Anh Nguyễn Chí Công (ngụ xã Xuân Thới Sơn, TP.HCM) chỉ ra hiện nay nguyên nhân cốt lõi khiến phụ huynh ở nhiều nơi rơi vào thế bị động chính là việc một số nhà trường gắn nhãn các hoạt động giáo dục tăng cường, tự nguyện (như tiếng Anh có yếu tố nước ngoài, kỹ năng sống, STEM, kỹ năng số…) thành “Chương trình giáo dục của nhà trường” hoặc “Kế hoạch giáo dục chung”. Việc này khiến học sinh (HS) và phụ huynh hiểu nhầm đây là nội dung bắt buộc của trường, đã nhập học là đương nhiên phải đăng ký.
Theo anh Công, về mặt pháp lý, hiện nay Chương trình giáo dục phổ thông (GDPT) 2018 do Bộ GD-ĐT ban hành mới là chương trình chuẩn bắt buộc. Các hoạt động tăng cường hay theo nhu cầu chỉ là dịch vụ bổ trợ. Do đó, dự thảo thông tư của Bộ cần phải quy định rõ mọi hoạt động tăng cường, tự nguyện không nằm trong Chương trình GDPT 2018 bắt buộc của Bộ, không được lấy danh nghĩa “Chương trình bắt buộc của nhà trường” để đánh đồng.
Thông tư cũng cần quy định cho phép cha mẹ HS đăng ký theo từng giai đoạn (tháng hoặc học kỳ) và có quyền dừng tham gia khi thấy không phù hợp hoặc gia đình thay đổi điều kiện mà không bị gây khó khăn hay phân biệt đối xử. Cần nghiêm cấm việc xáo trộn, chia tách danh sách lớp học chính khóa cố định chỉ để phục vụ việc phân loại HS tham gia hay không tham gia các hoạt động giáo dục tăng cường. Em nào không đăng ký vẫn được bảo đảm 100% quyền lợi học tập chính khóa bình thường. Nghiêm cấm đưa biểu mẫu đăng ký theo dạng “mặc định tham gia” hoặc vận động ngầm dưới mọi hình thức. Tuyệt đối không “cài cắm” các tiết học tự nguyện có thu tiền vào giờ học chính khóa; bảo vệ chủ trương miễn học phí của Đảng và Nhà nước.
“Vấn đề bức xúc nhất các năm học qua là nhiều trường tự ý xếp chèn các tiết học giáo dục tăng cường, tự nguyện có thu tiền vào giữa thời khóa biểu chính khóa. Việc này đẩy phụ huynh vào thế “sự đã rồi”. Do đó, tôi đề nghị các hoạt động này phải tổ chức ngoài giờ học chính khóa, cuối buổi học hoặc vào ngày nghỉ”, anh Công đề xuất, đồng thời nói thêm: “Trong trường hợp đặc biệt do điều kiện cơ sở vật chất phải xếp trong khung giờ sinh hoạt chung của trường, nhà trường bắt buộc phải có giải pháp bố trí không gian tự học, đọc sách, sinh hoạt an toàn, có giáo viên quản lý và hoàn toàn miễn phí cho các HS không đăng ký tham gia”.
Nhà giáo Nguyễn Định Hiệp, công tác tại Trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên Q.Gò Vấp, TP.HCM, đặt vấn đề nếu quy định hoạt động giáo dục tăng cường dù không thuộc nội dung chương trình bắt buộc nhưng được tổ chức trong khung thời gian hoạt động giáo dục của nhà trường thì phụ huynh có ai “dám” không đăng ký cho con học?
Thầy H.N, nguyên giáo viên tiểu học tại TP.HCM, cho rằng để HS được học và tham gia nhiều hoạt động giáo dục tăng cường, hoạt động giáo dục là rất tốt. Tuy nhiên bằng thực tế quan sát, giáo viên này cho biết còn nhiều điểm chưa minh bạch, gây bức xúc trong phụ huynh. Ví dụ mỗi hoạt động giáo dục tăng cường có giá từ 90.000 – 120.000 đồng/em/tháng, có hoạt động một tuần 1 tiết, hoạt động 1 tuần 2 tiết. Số tiền này nếu đứng đơn lẻ thì không nhiều, nhưng nếu nhân lên trong một lớp có 40 – 50 HS cùng đăng ký học, thì rất lớn. Vậy số tiền HS đóng cho mỗi hoạt động tăng cường này được chi trả ra sao cho giáo viên, trợ giảng, cơ sở vật chất để đầu tư tiết học…, cần phải minh bạch.
Cũng theo anh Nguyễn Chí Công, dự thảo lần này của Bộ vẫn còn một số khoảng trống pháp lý và bất cập thực tiễn.
Thứ nhất, việc các trường sử dụng phòng học, điện, nước, hạ tầng (tài sản công) để tổ chức dạy tăng cường có thu phí đang diễn ra phổ biến, nhưng dự thảo thông tư đang bỏ ngỏ quy định này. Điều này rất dễ dẫn đến vi phạm luật Quản lý, sử dụng tài sản công. Do đó, dự thảo thông tư phải bổ sung quy định: Khi nhà trường tổ chức hoặc phối hợp sử dụng cơ sở vật chất của trường để dạy các môn tăng cường, tự nguyện có thu phí thì bắt buộc phải thực hiện đúng quy định pháp luật về quản lý tài sản công.
Thứ hai, trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, công tác quản lý giáo dục cần tập trung vào khâu thanh tra, kiểm tra thực chất việc chấp hành quy chế tại các nhà trường. Cơ quan quản lý giáo dục chủ trì phối hợp với chính quyền địa phương cấp xã/phường tăng cường thanh tra, kiểm tra định kỳ lẫn đột xuất về: quy trình lấy ý kiến tự nguyện, việc xếp thời khóa biểu, công khai thu – chi và việc quản lý tài sản công tại các trường… Xử lý nghiêm người đứng đầu nếu để xảy ra tình trạng biến tướng hoặc vi phạm quy định.
Bên cạnh đó, anh Công chỉ ra một bất cập lớn được báo chí và phụ huynh phản ánh nhiều là chất lượng các chương trình (như kỹ năng sống, STEM, các hoạt động tăng cường…) không tương xứng với chi phí. Do đó, dự thảo thông tư cần bổ sung quy định các chương trình, giáo trình, tài liệu đưa vào dạy tăng cường/tự nguyện bắt buộc phải công khai văn bản thẩm định chất lượng của cơ quan có thẩm quyền cho phụ huynh tham khảo trước khi đăng ký. Nhà trường phải niêm yết công khai đề án tổ chức, dự toán thu – chi, tỷ lệ trích lại cho nhà trường và các khoản chi phí liên quan trên bảng tin và trang thông tin điện tử trước khi triển khai.
Đồng thời, thông tư cần phải quy định cơ chế “khảo sát sự hài lòng” toàn diện. “Cần bổ sung điều khoản chuyển tiếp trong thông tư, đó là kể từ khi thông tư này có hiệu lực, yêu cầu tất cả các trường rà soát, tái thẩm định toàn bộ các hoạt động giáo dục tăng cường và theo nhu cầu hiện có. Hoạt động nào không bảo đảm đúng tinh thần tự nguyện, không có đề án tài sản công hoặc thực hiện sai quy định thì phải điều chỉnh hoặc dừng ngay lập tức”, anh Công nhấn mạnh.
Ngày 14/5, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng đã nghe báo cáo về quy hoạch khu đô thị đại học Đà Nẵng và đề án sáp nhập Trường Đại học Quảng Nam vào Đại học Đà Nẵng.
PGS.TS Nguyễn Ngọc Vũ, Giám đốc Đại học Đà Nẵng, cho biết đơn vị đang xây dựng đề án phát triển trở thành đại học trọng điểm quốc gia. Trong đó, hình thành khu đô thị đại học được xác định là nền tảng hạ tầng để hiện thực hóa mục tiêu này.
Theo ông Vũ, khu vực 110ha khu đô thị đại học thuộc địa bàn Đà Nẵng hiện cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng. Các trường thành viên đã khởi công xây dựng công trình và dự kiến toàn bộ khu vực sẽ hoàn thành, đưa các đơn vị chuyển lên hoạt động vào tháng 10/2027.
Trong khi đó, khu vực 190ha thuộc địa bàn Quảng Nam cũ gặp nhiều khó khăn. Đại học Đà Nẵng cũng đề xuất nghiên cứu mở rộng quy hoạch theo hướng dịch chuyển về phía Tây hoặc khu vực ven sông, mở rộng sang địa bàn Điện Bàn và Quế Sơn.
Tuy nhiên, phương án dịch chuyển về phía Tây hiện chưa phù hợp với một số định hướng quy hoạch chung và mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) của thành phố.
Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu tập trung xử lý dứt điểm khu vực 110ha để sớm bàn giao cho nhà trường khai thác, sử dụng.
Làm rõ thêm quan điểm về việc phát triển khu đô thị đại học, ông Nguyễn Mạnh Hùng cho biết chủ trương của thành phố không phải di dời toàn bộ các trường đại học, mà là từng bước chuyển các hoạt động đào tạo, sinh viên hệ chính quy vào khu vực phía Nam nhằm tạo động lực phát triển không gian đô thị mới.
Theo Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, hiện nay nhiều khu vực phía Nam Đà Nẵng (địa bàn Quảng Nam cũ) còn khá thưa dân, cơ sở vật chất xuống cấp, trong khi khu vực trung tâm Đà Nẵng đang chịu áp lực quá tải về dân số và hạ tầng đô thị.
“Tinh thần là chuyển dần các hoạt động đào tạo về đó để tăng mật độ dân cư, tạo sự sôi động cho khu vực, chứ không phải chuyển toàn bộ trường đại học ngay lập tức”, ông Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh.
Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, sau khi Trường Đại học Quảng Nam sáp nhập vào Đại học Đà Nẵng, thành phố sẽ nghiên cứu phương án đưa sinh viên hệ chính quy và một số hoạt động đào tạo lên cơ sở mới nếu đáp ứng điều kiện hạ tầng, cơ sở vật chất.
Thành phố sẽ rà soát các trụ sở, cơ sở công hiện có để phục vụ nhu cầu đào tạo và phát triển giáo dục đại học trong thời gian tới. Thành phố cũng đầu tư từ ngân sách, các hoạt động văn hóa, thể thao, giáo dục công lập sẽ được ưu tiên tăng cường về khu vực phía Nam nhằm phát triển đô thị, thu hút dân cư.
Liên quan đề án sáp nhập Trường Đại học Quảng Nam vào Đại học Đà Nẵng, đây là chủ trương định hướng của Ban Chỉ đạo sáp nhập tỉnh. Hồ sơ sáp nhập đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét.
Từ sáng sớm 17/5, khuôn viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội đông nghịt phụ huynh và học sinh đến dự kỳ thi vào lớp 6, trường THCS và THPT Nguyễn Tất Thành. Sau một ngày mưa kéo dài, thời tiết Hà Nội sáng nay mát mẻ, khoảng 26 độ C.
Từ ngoài cổng trường, từng tốp học sinh được bố mẹ đưa tới khu vực thi. Nhiều ông bố, bà mẹ tranh thủ dặn dò, động viên thêm hoặc chụp ảnh kỷ niệm. Học sinh hầu hết thoải mái, trò chuyện cùng bạn bè, nhưng cũng có em bồn chồn, liên tục nhìn đồng hồ hoặc hỏi lại số báo danh, phòng thi.
Năm nay, trường THCS và THPT Nguyễn Tất Thành tuyển 320 học sinh lớp 6, nhận tới 6.335 hồ sơ, khiến tỷ lệ chọi gần 1/20. Nhiều năm qua, đây là kỳ thi vào lớp 6 đông nhất ở Hà Nội, song đây là lần đầu số đăng ký vượt hơn 6.000 em.
"Đông quá nên nhìn đâu cũng thấy hồi hộp. Tôi bảo con không cần áp lực, nhưng bản thân khó tránh", chị Nguyễn Thị Nhung, trú quận Thanh Xuân cũ, bày tỏ.
Để chuẩn bị cho kỳ thi vào lớp 6 trường Nguyễn Tất Thành và trường Cầu Giấy, sẽ diễn ra sau hai tuần nữa, chị Nhung cho con ôn luyện ở trung tâm từ năm lớp 4. Mỗi tuần, con học thêm ba buổi với các môn Toán, Tiếng Việt và Tiếng Anh, học phí 200.000-360.000 đồng một buổi, tổng khoảng 3,5 triệu mỗi tháng.
Chị cho rằng điều này là dễ hiểu với những học sinh muốn thi vào các trường có tỷ lệ cạnh tranh cao. "Nhiều bạn học rất giỏi ở lớp nhưng vào bài thi thực tế lại khác. Muốn có cơ hội thì phải ôn luyện đúng dạng", chị nói.
Nán lại trong khuôn viên trường, dõi mắt lên phòng thi của con trên tầng 3, anh Trung Hiếu, ở quận Hà Đông cũ, kể cũng thấy sốt ruột vì phụ huynh, học sinh đông kín sân trường.
"Tỷ lệ chọi cao thì phụ huynh nào cũng lo. Tôi thấy nhiều người đứng ngoài còn căng thẳng hơn cả con", anh chia sẻ.
Theo anh, con bắt đầu học thêm Toán, Tiếng Việt và Tiếng Anh từ lớp 5. Biết nhiều cháu được học thêm từ lớp 2, lớp 3, nhưng anh muốn "giữ nhịp vừa phải", không tạo áp lực lớn cho con.
"Nếu con trượt, gia đình cũng vui vẻ cho con học trường công gần nhà", anh nói. "Điều tôi quan tâm hơn là để con có thêm trải nghiệm và làm quen với những kỳ thi cạnh tranh".
Đây cũng là chia sẻ của chị Nhàn, ở huyện Hoài Đức cũ: "Thi được thì vui, còn không cũng là trải nghiệm cho con. Ít nhất cháu biết không khí những kỳ thi đông thí sinh như thế này".
Nhà cách trường 15 km, người mẹ cũng tính phương án thuê xe đưa đón chung với những gia đình khác để đưa con đi học, nếu đỗ.
Hơn 6.330 học sinh sẽ làm ba bài thi. Trừ Tiếng Anh thi trong 30 phút, các em làm bài môn Toán và Tiếng Việt, mỗi môn 45 phút.
Điểm xét tuyển là tổng điểm ba môn thi không nhân hệ số. Học sinh được cộng 0,5-1,5 điểm khuyến khích nếu có chứng chỉ TOEFL từ 229 điểm trở lên, hoặc đạt giải cấp quốc gia trong kỳ thi Olympic Toán và Khoa học quốc tế (IMSO).
Trường sẽ công bố kết quả ngày 1/6. Năm ngoái, điểm chuẩn lớp 6 vào trường Nguyễn Tất Thành là 24/30.
Thủ tướng Chính phủ vừa có quyết định phê duyệt Đề án phát triển một số cơ sở giáo dục ĐH lớn ở vùng Đông Nam bộ theo hướng đạt trình độ tiên tiến của nhóm các cơ sở giáo dục ĐH hàng đầu trong khu vực châu Á.
Đề án được ban hành nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước về phát triển giáo dục ĐH, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời phát huy vai trò của giáo dục ĐH trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển đất nước.
Mục tiêu chung của đề án là phát triển 3 cơ sở đào tạo ĐH công lập (ĐH Kinh tế TP.HCM, Trường ĐH Y dược TP.HCM, Trường ĐH Việt Đức), cùng với ĐH Quốc gia TP.HCM thành những trung tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ hàng đầu khu vực châu Á. Các cơ sở đào tạo ĐH này là động lực phát triển giáo dục ĐH và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội và hội nhập quốc tế của TP.HCM và vùng Đông Nam bộ.
Đề án xác định, đến năm 2030, ĐH Kinh tế TP.HCM duy trì vị trí trong nhóm 150 cơ sở giáo dục ĐH hàng đầu châu Á về kinh doanh và quản lý theo các bảng xếp hạng ĐH quốc tế uy tín.
Trường ĐH Y dược TP.HCM đáp ứng các tiêu chí, tiêu chuẩn của nhóm 150 cơ sở giáo dục ĐH uy tín hàng đầu châu Á trong lĩnh vực khoa học sức khỏe.
Trường ĐH Việt Đức phát triển theo mô hình ĐH nghiên cứu, có chất lượng đào tạo và nghiên cứu xuất sắc, hệ thống quản trị hiện đại theo mô hình ĐH nghiên cứu hàng đầu của CHLB Đức.
Đề án đồng thời đặt ra các mục tiêu cụ thể về quy mô đào tạo nhân lực chất lượng cao, phát triển đội ngũ giảng viên, nhà khoa học; nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học, công bố quốc tế. Song song đó là phát triển các nhóm nghiên cứu mạnh, thu hút sinh viên quốc tế, mở rộng hợp tác quốc tế, nâng cao tỷ lệ chương trình đào tạo đạt chuẩn kiểm định khu vực và quốc tế.
Đến năm 2035, 3 cơ sở giáo dục ĐH trong đề án trở thành những cơ sở giáo dục ĐH công lập trọng điểm của vùng Đông Nam bộ và cả nước, có hạ tầng kỹ thuật và cơ sở vật chất hiện đại, đạt tiêu chuẩn khu vực, duy trì vị thế thuộc nhóm trường hàng đầu châu Á trong những ngành, lĩnh vực thế mạnh.
Định hướng đến năm 2050, các cơ sở giáo dục ĐH này, cùng với ĐH Quốc gia TP.HCM, duy trì chất lượng đào tạo, nghiên cứu và quản trị thuộc nhóm 100 cơ sở giáo dục ĐH hàng đầu châu Á, giữ vai trò nòng cốt trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, phát triển và chuyển giao công nghệ ở những lĩnh vực có khả năng cạnh tranh ở tầm khu vực.
Để thực hiện các mục tiêu trên, đề án tập trung triển khai đồng bộ các nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm. Trong đó, ưu tiên hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật và cơ sở vật chất; mở rộng không gian phát triển của các cơ sở giáo dục ĐH; đầu tư các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm chuyên sâu và hạ tầng số phục vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.
Đề án cũng chú trọng xây dựng đội ngũ quản lý, giảng viên và nhà khoa học có năng lực hội nhập quốc tế; thu hút chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước; phát triển đội ngũ nghiên cứu trẻ và các nhóm nghiên cứu mạnh trong các lĩnh vực trọng điểm.
Cùng với đó là đổi mới chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế; đẩy mạnh quốc tế hóa giáo dục đại học; phát triển các chương trình đào tạo chất lượng cao, đào tạo tài năng; tăng cường liên kết đào tạo, nghiên cứu khoa học và trao đổi học thuật với các cơ sở giáo dục ĐH uy tín trên thế giới.
Đề án cũng nhấn mạnh nhiệm vụ nâng cao năng lực nghiên cứu, công bố quốc tế, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; tăng cường hợp tác giữa nhà trường với doanh nghiệp nhằm gắn đào tạo, nghiên cứu với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và thị trường lao động.
Việc Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án là bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển giáo dục ĐH Việt Nam theo hướng chất lượng cao, hội nhập quốc tế và gắn kết chặt chẽ với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.
