Thông tin được đưa ra tại hội thảo Kiến tạo trường đại học hạnh phúc tại Việt Nam: Từ tầm nhìn đến hành động, do Trường đại học Đại Nam phối hợp Soha.vn tổ chức sáng 22-5.
Trước hội thảo, ban tổ chức đã khảo sát gần 9.200 sinh viên đến từ 10 trường đại học về mức độ hạnh phúc qua hai chỉ số chính “hài lòng” và “tự hào”, thang điểm từ 0 đến 10.
Kết quả cứ 10 sinh viên thì có hơn 3 người thừa nhận đang chịu áp lực học tập từ khá cao đến rất cao, 5 người thấy áp lực bình thường. Chỉ có 20% sinh viên cảm thấy ít hoặc không áp lực trong học tập.
Về học phí, gần 100 sinh viên (1,1%) chấm mức 0 tuyệt đối cho độ hài lòng – mức điểm thể hiện cảm giác “rất lãng phí tiền”. Hơn 1.800 sinh viên, tương đương 20%, chấm từ 5 điểm trở xuống, cho thấy mức độ không hài lòng khác nhau về khoản học phí đang phải chi trả.
Đặc biệt có tới 33% sinh viên trả lời đang phân vân hoặc muốn đổi ngành học nếu được chọn lại, gần 20% không thực sự tự hào về ngôi trường mình theo học.
Một khảo sát khác ở nhóm cựu sinh viên, có 68% người chỉ chấm điểm từ 0 đến 5 điểm về sự hài lòng với các hỗ trợ của nhà trường trong kết nối việc làm, và 1/5 người chấm điểm 0.
Tại hội thảo, PGS.TS Trần Thành Nam – Phó hiệu trưởng Trường đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội – cũng dẫn lại một nghiên cứu đo lường hạnh phúc của sinh viên từ TP.HCM.
Nghiên cứu cho thấy nhiều sinh viên hiện nay thường xuyên gặp áp lực học tập và kiệt sức, thiếu sự hỗ trợ định hướng dài hạn từ nhà trường, nhiều lúc cảm giác bị tách biệt khỏi cộng đồng, thiếu không gian mở… Vào thời điểm ôn thi, nhiều sinh viên gần như không còn năng lực tận hưởng hạnh phúc.
Từ năm 2019, khái niệm “hạnh phúc” tại trường học bắt đầu được thúc đẩy mạnh mẽ ở các trường THPT. Và hiện nay, trường đại học hạnh phúc bắt đầu được đề cập tới trong bối cảnh các trường đại học chuyển mình từ mô hình nghiên cứu hàn lâm sang đổi mới sáng tạo.
Theo ông Nam, công thức hạnh phúc không chỉ dừng ở cảm xúc tích cực mà còn bao gồm sức khỏe thể chất, tinh thần và khả năng phát triển bản thân bền vững.
Dựa trên triết lý “học để chung sống” và “học để làm người”, UNESCO đã cấu trúc trường học hạnh phúc dựa vào 3 trụ cột, gồm: con người, hệ thống, môi trường.
Trong đó con người là trụ cột hạt nhân, khi giảng viên hạnh phúc mới có thể truyền tải được năng lượng tích cực. Do đó, giảng viên cần được đảm bảo thu nhập, tự do học thuật và cơ hội phát triển. Với sinh viên cần có tình bạn và mạng lưới kết nối tại trường, để lấp đầy khoảng trống xã hội, triệt tiêu sự cạnh tranh và đố kỵ.
“Thiên tài được sinh ra từ niềm vui, chỉ khi người học cảm thấy hạnh phúc, được truyền cảm hứng và được phát triển bản thân thì mới có thể sáng tạo và bứt phá”, ông Nam chia sẻ.
Còn TS Lê Đắc Sơn – Chủ tịch hội đồng trường Trường đại học Đại Nam – cho rằng hạnh phúc trong giáo dục không nằm ở những giá trị “dễ chịu ngắn hạn” như học nhẹ, thi dễ, điểm cao hay né tránh áp lực.
Theo ông, đại học hạnh phúc phải làm cho 3 chủ thể cùng hạnh phúc, gồm: giảng viên, sinh viên, nhà đầu tư. Trong đó, giảng viên phải được tôn trọng, được tạo điều kiện phát triển và tìm thấy niềm vui trong nghề nghiệp. Sinh viên được trang bị đầy đủ năng lực, đảm bảo có việc làm và tự tin bước vào đời.
Với nhà đầu tư, cần được đảm bảo nhà trường phát triển bền vững, nhận được sự tin tưởng từ xã hội và tạo ra những giá trị tích cực cho đất nước.
Ông Rick Bennett, Phó hiệu trưởng Trường đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) – cho biết tại Việt Nam, các trường đại học không chỉ đào tạo nguồn nhân lực mà còn góp phần nuôi dưỡng những con người có năng lực, trách nhiệm và khả năng xây dựng cuộc sống bền vững cho cộng đồng và xã hội.
Nếu hạnh phúc chỉ được cảm nhận như một khái niệm chung chung thì sẽ rất khó để chuyển hóa thành hành động cụ thể. Vì thế, ông Rick Bennett cho biết cần có những tiêu chí rõ ràng để chuyển hóa hạnh phúc thành những giá trị cụ thể có thể đánh giá được.
5 tiêu chí ông Rick Bennett đưa ra gồm: Chất lượng học tập và kết quả học thuật; năng lực làm việc và hành trang sự nghiệp, chất lượng giảng dạy và sự đồng hành, cơ sở vật chất, dịch vụ và môi trường học tập; uy tín, niềm tin và giá trị nhận được.
“Chúng tôi tin rằng để đáp ứng những tiêu chí vừa nêu trên, chất lượng chính là nền tảng cốt lõi kiến tạo nên con người hạnh phúc trong giáo dục”, ông Rick Bennett nói.
Tại ĐH Chulalongkorn (Thái Lan), hành trình đưa tiếng Việt tỏa sáng được vun đắp bởi một người con xa xứ miệt mài gìn giữ cội nguồn và một cô giáo người Thái "say nắng" ngôn ngữ Việt.
Đến Thái Lan vào năm 1995, cô Đỗ Thúy Hà, giảng viên tiếng Việt tại ngành tiếng Việt, bộ môn ngôn ngữ phương Đông, Khoa Ngữ văn, ĐH Chulalongkorn, được mời chia sẻ các chuyên đề về lịch sử, văn học so sánh và thơ lục bát cho sinh viên sau đại học.
Cô Hà cho biết lứa sinh viên Thái Lan đầu tiên tìm đến môn tiếng Việt chủ yếu là những người chuyên nghiên cứu, học để tìm hiểu lịch sử VN. Những năm 1990, công nghệ chưa phát triển nên việc dạy tiếng Việt khá gian nan. "Lúc đầu không có giáo trình dạy tiếng Việt cho người Thái, tôi phải dạy thông qua tiếng Anh", cô Hà nhớ lại.
Đến năm 2000, cô Hà quyết tâm tự biên soạn cuốn giáo trình tiếng Việt - tiếng Thái đầu tiên. Thời điểm đó, máy tính ở Thái Lan chưa hỗ trợ phông chữ tiếng Việt. Cô phải nhờ mua 6 đĩa mềm chứa phông chữ ABC từ VN mang sang.
"Hai phần mềm tiếng Việt và tiếng Thái không hỗ trợ nhau. Tôi gõ xong phần tiếng Việt, in ra, rồi phải tắt phần mềm đi. Lúc tắt, chữ trên màn hình biến thành ô vuông. Tôi lại cầm tờ giấy in, đối chiếu để gõ phần nghĩa bằng tiếng Thái. Cứ tắt qua tắt lại như thế để dò từng chữ", cô Hà kể về kỷ niệm khó quên với "cả một rổ đĩa mềm" của bộ giáo trình năm xưa.
Sau gần 30 năm, nếu thế hệ trước học tiếng Việt để nghiên cứu hoặc tìm kiếm cơ hội việc làm thì động lực của sinh viên Thái Lan ngày nay đã mang màu sắc hoàn toàn mới.
Tiếp nối với cô Hà là TS Chari Hamratanaphon, một giảng viên thế hệ 9X người Thái tại ngành tiếng Việt của ĐH Chulalongkorn, có tên tiếng Việt cực kỳ đáng yêu: Linh Chi.
Cơ duyên của cô Linh Chi bắt đầu từ 11 năm trước, qua lời rủ của một người bạn quen trên mạng: "Học tiếng Việt đi, để tụi mình nói chuyện với nhau". Sau đó, cô đến Hà Nội du học, làm luận án tiến sĩ về tín ngưỡng của người Việt và nay trở thành người "truyền lửa" tiếng Việt trên bục giảng.
Khi dạy tiếng Việt, cô Đỗ Thúy Hà và cô Linh Chi đều ngạc nhiên trước sự "bắt trend" nhanh chóng của sinh viên Thái Lan. Cô Hà chia sẻ bây giờ các bạn trẻ học tiếng Việt đơn giản là để đi du lịch, mua sắm tại VN hoặc để hiểu thần tượng của mình hát gì.
"Chính tôi cũng nhiều lần "đứng hình" và phải học ngược lại từ sinh viên. Trong quá trình làm khóa luận, các em chọn chủ đề về một ca sĩ mà cô chưa nghe bao giờ. Cô giáo phải hì hục mở nghe các ca khúc của Sơn Tùng M-TP để hiểu cảm nhận của sinh viên. Hay có nhiều bạn hỏi về ca sĩ Quang Hùng MasterD làm tôi cũng sốc vì không ngờ nam ca sĩ lại nổi tiếng ở Thái đến vậy", cô Hà hào hứng kể.
Thậm chí, có những sinh viên người Thái tự học, tự hát và mang ca khúc Bắc Bling đi thi trong các chương trình tại trường. Bên cạnh đó, cô Hà chia sẻ có sinh viên tiến bộ vượt bậc nhờ chơi game trực tuyến và giao tiếp với game thủ VN.
Nắm bắt tâm lý sinh viên hiện nay, TS Linh Chi đã biến giảng đường thành một không gian giao lưu đầy màu sắc. Đặc biệt, cô tích cực mang xu hướng của giới trẻ vào giáo án. Khi dạy hệ thống đại từ nhân xưng "anh - em", cô mở bài hát See Tình đình đám. "Đây vẫn đảm bảo nội dung học thuật, mà đồng thời các bạn sinh viên cũng cảm thấy vui và dễ nhớ hơn", TS Linh Chi cho biết.
Cô Linh Chi cho biết thêm các sinh viên theo dõi chương trình du lịch VN, nghe V-Pop trên mạng và chính các bạn giới thiệu nhạc Việt cho cô nghe. Chưa hết, để tạo sự gần gũi với các bạn trẻ, cô Linh Chi dùng cả bộ bài "Măm Tarot" bốc ngẫu nhiên để luyện gọi món ăn, hay kể về kiệt tác văn học VN qua bộ bài "Tarot Kiều".
Không dừng lại ở lớp học, TS Linh Chi còn sáng lập dự án cộng đồng "Đi chơi đi", tạo không gian giao lưu giữa người Thái học tiếng Việt và người Việt học tiếng Thái tại Bangkok. Dự án đã giúp nhiều sinh viên từ xa lạ trở thành bạn thân, tạo động lực để cùng nhau rèn luyện ngoại ngữ.
Sự phát triển của tiếng Việt tại Thái Lan hiện nay không chỉ dừng lại ở bậc đại học. Hơn chục năm qua, hàng chục trường THCS, THPT công lập trên khắp Thái Lan đã đưa tiếng Việt vào giảng dạy.
Cô Đỗ Thúy Hà nhìn nhận tiếng Việt sẽ ngày càng phát triển tại Thái Lan và trong tương lai sẽ có nhiều người Thái hiểu và nói được tiếng Việt. Tương tự, TS Linh Chi cảm thấy người Thái quan tâm đến tiếng Việt hơn trước rất nhiều. Một phần là vì VN đang phát triển mạnh mẽ, cả về du lịch, kinh tế lẫn hình ảnh đất nước trên mạng xã hội. "Điều đó khiến nhiều người Thái nhận ra VN rất thú vị và giàu tiềm năng cả về văn hóa lẫn cơ hội nghề nghiệp", cô Linh Chi chia sẻ.
Theo TS Linh Chi, các sinh viên Thái Lan nêu lý do chọn học tiếng Việt vì muốn đi du lịch VN hoặc cảm thấy quen thuộc với VN qua mạng xã hội, âm nhạc, ẩm thực... Bên cạnh đó, các ngành nghề liên quan đến tiếng Việt vẫn còn rất nhiều tiềm năng phát triển, đặc biệt là phiên dịch, biên dịch hay những vị trí liên quan đến hợp tác đầu tư VN - Thái Lan.
"Hiện nay ở Thái Lan cũng có nhiều trường đại học mở các lớp tiếng Việt cho người ngoài vào học, ở ĐH Chulalongkorn cũng vậy. Vẫn có người đăng ký học đều đặn, nên mình cảm thấy sự quan tâm đối với tiếng Việt không chỉ là xu hướng nhất thời, mà thật sự đang phát triển mạnh hơn theo thời gian", cô Chi chia sẻ.
Cách viết tắt này thường dùng khi muốn chuyển chủ đề hoặc thêm một thông tin mới vào cuộc trò chuyện. Xuất hiện nhiều trong chat cá nhân hoặc email thân mật.
Ví dụ: BTW, are you coming tonight.
Tạm dịch: Nhân tiện, tối nay bạn có đến không?
2. G2G (Got to go): Phải đi rồi
Đây là từ dùng khi muốn kết thúc cuộc trò chuyện nhanh, đặc biệt trong nhắn tin hoặc khi đang bận.
Ví dụ: G2G now, talk later.
Tạm dịch: Tôi phải đi rồi, nói chuyện sau nhé.
3. LOL (Laughing out loud): Cười lớn
Cụm viết tắt này được người dùng sử dụng khi họ muốn thể hiện rằng họ thấy điều gì đó rất buồn cười. Từ này thường xuất hiện trong tin nhắn, bình luận hoặc khi phản hồi các nội dung hài hước trên mạng xã hội.
Ví dụ: That meme is so funny, LOL.
Tạm dịch: Cái meme đó buồn cười quá.
4. OMG (Oh my god): Trời ơi
Cụm viết tắt này được sử dụng khi người nói muốn thể hiện sự bất ngờ, ngạc nhiên hoặc phấn khích trước một sự việc nào đó. Từ này thường xuất hiện trong hội thoại thân mật, story hoặc caption trên mạng xã hội.
Ví dụ: OMG, this is amazing.
Tạm dịch: Trời ơi, cái này tuyệt quá!
5. LMAO (Laughing my ass off): Cười lăn lộn
Cụm từ này được dùng khi người nói muốn nhấn mạnh rằng họ đang cảm thấy cực kỳ buồn cười. Từ này thường được sử dụng trong giao tiếp với bạn bè thân thiết và ít xuất hiện trong các tình huống trang trọng.
Ví dụ: That video made me LMAO.
Tạm dịch: Video đó khiến tôi cười lăn.
6. IRL (In real life): Ngoài đời thực
Cụm viết tắt này được dùng khi người nói muốn phân biệt giữa thế giới trực tuyến và cuộc sống ngoài đời thực. Từ này thường xuất hiện trong các cuộc trò chuyện về mạng xã hội, game hoặc các mối quan hệ online.
Ví dụ: We should meet IRL someday.
Tạm dịch: Chúng ta nên gặp nhau ngoài đời một ngày nào đó.
7. BBL (Be back later): Quay lại sau
Từ này thường xuất hiện trong các cuộc trò chuyện nhanh qua tin nhắn. Được sử dụng khi người nói muốn thông báo rằng họ sẽ tạm rời cuộc trò chuyện và sẽ quay lại sau.
Ví dụ: BBL, I need to finish my homework.
Tạm dịch: Tôi quay lại sau, phải làm bài xong đã.
8. IDK (I don’t know): Tôi không biết
Cụm viết tắt này được người dùng sử dụng khi họ không có câu trả lời hoặc không chắc chắn về một vấn đề nào đó. Đây là một trong những từ xuất hiện phổ biến nhất trong giao tiếp hằng ngày.
Ví dụ: IDK what to choose.
Tạm dịch: Tôi không biết chọn gì.
9. SMH (Shaking my head): Bó tay
Cụm từ này được dùng khi người nói muốn thể hiện sự thất vọng, không đồng tình hoặc bất lực trước một tình huống nào đó. Từ này thường xuất hiện trong bình luận trên mạng xã hội hoặc khi phản ứng với hành động của người khác.
Ví dụ: SMH, why would he do that?.
Tạm dịch: Bó tay, sao anh ta lại làm vậy?.
10. LMK (Let me know): Cho tôi biết nhé
Cụm viết tắt này được sử dụng khi người nói muốn người khác cung cấp thêm thông tin hoặc phản hồi lại cho mình, có thể dùng trong cả chat thân mật và công việc nhẹ.
Ngày 2.6, tại hội nghị toàn quốc cuối cùng trước kỳ thi tốt nghiệp THPT, Bộ GD-ĐT nêu một trong những khó khăn là kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay được tổ chức tại 34 tỉnh, TP, là kỳ thi đầu tiên sau sáp nhập. Theo đó, quy mô số lượng thí sinh (TS) tại một địa phương tăng mạnh so với trước đây. Ví dụ, TP.HCM năm nay dự kiến có 150.000 TS dự thi, tăng hơn 50% so với năm 2025; Ninh Bình dự kiến khoảng 50.000 TS, tăng khoảng 4 lần so với năm 2025… "Điều này đòi hỏi các sở GD-ĐT cần chủ động xây dựng phương án, cách thức tổ chức và quản lý để bảo đảm vận hành tốt với quy mô tổ chức thi mở rộng so với các năm trước đây", Bộ GD-ĐT nêu yêu cầu.
Tại TP.HCM, ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT, cho biết mọi năm điểm thi xa nhất chỉ cách khoảng 50 km. Năm nay, sau khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, địa bàn xa nhất cách trung tâm hơn 200 km. Vì vậy, dự kiến sẽ vận chuyển đề thi tốt nghiệp THPT tới các điểm thi trước 1 ngày. Riêng với đặc khu Côn Đảo, TP cũng lên nhiều phương án bàn giao đề thi, gồm vận chuyển bằng đường hàng không.
Tương tự, đại diện tỉnh Quảng Ngãi cho biết sẽ vận chuyển đề thi ra đặc khu Lý Sơn sớm hơn đất liền 1 ngày để đảm bảo an toàn.
Phó chủ tịch UBND tỉnh An Giang Nguyễn Thị Minh Thúy cho biết đặc thù của tỉnh là có các đặc khu nên cần phương án vận chuyển đề thi phù hợp. Như với đặc khu Kiên Hải, do ít TS, các em được đưa từ đảo về đất liền. Còn đặc khu Phú Quốc có hơn 1.400 TS ở 3 điểm thi, nên tỉnh lên 3 phương án đưa đề thi ra đảo.
Cụ thể, theo bà Thúy, trong điều kiện thời tiết thuận lợi, không có mưa bão, đề thi sẽ được vận chuyển bằng tàu và phà. Ngược lại, tỉnh sẽ chuyển đề thi ra Phú Quốc bằng máy bay, xuất phát từ Cần Thơ hoặc TP.HCM. "Chúng tôi đã mua sẵn vé máy bay và chuẩn bị sẵn sàng mọi phương án", bà Thúy cho hay.
Liên quan đến vấn đề này, ông Phạm Tiến Ngọc, đại diện Ban Cơ yếu Chính phủ - đơn vị đã phối hợp với Bộ GD-ĐT áp dụng phương thức vận chuyển đề thi về các tỉnh, thành qua hệ thống của ban, cho biết đơn vị đã xây dựng 2 hệ thống để phục vụ việc vận chuyển đề thi. Lực lượng cơ yếu đều có mặt ở các đặc khu như Côn Đảo hay Phú Quốc. Do vậy, ông Ngọc đề nghị Bộ GD-ĐT nghiên cứu, nếu chuyển đề thi ra thẳng các đặc khu qua hệ thống của Ban Cơ yếu thì sẽ không phải lo yếu tố thời tiết.
Liên quan đến công tác bảo đảm an ninh, an toàn cho kỳ thi, ông Vũ Mạnh Tuân, Trưởng phòng 6, A03 (Bộ Công an), khẳng định lực lượng công an được huy động tối đa để hỗ trợ các khâu của kỳ thi; bảo đảm an ninh, an toàn đối với khâu ra đề, vận chuyển, bàn giao đề thi và bảo vệ khu vực in sao đề thi. Đồng thời, các đơn vị nghiệp vụ đã rà soát, đánh giá an ninh đối với các phần mềm phục vụ kỳ thi, kịp thời khắc phục những tồn tại nhằm bảo đảm hệ thống vận hành an toàn.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Công an đặc biệt quan tâm là chủ động nắm tình hình từ sớm, từ xa để phát hiện, ngăn chặn các nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, an toàn kỳ thi, nhất là các hành vi gian lận bằng thiết bị công nghệ cao, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phát tán thông tin sai sự thật hoặc các hành vi vi phạm liên quan đến bảo vệ bí mật nhà nước đối với đề thi.
Theo ông Vũ Mạnh Tuân, thực tiễn các năm gần đây, tình trạng sử dụng thiết bị công nghệ cao để gian lận thi cử ngày càng tinh vi. Vì vậy, Bộ Công an đã chỉ đạo công an các địa phương tăng cường tuyên truyền, quán triệt để 100% TS, phụ huynh và cán bộ tham gia kỳ thi nắm vững các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước; nhận thức rõ việc làm lộ, lọt đề thi hoặc thông tin liên quan đến đề thi không chỉ vi phạm quy chế mà còn có thể bị xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.
Đại diện Bộ Công an cũng khuyến khích các địa phương sử dụng các thiết bị kỹ thuật để phát hiện thiết bị công nghệ cao phục vụ gian lận thi cử.
Phát biểu tại hội nghị, đại diện một số địa phương, trong đó có TP.HCM, cũng cho biết kỳ thi năm nay địa phương có sử dụng phương tiện kỹ thuật để phát hiện gian lận thi cử bằng thiết bị công nghệ cao tại một số điểm thi.
Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh kỳ thi tốt nghiệp THPT có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ để xét công nhận tốt nghiệp mà còn là căn cứ quan trọng cho tuyển sinh ĐH, CĐ và triển khai một số chính sách mới về đào tạo nhân lực chất lượng cao. Do vậy, mục tiêu xuyên suốt của kỳ thi là bảo đảm an toàn, công bằng và chất lượng.
Đặc biệt, năm nay là năm đầu tiên thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Theo ông Sơn, bên cạnh những khó khăn ban đầu, mô hình mới cũng tạo nhiều thuận lợi khi chính quyền cấp xã gần trường học và học sinh hơn. Nhiều địa phương đã có cách làm sáng tạo như tổ chức các tổ hỗ trợ liên xã, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp trong công tác tổ chức kỳ thi.
Bộ trưởng Bộ GD-ĐT cũng đặc biệt lưu ý không chỉ cán bộ coi thi mà tất cả lực lượng tham gia tổ chức kỳ thi đều phải được tập huấn kỹ, nắm chắc trách nhiệm, quyền hạn và quy trình xử lý tình huống, nhất là trong bối cảnh có nhiều lực lượng lần đầu tham gia theo mô hình tổ chức mới.
Liên quan đến phòng chống gian lận thi cử bằng công nghệ cao, người đứng đầu ngành giáo dục đề nghị các địa phương chủ động trang bị các thiết bị kỹ thuật phù hợp để phát hiện, ngăn chặn hành vi gian lận. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất vẫn là nâng cao ý thức trách nhiệm cho cán bộ coi thi.
"Mục tiêu cao nhất là tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế, công bằng, chất lượng và không có sai phạm xảy ra", Bộ trưởng Bộ GD-ĐT nhấn mạnh.
