởng từ xã hội và tạo ra những giá trị tích cực cho đất nước.
Ông Rick Bennett, Phó hiệu trưởng Trường đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) – cho biết tại Việt Nam, các trường đại học không chỉ đào tạo nguồn nhân lực mà còn góp phần nuôi dưỡng những con người có năng lực, trách nhiệm và khả năng xây dựng cuộc sống bền vững cho cộng đồng và xã hội.
Nếu hạnh phúc chỉ được cảm nhận như một khái niệm chung chung thì sẽ rất khó để chuyển hóa thành hành động cụ thể. Vì thế, ông Rick Bennett cho biết cần có những tiêu chí rõ ràng để chuyển hóa hạnh phúc thành những giá trị cụ thể có thể đánh giá được.
5 tiêu chí ông Rick Bennett đưa ra gồm: Chất lượng học tập và kết quả học thuật; năng lực làm việc và hành trang sự nghiệp, chất lượng giảng dạy và sự đồng hành, cơ sở vật chất, dịch vụ và môi trường học tập; uy tín, niềm tin và giá trị nhận được.
“Chúng tôi tin rằng để đáp ứng những tiêu chí vừa nêu trên, chất lượng chính là nền tảng cốt lõi kiến tạo nên con người hạnh phúc trong giáo dục”, ông Rick Bennett nói.
Tập đoàn giáo dục và công nghệ New Oriental tháng trước công bố báo cáo về xu hướng du học ở Trung Quốc năm 2026, dựa trên khảo sát hơn 6.900 học sinh và phụ huynh.
Theo đó, Anh giữ vững ngôi vương, là điểm đến được ưa thích năm thứ 7 liên tiếp nhờ chất lượng giáo dục ổn định, chính sách thị thực linh hoạt và hệ thống hỗ trợ sinh viên quốc tế bài bản. Còn đặc khu Hong Kong xếp thứ hai, tăng sức hút nhờ lợi thế về địa lý, môi trường an toàn và sự tương đồng về ngôn ngữ.
Ngược lại, Mỹ lần đầu tiên tụt xuống vị trí thứ ba, sau nhiều năm đứng nhất (giai đoạn 2015-2019) và nhì (2020-2025). Môi trường chính sách không ổn định ở Mỹ khiến các gia đình thận trọng hơn.
Dữ liệu từ báo cáo OpenDoors cũng cho thấy lượng du học sinh Trung Quốc ở Mỹ đã giảm từ hơn 370.000 vào năm học 2019/2020, còn 265.000 người vào năm ngoái. Tỷ lệ sinh viên nước này trong tổng số sinh viên quốc tế cũng từ 35% xuống còn 22%.
Cũng theo báo cáo, do lạm phát toàn cầu, chi phí du học trung bình của sinh viên Trung Quốc năm qua đã lên tới 605.000 NDT (khoảng 87.800 USD), cao nhất trong 12 năm. Do đó, học phí và các chính sách học bổng là những yếu tố mà du học sinh nước này phải cân nhắc nhiều thứ hai.
Chiến lược du học của nhiều người cũng thực tế hơn. Theo Charles Sun, người sáng lập China Education International, các gia đình ngày càng ưu tiên lợi tức đầu tư, sự an toàn và triển vọng nghề nghiệp hơn là "theo đuổi danh vọng".
Hơn một nửa số người được hỏi cho biết có kế hoạch nộp đơn đến 2-3 quốc gia hoặc vùng lãnh thổ cùng lúc để dự phòng rủi ro trước những thay đổi về chính sách.
Về ngành học, Kỹ thuật lần thứ 10 liên tiếp dẫn đầu về mức độ phổ biến, chiếm 22% tổng số hồ sơ vì triển vọng việc làm tốt và bằng cấp được công nhận rộng rãi.
Guo Yuqi, 24 tuổi, thạc sĩ ngành Trí tuệ nhân tạo tại Đại học Lĩnh Nam (Hong Kong), chia sẻ có thẻ cư trú tại Hong Kong sẽ giúp con cái cô sau này tiếp cận nguồn lực giáo dục tốt hơn. Trong khi đó, cơ hội ở lại làm việc tại Anh hay Mỹ hiện nay là "gần như không thể" do chính sách thị thực khắt khe.
"Tôi từng cân nhắc đi Anh, nhưng cuối cùng từ bỏ vì cảm thấy bỏ ra 500.000 NDT học phí mà không thu lại được kết quả tương xứng thì không đáng", cô nói.
Một trường hợp khác - Zhao Mengyuan, 23 tuổi, chọn học thạc sĩ Kinh tế doanh nghiệp tại Đại học Goethe Frankfurt, Đức, vì quốc gia này miễn học phí, mỗi học kỳ chỉ mất vài trăm euro phí quản lý. Tổng chi phí sinh hoạt hàng năm chỉ khoảng 100.000 NDT, thấp hơn nhiều so với các nước nói tiếng Anh.
Zhao dự định về nước sau khi tốt nghiệp. Cô tin tấm bằng quốc tế sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh lớn trên thị trường lao động Trung Quốc, dù hiện tại chưa có kỳ vọng cụ thể về mức lương hay lộ trình sự nghiệp.
Trung Quốc là một trong những nguồn du học sinh lớn nhất thế giới, trong nhóm đông nhất tại Mỹ, Anh, Australia,.. Tuy nhiên, dữ liệu gần đây từ Bộ Giáo dục Trung Quốc cho thấy số sinh viên ra nước ngoài đã giảm xuống mức thấp nhất trong một thập kỷ vào năm ngoái (570.000 người). Khoảng 9/10 người hồi hương sau khi tốt nghiệp.
Ngày 17/6, ông Nguyễn Đức Sơn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Khánh Hòa, cho biết đơn vị đã có kết quả kiểm tra nội dung phản ánh liên quan đến một thí sinh tại điểm thi THPT Ngô Gia Tự (phường Bắc Cam Ranh) vi phạm quy chế thi nhưng không bị xử lý.
Theo ông Sơn, qua kiểm tra, Sở Giáo dục và Đào tạo xác định nội dung phản ánh về thí sinh vi phạm quy chế thi kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại phòng thi số 0577, điểm thi Ngô Gia Tự là đúng sự thật.
"Thí sinh bị phát hiện mang điện thoại vào phòng thi, không phải sử dụng “phao giấy”, vào cuối buổi thi bài thi tự chọn", ông Sơn thông tin.
Căn cứ các quy định hiện hành, Hội đồng thi kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức họp, thảo luận và thống nhất hủy kết quả toàn bộ bài thi của thí sinh vi phạm tại phòng thi số 0577, điểm thi Ngô Gia Tự. Lý do là thí sinh vi phạm quy chế thi.
Cũng theo ông Sơn, đối với những người liên quan đến công tác coi thi tại điểm thi Ngô Gia Tự, Sở Giáo dục và Đào tạo Khánh Hòa đang tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng để xác minh, xử lý theo quy chế thi và quy định của pháp luật.
Trước đó, một học sinh tên V.V. (trú tại tỉnh Khánh Hòa) đăng tải thông tin cho rằng trong ngày thi 12/6, tại điểm thi đặt ở Trường THPT Ngô Gia Tự có trường hợp thí sinh bị phát hiện sử dụng tài liệu và điện thoại trong giờ làm bài môn Vật lý của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Theo nội dung đăng tải, dù có hành vi vi phạm quy chế thi nhưng thí sinh này không bị giám thị lập biên bản xử lý theo quy định, mà vẫn tiếp tục làm bài đến hết thời gian thi.
Bài đăng sau đó đã được gỡ bỏ. Tuy nhiên, ngành giáo dục tỉnh Khánh Hòa đã ghi nhận thông tin và triển khai quy trình xác minh theo quy định.
Tiếp nhận phản ánh, UBND tỉnh Khánh Hòa đã chỉ đạo Sở Giáo dục và Đào tạo khẩn trương thành lập đoàn kiểm tra để xác minh vụ việc. Trường hợp phát hiện vi phạm, cơ quan chức năng phải xử lý theo đúng quy chế thi đối với thí sinh vi phạm, làm rõ trách nhiệm của các cá nhân, hội đồng thi liên quan.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại tỉnh Khánh Hòa có 52 điểm thi với hơn 22.000 thí sinh tham dự. Theo báo cáo trước đó của ngành giáo dục, toàn tỉnh này ghi nhận 3 trường hợp vi phạm quy chế thi và bị đình chỉ do mang điện thoại vào phòng thi.
Nguyễn Xuân Tuệ Minh là học sinh lớp chuyên Tiếng Anh, trường THPT chuyên Ngoại ngữ (thuộc trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội). Theo công bố điểm thi tốt nghiệp THPT 2026 sáng 1/7, Minh đạt 9 điểm Ngữ văn, 10 Toán và Tiếng Anh. Với tổng 29, Minh trở thành thủ khoa toàn quốc ở tổ hợp D01.
"Sau kỳ thi, em không kiểm tra đáp án, nên bất ngờ với kết quả", Minh nói. "Em rất vui và nghĩ mình đạt kết quả này có phần may mắn".
Tuệ Minh cho biết em không có phương pháp học gì đặc biệt. Với môn Toán, nữ sinh chủ yếu nghe giảng trên lớp, cố gắng hiểu hết kiến thức ngay trong giờ học. Về nhà, em dành thời gian xem lại thay vì học lại từ đầu. Văn không phải thế mạnh, nên Minh tập trung vào phương pháp làm bài.
Tiếng Anh là môn chuyên, song Minh không chủ quan. Em giữ thói quen sử dụng ngôn ngữ này hàng ngày, nếu có thời gian sẽ luyện đề, xem các dạng bài khó.
Hôm thi, Minh đánh giá đề Toán có cấu trúc quen thuộc nên "cố gắng thả lỏng" và để ý kỹ các dấu hiệu "bẫy", tránh mất điểm đáng tiếc.
Ngược lại, Minh thấy đề Tiếng Anh khá thách thức, tăng những câu hỏi về tư duy, suy luận. Việc phải thi vào ca 1 - đầu buổi sáng - cũng khiến Minh lo lắng, vì không thường luyện đề vào khung giờ này.
Dù vậy, nhờ có nền tảng Tiếng Anh học thuật từ sớm, nữ sinh "khá chắc với những phán đoán" của mình trong các câu hỏi khó.
Với môn Văn, ở câu hỏi nghị luận xã hội về "Làm như nào để có những Steve Jobs Việt Nam?", Minh cho rằng điều đề bài muốn hướng đến là suy nghĩ của thế hệ trẻ về cách nuôi dưỡng nhân tài. Dựa vào phân tích này, nữ sinh lập luận về các giải pháp trên phương diện cá nhân, xã hội và cộng đồng, để người Việt có nhiều hơn cơ hội tỏa sáng trong kỷ nguyên vươn mình.
"Em tự tin với những gì đã viết ra là đúng với suy nghĩ và những kiến thức xã hội của mình. Vì thế, em khá hài lòng và không bị dao động bởi những điều bên ngoài", Minh chia sẻ, song không nghĩ mình đạt tới 9 Văn.
Cô Lê Thị Loan, giáo viên chủ nhiệm của Tuệ Minh, cho biết nữ sinh có học lực xuất sắc, đều các môn. Trong các năm lớp 11 và 12, Minh đều đứng đầu lớp về điểm tổng kết.
"Các thầy cô đều yêu quý và dành cho Minh nhiều lời khen ngợi về học lực, tính cách. Con luôn thể hiện là một học sinh rất trách nhiệm, luôn nỗ lực và khiêm tốn", cô Loan nói. Ngoài học tập, cô giáo thấy Tuệ Minh có năng lực lãnh đạo, quản lý tốt; là người tình cảm, biết quan tâm bạn bè.
Trước kỳ thi tốt nghiệp, Minh đã có 1.580/1.600 SAT và 8.5 IELTS. Minh chia sẻ để đạt những thành tích này, em được gia đình ủng hộ, cho quyền tự quyết trong quá trình học tập, còn thầy cô tâm lý, không tạo áp lực.
Hiện Tuệ Minh chưa quyết định sẽ vào đại học trong nước hay du học, nhưng dự định theo đuổi lĩnh vực kinh tế, tài chính, kinh doanh.
