Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tháng 5/2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 1,02 tỷ USD, tăng 0,6% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 5 tháng đầu năm, xuất khẩu toàn ngành đạt 4,67 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm 2025.
Tôm và cá tra tiếp tục là động lực tăng trưởng
Tôm tiếp tục giữ vai trò là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của ngành thủy sản với kim ngạch đạt 1,9 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm, tăng 11,5% và chiếm hơn 40% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành.
Theo VASEP, đà tăng trưởng của ngành tôm đến từ sự phục hồi nhu cầu tại một số thị trường châu Á, mức tiêu thụ khả quan đối với các sản phẩm chế biến và xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc tăng mạnh.
Tuy nhiên, ngành tôm đang đối mặt với không ít khó khăn. Một trong những vấn đề nổi bật hiện nay là sự lệch pha giữa sản xuất và nhu cầu thị trường. Trong khi nhiều địa phương có xu hướng phát triển tôm cỡ lớn để nâng cao giá trị sản phẩm, nhiều thị trường nhập khẩu lại ưu tiên tôm cỡ nhỏ phục vụ phân khúc tiêu dùng tiết kiệm.
Ông Lê Văn Quang – Tổng Giám đốc Tập đoàn Thủy sản Minh Phú – nhận định, lạm phát khiến người tiêu dùng tại nhiều thị trường nhập khẩu chính của tôm Việt Nam thắt chặt chi tiêu, dẫn đến xu hướng chọn mua tôm có kích cỡ nhỏ hơn với giá rẻ hơn nhằm tiết kiệm chi phí.
Hiện nhu cầu của khách hàng đã giảm 2 cỡ, chủ yếu mua tôm cỡ từ 60-120 con/kg, trong khi bà con nuôi tôm ở Việt Nam thường nuôi và thu hoạch loại từ 20-60 con/kg.
Bên cạnh đó, tôm Việt Nam tiếp tục chịu áp lực cạnh tranh từ Ecuador, Ấn Độ và Indonesia. Các biện pháp phòng vệ thương mại của Hoa Kỳ như thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp và các đợt rà soát hành chính cũng tạo thêm thách thức cho doanh nghiệp xuất khẩu.
Cùng với tôm, cá tra tiếp tục là điểm sáng của ngành thủy sản khi kim ngạch xuất khẩu đạt 905 triệu USD, tăng 12,6% so với cùng kỳ năm trước.
Lợi thế của cá tra đến từ nguồn cung ổn định, giá bán cạnh tranh và phù hợp với xu hướng tiêu dùng tiết kiệm tại nhiều thị trường. Hiện mặt hàng này vẫn còn dư địa tăng trưởng tại Trung Quốc, ASEAN, Trung Đông, Liên minh châu Âu (EU) và một số thị trường mới nổi.
Đáng chú ý, nguồn cung cá thịt trắng trên thế giới đang có dấu hiệu thu hẹp khi sản lượng cá minh thái giảm mạnh, trong khi chi phí nhiên liệu tăng khiến giá nguyên liệu leo thang. Điều này mở ra cơ hội để cá tra Việt Nam mở rộng thị phần nếu duy trì được lợi thế về giá và chất lượng.
Tuy vậy, ngành cá tra cũng đang chịu sức ép từ chi phí sản xuất. Giá cá giống duy trì ở mức cao từ năm 2025 đến nay, cùng với giá thức ăn, vận chuyển và các đầu vào khác tăng lên khiến nhiều hộ nuôi thận trọng trong việc mở rộng diện tích.
Ngành thủy sản tự tin với kế hoạch xuất khẩu 12 tỷ USD
Trái ngược với tôm và cá tra, xuất khẩu cá ngừ trong 5 tháng đầu năm giảm 6%, còn 372 triệu USD. Đây là ngành hàng chịu tác động rõ rệt từ tình trạng thiếu nguyên liệu trong nước và các quy định ngày càng nghiêm ngặt về truy xuất nguồn gốc.
Các yêu cầu của Hoa Kỳ liên quan đến bảo vệ động vật biển có vú, chương trình kiểm soát nhập khẩu thủy sản, cùng các quy định chống khai thác bất hợp pháp (IUU) của EU đang làm gia tăng chi phí tuân thủ và kéo dài thời gian hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu.
Trong khi đó, nhiều nhóm hải sản khác ghi nhận mức tăng trưởng khá tích cực. Xuất khẩu mực và bạch tuộc đạt 304 triệu USD, tăng 18%; cua, ghẹ và các loại giáp xác khác đạt 160 triệu USD, tăng 19%; nhuyễn thể có vỏ đạt 122 triệu USD, tăng 22,8%.
Các sản phẩm này đang có cơ hội mở rộng thị phần tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Hoa Kỳ và EU, đặc biệt là nhóm hàng chế biến sâu, tiện lợi và có giá trị gia tăng cao.
Tuy nhiên, điểm yếu của nhóm hải sản khai thác vẫn là sự phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu trong nước và nguyên liệu nhập khẩu hợp pháp. Chi phí nhiên liệu tăng cao, logistics còn đắt đỏ cùng các yêu cầu ngày càng khắt khe về chứng nhận nguồn gốc đang ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành và tiến độ giao hàng.
Về thị trường, Trung Quốc (bao gồm Hong Kong) tiếp tục là động lực tăng trưởng lớn nhất của thủy sản Việt Nam trong những tháng đầu năm nay.
Kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt 1,2 tỷ USD, tăng tới 40,5% so với cùng kỳ năm trước. Nhu cầu tăng đối với tôm, cá tra, cua, nhuyễn thể và nhiều loại hải sản giá trị cao đã góp phần quan trọng vào kết quả chung của toàn ngành.
Tuy nhiên, VASEP cho rằng tăng trưởng tại Trung Quốc sẽ ngày càng gắn liền với yêu cầu chuẩn hóa hoạt động xuất khẩu. Thị trường này đang chuyển mạnh sang nhập khẩu chính ngạch, đồng thời siết chặt các quy định về an toàn thực phẩm, đăng ký doanh nghiệp, mã số vùng nuôi và truy xuất nguồn gốc.
Đặc biệt, việc Lệnh 280 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/6/2026 thay thế Lệnh 248 trước đó cho thấy, doanh nghiệp muốn duy trì thị phần tại Trung Quốc sẽ phải đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao.
Ở chiều ngược lại, xuất khẩu sang Hoa Kỳ giảm 10%, còn 689 triệu USD; xuất khẩu sang EU giảm 2,2%, xuống còn 435,6 triệu USD. Đây vẫn là hai thị trường tạo nhiều áp lực nhất đối với doanh nghiệp thủy sản Việt Nam liên quan đến thuế quan, phòng vệ thương mại, truy xuất nguồn gốc, chống khai thác bất hợp pháp và các tiêu chuẩn phát triển bền vững.
Trong khi đó, xuất khẩu sang Nhật Bản tăng nhẹ 0,4%, Hàn Quốc tăng 4% và ASEAN tăng 16,8%, góp phần giúp doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường và giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống.
Từ kết quả đạt được trong 5 tháng đầu năm, VASEP dự báo xuất khẩu thủy sản năm 2026 có thể tăng trưởng từ 8-10%, đưa kim ngạch toàn ngành vượt mốc 12 tỷ USD.
Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, ngành thủy sản cần tiếp tục phát huy lợi thế của cá tra, nâng cao khả năng cạnh tranh của ngành tôm, đồng thời tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến khai thác bất hợp pháp, chứng nhận nguyên liệu và truy xuất nguồn gốc đối với nhóm hải sản khai thác.
Quyết định giao nhiệm vụ Quyền Tổng giám đốc được Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ban hành từ 16/5. Theo đó, ông Hoàng Xuân Khôi, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) làm Quyền Tổng giám đốc, thay ông Trương Hữu Thành.
Ông Khôi được giao vị trí mới sau gần 4 tháng làm Phó tổng giám đốc doanh nghiệp này. Trước đó, ông từng là Phó giám đốc Công ty Truyền tải điện 1 (PTC1).
Quyền Tổng giám đốc Hoàng Xuân Khôi sẽ trực tiếp phụ trách các lĩnh vực như hoạch định chiến lược phát triển, xây dựng kế hoạch về sản xuất và đầu tư xây dựng, giá truyền tải điện, tổ chức cán bộ, đấu thầu, thanh tra - pháp chế.
Ông cũng phụ trách các Ban Kế hoạch, Tổ chức và Nhân sự, Kiểm tra - Thanh tra và Pháp chế, Quản lý đấu thầu, Truyền thông và Văn hóa doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, EVNNPT cũng phân công lại nhiệm vụ cho các phó tổng giám đốc. Theo đó, ông Lưu Việt Tiến phụ trách kỹ thuật, quản lý vận hành và một số dự án đầu tư xây dựng. Ông Nguyễn Ngọc Tân quản lý lĩnh vực tài chính, kế toán và đầu tư xây dựng. Ông Bùi Văn Kiên chịu trách nhiệm về đầu tư xây dựng và điều hành cơ quan.
Động thái kiện toàn nhân sự tại EVNNPT diễn ra trong bối cảnh lĩnh vực truyền tải, tư vấn, xây lắp điện đang được dư luận quan tâm khi cơ quan điều tra khởi tố một số lãnh đạo, nhân sự chủ chốt tại Tập đoàn PC1, Công ty Tư vấn xây dựng điện 1 (PECC1), và Công ty Tư vấn xây dựng điện 2 (PECC2) Theo thông báo của PECC2 hôm 21/5, Bộ Công an đang điều tra vụ án xảy ra tại EVNNPT, PC1 và các đơn vị liên quan trên cả nước.
Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục thay đổi, công nghệ phát triển nhanh và áp lực tài chính ngày càng lớn, không ít người trẻ đặt câu hỏi làm thế nào để xây dựng một cuộc sống ổn định và bền vững hơn.
Điều đáng chú ý là khi được hỏi về thành công hay cách ứng phó với bất ổn, tỷ phú đầu tư Warren Buffett thường không bắt đầu bằng những công thức kiếm tiền. Thay vào đó, ông nhắc đến các nguyên tắc sống mà theo ông có giá trị lâu dài hơn bất kỳ khoản đầu tư nào.
Theo tổng hợp từ những lá thư gửi cổ đông và các cuộc trò chuyện công khai của Buffett trong nhiều thập kỷ, dưới đây là 10 bài học được ông xem là nền tảng cho cả sự nghiệp lẫn cuộc sống.
Danh tiếng là tài sản đắt giá nhất
Warren Buffett nhiều lần khẳng định rằng tiền bạc có thể kiếm lại, nhưng uy tín một khi đánh mất sẽ rất khó phục hồi.
Ông từng nói rằng phải mất 20 năm để xây dựng danh tiếng nhưng chỉ cần 5 phút để phá hủy nó. Chính vì vậy, trong công việc hay kinh doanh, việc giữ chữ tín luôn được ông đặt lên hàng đầu. Với Buffett, đây là loại tài sản không thể mua bằng tiền.
Chỉ làm những gì mình thực sự hiểu
Một sai lầm phổ biến của nhiều người trẻ hiện nay là cố gắng "lấn sân" vào những lĩnh vực quá xa lạ vì thấy người khác thành công.
Buffett ngược lại, ông luôn tránh những ngành mình không hiểu rõ. Việc nhận thức được giới hạn của bản thân, theo ông, còn quan trọng hơn cả chỉ số IQ cao. Khi hiểu rõ năng lực cốt lõi, bạn sẽ giảm thiểu được rủi ro và tăng cơ hội thắng lớn.
Đừng nhầm lẫn giữa giá cả và giá trị
Buffett luôn phân biệt rất rõ hai khái niệm này. Ông cho rằng giá cả chỉ là số tiền phải bỏ ra tại một thời điểm, trong khi giá trị mới là thứ thực sự nhận được. Nguyên tắc này không chỉ áp dụng với đầu tư mà còn với nhiều quyết định trong cuộc sống, từ học tập, mua sắm cho đến lựa chọn nghề nghiệp.
Nói cách khác, những thứ có vẻ đắt chưa chắc đã không đáng tiền, còn những thứ rẻ chưa chắc đã là món hời.
Khoản đầu tư sinh lời nhất là đầu tư vào bản thân
Khi được hỏi về cách chuẩn bị cho tương lai đầy biến động, Buffett thường không đề cập đến vàng, bất động sản hay cổ phiếu. Ông nhấn mạnh việc nâng cao kỹ năng, kiến thức và năng lực cá nhân.
Theo Buffett, những gì nằm trong chính con người bạn là tài sản không ai có thể lấy đi, đánh cắp hay áp thuế. Đây cũng là khoản đầu tư có thể tạo ra lợi nhuận suốt đời.
Kiểm soát cảm xúc quan trọng hơn thông minh
Theo Buffett, thị trường chứng khoán, cũng như cuộc sống, là "cơ chế chuyển tiền từ những người thiếu kiên nhẫn sang người biết chờ đợi". Khả năng giữ bình tĩnh, không bị cuốn vào tâm lý đám đông chính là ranh giới giữa thành công và thất bại. Nếu không rèn luyện được sự điềm tĩnh trước áp lực, bạn khó có thể đưa ra những quyết định sáng suốt.
Tập trung vào số ít điều thực sự quan trọng
Nhiều người có xu hướng theo đuổi quá nhiều mục tiêu cùng lúc. Buffett lại lựa chọn hướng ngược lại. Ông tin rằng những người hiểu rõ mình đang làm gì nên dồn nguồn lực cho một vài cơ hội tốt nhất thay vì phân tán sự chú ý.
Nguyên tắc này có thể áp dụng trong công việc, học tập, đầu tư hay các mối quan hệ cá nhân. Sự tập trung thường tạo ra kết quả lớn hơn việc cố gắng làm tất cả mọi thứ.
Luôn chuẩn bị một vùng đệm an toàn
Buffett không bao giờ chơi trò "được ăn cả, ngã về không". Trong đầu tư, ông tìm kiếm biên an toàn để giảm thiểu rủi ro. Trong đời sống, đó là cách quản lý chi tiêu và sức khỏe để bạn vẫn đứng vững trước những biến cố bất ngờ. Luôn có một phương án dự phòng chính là cách bạn làm chủ cuộc chơi tài chính của mình.
Hãy ở cạnh những người tốt hơn mình
Buffett cho rằng môi trường có tác động rất lớn đến sự phát triển của mỗi cá nhân. Ông khuyến khích mọi người lựa chọn bạn bè, đồng nghiệp và người cố vấn một cách cẩn thận.
Khi thường xuyên tiếp xúc với những người có tiêu chuẩn cao hơn, tư duy và hành vi của chúng ta cũng có xu hướng thay đổi theo hướng tích cực. Đây là một trong những bài học đơn giản nhưng có ảnh hưởng lâu dài.
Dù thường xuyên đề cập đến các vấn đề tài chính phức tạp, những lá thư gửi cổ đông của Buffett vẫn nổi tiếng nhờ cách diễn đạt dễ hiểu. Ông từng tiết lộ rằng khi viết, ông luôn hình dung mình đang giải thích cho người thân trong gia đình.
Theo Buffett, nếu không thể trình bày một ý tưởng bằng ngôn ngữ đơn giản, rất có thể bản thân người nói cũng chưa thực sự hiểu rõ vấn đề. Trong thời đại thông tin bùng nổ, khả năng truyền đạt rõ ràng ngày càng trở thành lợi thế.
Thành công không nên được đo bằng ánh nhìn của người khác
Bài học cuối cùng cũng là điều Buffett thường nhắc đến nhiều nhất, đó là ông phân biệt giữa “bảng điểm bên ngoài” và “bảng điểm bên trong”. Bảng điểm bên ngoài phản ánh cách người khác đánh giá bạn, còn bảng điểm bên trong phản ánh cách bạn tự đánh giá chính mình.
Theo Buffett, nhiều người dành cả đời để tìm kiếm sự công nhận từ người khác nhưng lại bỏ quên những tiêu chuẩn của chính mình. Hạnh phúc và thành công thực sự chỉ xuất hiện khi con người sống đúng với những giá trị mà bản thân tin tưởng.
Theo báo cáo kết quả kinh doanh của Tập đoàn Jollibee Foods Corporation (JFC) - công ty mẹ Highlands Coffee - lợi nhuận trước thuế, khấu hao và lãi vay (EBITDA) của chuỗi cà phê này đạt gần 692 triệu peso (tương đương gần 297 tỷ đồng). Mức này tăng 9% so với quý I/2025. Đây cũng là EBITDA cao nhất của Highlands Coffee kể từ quý III/2023 - lần đầu JFC tách bạch số liệu của chuỗi cà phê này trong báo cáo kết quả kinh doanh.
Kỳ này, Highlands Coffee chiếm hơn 34% trong EBITDA toàn mảng cà phê và trà của Jollibee Foods Corporation. Nếu tính trên toàn tập đoàn, chuỗi cà phê này góp hơn 7,4%.
Lợi nhuận cải thiện khi doanh số bán hàng tại cùng một cửa hàng (same-store sales) tăng 8% so với quý đầu năm trước. Chỉ số này chỉ tính trên các quán đã hoạt động ít nhất 15 tháng, không tính các điểm mở mới. Số lượng giao dịch cũng cải thiện 6%; còn doanh thu trung bình trên mỗi khách hàng tăng thêm 1,8%.
Báo cáo của JFC không thuyết minh cụ thể về doanh thu của chuỗi cà phê này. Song, SuperFoods - công ty con của Jollibee, phụ trách Highlands Coffee và Phở24 - báo cáo doanh thu đạt gần 3,4 tỷ peso (tương đương hơn 1.453 tỷ đồng), cao hơn 16% so với cùng kỳ. Trong khi Phở24 chỉ có 14 cửa hàng, điều này đồng nghĩa với việc doanh thu của chuỗi cà phê đóng góp đáng kể vào SuperFoods.
Highlands Coffee hiện là chuỗi cà phê lớn nhất Việt Nam. Tính đến cuối tháng 3, công ty này sở hữu 1.011 quán trong và ngoài nước, gồm mô hình tự vận hành và nhượng quyền. Thương hiệu đang có hàng chục cửa hàng nhượng quyền tại Philippines - thị trường ngoại quốc đầu tiên. So với cuối năm trước, mạng lưới của chuỗi đã mở rộng thêm 26 cửa hàng. Highlands Coffee công bố có hơn 10.000 nhân viên, phục vụ hơn 100 triệu khách hàng mỗi năm.
Thương hiệu ra đời từ năm 1999, khởi đầu với sản phẩm cà phê đóng gói tại Hà Nội. Năm 2002, Highlands Coffee bắt đầu mở rộng sang mô hình chuỗi cà phê với quán đầu tiên tại TP HCM. Kể từ đó, chuỗi này không ngừng phát triển, trở thành thương hiệu cà phê nổi tiếng, không chỉ hoạt động trong nước mà còn lấn sang thị trường quốc tế.
Năm 2012, Highlands Coffee được mua lại bởi Jollibee Foods Corporation - một tập đoàn nhà hàng tại Philippines. Chia sẻ với VnExpress hồi tháng 4/2025, nhà sáng lập kiêm CEO David Thái khẳng định chuỗi cà phê này vẫn là một doanh nghiệp Việt Nam, Jollibee chỉ đồng hành dưới vai trò nhà đầu tư và cố vấn chiến lược, không tham gia vào vận hành hàng ngày của hoạt động kinh doanh. Việc quản lý vận hành và quản trị nhân sự Highlands Coffee đều dưới sự lãnh đạo của ông David Thái.
JFC đang xem xét kế hoạch chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Highlands Coffee. Thời điểm tiến hành dự kiến vào quý I/2027. Mục tiêu của kế hoạch này là hỗ trợ giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của Highlands Coffee bằng cách huy động vốn, nâng cao hình ảnh doanh nghiệp, giúp họ tập trung hơn vào chiến lược và hoạt động.
