Ở các vùng nông thôn Việt Nam, không khó để bắt gặp những bụi hẹ xanh tốt mọc quanh vườn nhà, ven hàng rào hay trên những mảnh đất nhỏ sau nhà. Loại cây này phát triển mạnh, dễ trồng, ít sâu bệnh nên gần như nhà nào cũng có vài khóm để làm rau gia vị trong bữa ăn hằng ngày.
Chính vì quá quen thuộc và dân dã nên nhiều người không mấy quan tâm đến giá trị thực sự của nó. Thế nhưng ít ai biết rằng, rau hẹ từ lâu đã được Đông y xem như một vị thuốc quý, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Thậm chí, loại rau này còn được nhiều người ưu ái gọi bằng cái tên “nhân sâm của người nghèo” bởi công dụng đa dạng và nguồn dinh dưỡng dồi dào mà nó mang lại.
Rau hẹ có tên khoa học là Allium odorum L., thuộc họ hành. Ở nhiều địa phương, cây còn được gọi bằng những cái tên khác như cửu thái, khởi dương thảo, nén tàu hay hom xe lép. Cây có thân nhỏ mọc thành từng bụi, lá dài màu xanh đậm, mềm và có mùi thơm đặc trưng.
Không chỉ được sử dụng như một loại rau gia vị quen thuộc trong các món canh, món xào hay bánh hẹ, toàn bộ cây hẹ từ lá, thân, hoa cho đến hạt đều có thể dùng làm thuốc. Trong y học cổ truyền, hẹ có vị cay, hơi chua, tính ấm, quy vào kinh can và thận, giúp ôn trung, bổ thận, trợ dương, hành khí và tán ứ.
Từ xa xưa, dân gian đã biết tận dụng loại cây này để hỗ trợ điều trị ho, cảm lạnh, đầy bụng, khó tiêu và tăng cường sức khỏe cho cơ thể. Ngày nay, nhiều nghiên cứu hiện đại cũng cho thấy rau hẹ chứa nhiều hoạt chất sinh học có lợi, góp phần lý giải vì sao loại rau bình dị này lại được đánh giá cao đến vậy.
Nhìn bề ngoài đơn giản nhưng rau hẹ lại chứa nhiều dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể. Trong thành phần của hẹ có protein, chất xơ, vitamin A, vitamin C, vitamin nhóm B cùng nhiều khoáng chất quan trọng như canxi, magie, kali và photpho.
Ngoài ra, hẹ còn chứa các hợp chất lưu huỳnh hữu cơ, flavonoid và chất chống oxy hóa tự nhiên giúp bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do.
Đặc biệt, loại rau này có hàm lượng calo thấp nhưng lại giàu dưỡng chất, rất phù hợp với những người muốn duy trì chế độ ăn lành mạnh và kiểm soát cân nặng.
Những lợi ích nổi bật của rau hẹ đối với sức khỏe:
Tăng cường hệ miễn dịch
Nhờ chứa lượng vitamin C tương đối cao cùng các hợp chất chống oxy hóa, rau hẹ giúp nâng cao sức đề kháng của cơ thể. Việc bổ sung hẹ vào bữa ăn thường xuyên có thể hỗ trợ cơ thể chống lại sự tấn công của vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh từ môi trường bên ngoài.
Hỗ trợ sức khỏe tim mạch
Trong rau hẹ có chứa allicin và quercetin – hai hợp chất được biết đến với khả năng hỗ trợ kiểm soát cholesterol xấu trong máu. Điều này giúp hạn chế nguy cơ hình thành mảng xơ vữa động mạch, đồng thời góp phần bảo vệ hệ tim mạch khỏe mạnh.
Việc sử dụng rau hẹ hợp lý trong chế độ ăn hằng ngày còn có thể hỗ trợ ổn định huyết áp và cải thiện lưu thông máu.
Giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn
Đối với những người thường xuyên bị đầy bụng, khó tiêu hoặc chán ăn, rau hẹ là một lựa chọn đáng cân nhắc. Hàm lượng chất xơ trong hẹ giúp kích thích nhu động ruột, hỗ trợ quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi hơn.
Bên cạnh đó, một số hoạt chất tự nhiên trong hẹ còn giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn có hại trong đường ruột, từ đó góp phần duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Kháng khuẩn và chống viêm tự nhiên
Một trong những đặc điểm nổi bật của rau hẹ là chứa nhiều hợp chất lưu huỳnh có khả năng kháng khuẩn và chống viêm. Đây cũng là lý do từ lâu dân gian đã sử dụng hẹ để hỗ trợ giảm ho, đau họng hoặc làm dịu các triệu chứng cảm lạnh.
Nước lá hẹ hấp mật ong hoặc chưng đường phèn vẫn được xem là bài thuốc quen thuộc trong nhiều gia đình mỗi khi thời tiết chuyển mùa.
Hỗ trợ đào thải độc tố
Rau hẹ có tác dụng lợi tiểu nhẹ, giúp cơ thể tăng cường quá trình đào thải các chất cặn bã và độc tố ra ngoài. Điều này góp phần giảm áp lực cho gan và thận, đồng thời hỗ trợ cơ thể duy trì trạng thái cân bằng tự nhiên.
Tốt cho giấc ngủ và tinh thần
Ít người biết rằng rau hẹ có chứa choline – một dưỡng chất đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động của hệ thần kinh. Choline giúp duy trì cấu trúc màng tế bào, hỗ trợ chức năng não bộ, cải thiện tâm trạng và góp phần nâng cao chất lượng giấc ngủ.
Hỗ trợ phòng ngừa một số bệnh mạn tính
Các chất chống oxy hóa trong hẹ có khả năng trung hòa gốc tự do, từ đó giúp bảo vệ tế bào khỏi quá trình lão hóa và tổn thương. Một số nghiên cứu cũng cho thấy các hợp chất lưu huỳnh trong họ hành có thể góp phần hỗ trợ phòng ngừa nhiều bệnh lý mạn tính khi kết hợp với chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học.
Đây là bài thuốc dân gian nổi tiếng được nhiều người áp dụng khi bị ho hoặc đau rát cổ họng.
Nguyên liệu:
200g lá hẹ tươi
2–3 thìa mật ong
Cách thực hiện:
Lá hẹ rửa sạch, cắt nhỏ rồi cho vào bát cùng mật ong. Hấp cách thủy khoảng 20–30 phút. Chắt lấy phần nước để uống nhiều lần trong ngày.
Trứng chiên lá hẹ
Món ăn đơn giản nhưng giàu dinh dưỡng, phù hợp với mọi lứa tuổi.
100g lá hẹ
2 quả trứng gà
Lá hẹ rửa sạch, cắt khúc nhỏ. Đánh đều trứng cùng lá hẹ và gia vị rồi chiên vàng trên lửa vừa.
Cháo lá hẹ
Món cháo thanh đạm, thích hợp cho người mới ốm dậy hoặc những ngày thời tiết lạnh.
Nấu cháo đến khi nhừ, cho lá hẹ vào đảo đều và đun thêm vài phút rồi thưởng thức.
Mặc dù rau hẹ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng không nên lạm dụng. Ăn quá nhiều có thể gây nóng trong hoặc ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa ở một số người có cơ địa nhạy cảm.
Những người đang mắc các bệnh về mắt, cơ thể thường xuyên nóng trong, dễ nổi mụn nhọt hoặc có hệ tiêu hóa yếu nên tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi sử dụng thường xuyên.
Ngoài ra, không nên ăn hẹ đã chế biến và để qua đêm vì có thể làm giảm giá trị dinh dưỡng cũng như ảnh hưởng đến chất lượng món ăn.
Rau hẹ dễ trồng, dễ chế biến và giàu dinh dưỡng và có nhiều lợi ích cho sức khỏe, loại rau này xứng đáng có mặt thường xuyên hơn trong bữa cơm của mỗi gia đình. Nếu trong vườn nhà đang có những bụi hẹ xanh mướt, đừng vội xem đó là loại rau bình thường, bởi đôi khi những giá trị quý giá nhất lại đến từ những điều giản dị nhất.
Vào buổi lễ bế giảng và tốt nghiệp tiểu học của con gái cách đây không lâu, vợ chồng chị Hương Trầm ở Lâu Thượng, tỉnh Thái Nguyên đều có mặt đầy đủ để cùng chúc mừng khoảnh khắc quan trọng này.
Sau đó, người phụ nữ 31 tuổi đăng tải video chụp cùng con gái lên trang cá nhân với mục đích lưu giữ kỷ niệm, không ngờ đoạn clip nhận về lượng tương tác lớn với hàng triệu lượt xem cùng nhiều bình luận.
Trong đó phần lớn ý kiến bày tỏ sự ngạc nhiên bởi gương mặt trẻ trung hơn nhiều so với tuổi thật của người mẹ. Thậm chí, không ít người bình luận, họ không nghĩ rằng đây là hai mẹ con mà tưởng nhầm rằng "hai chị em sinh đôi".
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, chị Hương Trầm (SN 1995) cho biết, con gái lớn của chị sinh năm 2015, tức là hai mẹ con cách nhau đúng 20 tuổi. Người mẹ 9X tỏ ra bất ngờ khi đoạn video ghi lại khoảnh khắc đời thường của gia đình nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng mạng.
Chị Trầm cho biết, bản thân chị có tính cách vui vẻ thoải mái, thường chọn trang phục trẻ trung nên thường xuyên nhận những lời khen về ngoại hình.
Sau khi video nhận được sự chú ý, bên cạnh những lời khen, một số ý kiến cho rằng người mẹ lựa chọn bộ đồ khi dự lễ bế giảng của con chưa phù hợp với tính chất nghiêm túc của buổi lễ. Điều này khiến chị cũng buồn và suy nghĩ.
Tuy nhiên sau đó, khi cô giáo gửi ảnh gia đình vào nhóm phụ huynh và không đề cập tới chuyện ăn mặc, người mẹ phần nào thấy yên tâm.
“Có thể vì tôi sống khá vô tư, được gia đình chồng yêu quý nên có phần trẻ trung hơn độ tuổi”, người mẹ 9X bộc bạch.
Chia sẻ về cuộc sống hôn nhân, chị Trầm cho biết quen chồng vào năm 2013 khi cả hai sống chung một xóm trọ. Thời điểm đó, cô gái làm việc tại một công ty và tình cờ quen biết ông xã qua những lần gặp gỡ hàng ngày.
Từ mối quan hệ đơn thuần, cả hai dần nảy sinh tình cảm rồi quyết định kết hôn vào năm 2014. Chồng của Trầm hơn cô một tuổi.
Một năm sau ngày cưới, cặp đôi đón con gái đầu lòng. Đến năm 2016, gia đình nhỏ có thêm một bé trai.
Nhìn lại hành trình hơn một thập kỷ gắn bó, Trầm cho biết điều khiến cô quyết định gắn bó với chồng không phải điều kiện kinh tế mà là sự chân thành và tình cảm của gia đình anh.
“Gia đình chồng tôi tuy không giàu có nhưng mọi người sống rất tình cảm. Đó là điều khiến tôi cảm thấy yên tâm khi quyết định kết hôn”, cô nói.
Theo lời Hương Trầm, ông xã là người hiền lành, dễ tính và luôn quan tâm tới gia đình hai bên. Mỗi khi nhà ngoại có việc, anh đều sẵn sàng có mặt để phụ giúp.
Cũng giống nhiều cặp đôi trẻ khác, thời gian đầu yêu nhau, cả hai từng có những lúc cãi vã vì còn trẻ và chưa thực sự thấu hiểu nhau. Tuy nhiên, sau khi kết hôn và có con, họ dần học cách nghĩ cho đối phương nhiều hơn.
“Lúc mới yêu thì cũng có cãi nhau vì còn trẻ. Nhưng sau này lấy nhau rồi, cả hai đều nghĩ cho nhau hơn nên gia đình khá êm ấm. Suốt 12 năm bên nhau, vợ chồng mình chưa từng có mâu thuẫn quá lớn hay to tiếng với nhau”, Trầm chia sẻ.
Do kết hôn và sinh con khi còn trẻ, người mẹ 9X thừa nhận không tránh khỏi những bỡ ngỡ, nhưng may mắn được gia đình nhà nội hỗ trợ, cùng chăm sóc giúp đỡ các cháu.
Với cô, cuộc sống hiện tại không quá cầu kỳ hay hào nhoáng. Điều cô trân trọng nhất là có một gia đình nhỏ bình yên, các con khỏe mạnh và vợ chồng luôn đồng hành cùng nhau trong cuộc sống.
Quả vả không chỉ là một món ăn dân dã quen thuộc mà còn được xem như một "kho tàng" dinh dưỡng tự nhiên. Ngày nay, loại quả này ngày càng thu hút sự quan tâm khi được nhắc đến trong cả y học cổ truyền lẫn các nghiên cứu hiện đại về sức khỏe.
Theo kinh nghiệm dân gian kết hợp với một số bằng chứng khoa học, quả vả mang lại nhiều tác động tích cực cho cơ thể. Nhờ tính mát và giàu chất xơ, quả có thể hỗ trợ nhuận tràng, thanh nhiệt, giảm ho, cải thiện tiêu hóa và kích thích cảm giác thèm ăn. Đây cũng là thực phẩm phù hợp cho những người gặp vấn đề về táo bón, khó tiêu hay rối loạn tiêu hóa.
Không dừng lại ở đó, các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên trong quả vả còn góp phần giảm viêm, hỗ trợ bảo vệ gan, mắt và giúp cơ thể ổn định đường huyết ở mức nhẹ. Một số nghiên cứu hiện đại cũng ghi nhận khả năng kháng khuẩn của loại quả này, giúp hạn chế sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn gây bệnh.
Ở góc độ dinh dưỡng, quả vả được đánh giá có lợi cho tim mạch nhờ chứa kali cùng các axit béo tốt như omega-3 và omega-6, giúp hỗ trợ điều hòa huyết áp. Hàm lượng calo thấp nhưng giàu chất xơ khiến loại quả này trở thành lựa chọn phù hợp cho người muốn kiểm soát cân nặng. Đồng thời, các khoáng chất như sắt và canxi cũng góp phần hỗ trợ phòng thiếu máu và duy trì hệ xương chắc khỏe.
Ngoài ra, quả vả còn được nhắc đến với nhiều lợi ích khác như hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa nhờ vitamin C và lượng nước dồi dào, cải thiện giấc ngủ, ổn định tinh thần và hỗ trợ chức năng não bộ. Các flavonoid tự nhiên trong quả cũng được cho là có vai trò bảo vệ tế bào, góp phần giảm nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính.
Trong y học dân gian, phần chất nhầy của quả còn được sử dụng để hỗ trợ chăm sóc các vấn đề ngoài da như mụn nhọt hay ghẻ lở, nhờ đặc tính làm dịu và hỗ trợ phục hồi da.
Từ một nguyên liệu quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày, quả vả đang dần được nhìn nhận như một thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng, phù hợp với xu hướng ăn uống lành mạnh và cân bằng hiện nay.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Nhờ hàm lượng chất xơ cao, quả vả giúp tạo cảm giác no lâu, từ đó hạn chế lượng thức ăn nạp vào cơ thể. Việc ăn 1-2 quả trước bữa ăn có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả và duy trì vóc dáng ổn định.
Ổn định huyết áp
Quả vả chứa ít natri nhưng lại giàu kali, đây là sự kết hợp có lợi trong việc hỗ trợ điều hòa huyết áp. Nhờ đó, loại quả này được xem là phù hợp với người có nguy cơ cao huyết áp hoặc đang cần duy trì tim mạch khỏe mạnh.
Tốt cho xương khớp
Hàm lượng canxi trong quả vả góp phần hỗ trợ phòng ngừa loãng xương. Bên cạnh đó, kali không chỉ giúp ổn định huyết áp mà còn góp phần duy trì mật độ xương, giúp hệ xương chắc khỏe hơn theo thời gian.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa
Lượng chất xơ dồi dào trong quả vả giúp cải thiện hoạt động của hệ tiêu hóa, thúc đẩy nhu động ruột và giảm tình trạng táo bón. Tuy nhiên, nên sử dụng với lượng vừa phải để tránh gây khó chịu đường ruột.
Tốt cho thị lực
Quả vả chứa vitamin A dưỡng chất quan trọng giúp duy trì sức khỏe đôi mắt. Việc bổ sung thực phẩm giàu vitamin A có thể góp phần hỗ trợ thị lực và giảm nguy cơ suy giảm chức năng mắt theo tuổi tác.
Hỗ trợ phòng ngừa một số bệnh
Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng quả vả thường xuyên có thể giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính, trong đó có ung thư vú ở phụ nữ sau mãn kinh. Ngoài ra, các dưỡng chất trong quả còn góp phần tăng cường sức khỏe tổng thể và hỗ trợ chức năng não bộ, giúp giảm mệt mỏi và cải thiện trí nhớ.
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, quả vả xanh có thể được chế biến như rau sống, thái lát ăn kèm nước chấm hoặc trộn gỏi. Quả cũng có thể dùng để kho, nấu hầm cùng thịt giúp tăng giá trị dinh dưỡng.
Một số món ăn như gỏi vả, sườn heo hầm vả hoặc móng giò hầm vả được xem là bổ dưỡng, đặc biệt phù hợp với phụ nữ sau sinh nhờ khả năng hỗ trợ tiêu hóa và bồi bổ cơ thể. Quả vả chín cũng có thể phơi khô, chế biến thành mứt hoặc sên đường, phù hợp làm món ăn tốt cho người lớn tuổi.
Dù có nhiều lợi ích, việc sử dụng quả vả cần có liều lượng hợp lý. Ăn quá nhiều trong một lần có thể gây đầy bụng, khó tiêu. Do chứa lượng đường tự nhiên khá cao, trẻ nhỏ ăn nhiều có nguy cơ sâu răng hoặc rối loạn tiêu hóa.
Ngoài ra, do có khả năng hỗ trợ hạ đường huyết, người có thể trạng yếu hoặc đang có vấn đề về huyết áp cần thận trọng khi sử dụng, tránh lạm dụng để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Nhận được thiệp mời, người thấy tiện hết nấc vì có mã QR đỡ ngại khi xin, người lại lắc đầu chê kém tinh tế.
Trước ngày cưới, nhiều cặp cô dâu chú rể đăng bài viết dài với tựa “Thay cho những tấm thiệp hồng chưa trao tay” kèm số tài khoản lên trang cá nhân, thậm chí in luôn trên thiệp mời mã QR thông tin tài khoản. Có người cho rằng việc này chỉ để tiện cho khách mời, nhất là những ai quên mang tiền mặt thì có thể chuyển khoản sau.
Tuy nhiên, Bảo An (24 tuổi, Huế) cho rằng cách làm này khá nhạy cảm. An nói nếu ai không mang tiền mặt thì có thể về nhắn tin chúc mừng rồi xin mã QR sau cũng được.
“Việc cô dâu chú rể để sẵn số tài khoản như vậy khiến mình cảm giác hơi vô duyên, giống như đang giao dịch hơn là một lời mời dự cưới”, An bày tỏ.
Theo An, nếu khách không tham dự đám cưới được thì có thể gửi lời chúc, còn việc công khai số tài khoản trước ngày cưới dễ khiến đám cưới mất đi sự tinh tế và ý nghĩa vốn có, thậm chí làm giảm đi giá trị tình cảm của ngày trọng đại.
Ngọc Yến (26 tuổi, TP.HCM) kể từng gặp tình huống dễ gây hiểu lầm với mã QR trên thiệp cưới.
“Thiệp cưới của mình có mã QR để quét ra bản đồ đến địa điểm tổ chức. Vì sợ mọi người hiểu nhầm là mã chuyển khoản nên mình phải ghi chú rõ là quét mã để xem hướng dẫn đường đi”, Yến kể.
Yến nói thêm nếu là QR tài khoản thì lại mang cảm giác khác. Nhiều khi giống như nhắc khéo những ai trước đây mình đã đi mừng cưới thì giờ đến lượt phải chuyển khoản lại theo số tài khoản đó.
Nhưng nhiều người cho rằng thời đại 4.0 việc gì cũng cần nhanh - gọn - lẹ, để số tài khoản ngân hàng hay in mã QR trên thiệp cưới cũng là cách để mọi người chúc phúc.
Kiều Trang (27 tuổi, TP.HCM) nói thẳng in mã QR trên thiệp cưới hay gắn số tài khoản trong bài đăng đơn giản là để thuận tiện cho đôi bên.
Cô hài hước ví dụ mấy năm trước đi chợ, hỏi xin số tài khoản để chuyển khoản vài chục nghìn đồng còn bị mắng. Nhưng bây giờ ra chợ mà sạp nào không có mã QR thì lại bất tiện, vì khách quen quét mã để thanh toán rồi.
Tương tự, Gia Khang (25 tuổi, TP.HCM) nói xã hội phát triển, công nghệ phát triển, đâu ai dám chắc 100% khách mời sẽ đi hết. Cho nên việc in QR ngân hàng hay gắn số tài khoản cũng là một sự tinh tế, bởi những khách mời không đi được họ sẽ chuyển luôn chúc mừng hạnh phúc dâu rể.
Anh kể thêm, đồng nghiệp mời cưới nhưng nhà bạn ấy ở xa, lại không tiện nhờ ai gửi thiệp. Khang phải chủ động gọi hỏi số tài khoản để chuyển tiền mừng, mà cả 2 đứa đều thấy ngại.
“Ngoài ra, cũng đỡ phải nhờ người này người kia gửi giúp, không mất công đếm tiền, không tốn phong bì. Những ai bận việc hoặc ở xa cũng thuận tiện hơn, vì việc gửi thiệp hộ đôi khi khá khó khăn”, anh nói.
Linh Chi (26 tuổi, TP.HCM) hài hước gọi mã QR là cứu tinh cho hội não cá vàng. “Có những hôm ăn diện lộng lẫy, xịt nước hoa thơm phức rồi đến sảnh tiệc mới chợt nhớ chưa rút tiền mặt. Lúc đó, mã QR đúng là cứu tinh giữa trời nắng”, Chi kể.
Chi nói thêm chủ tiệc cũng thảnh thơi, khỏi lo kiểm đếm hay thất lạc phong bì giữa đám đông. Tiền về tài khoản, đêm tân hôn dành để nghỉ ngơi thay vì ngồi đếm.
