Trong thời đại mà điện thoại thông minh đã trở thành thiết bị phổ biến, khái niệm về một chiếc điện thoại cố định có dây có thể nghe lạ lẫm, đặc biệt đối với giới trẻ. Nhưng nếu đã biết về điện thoại cố định, nhiều người có thể đặt ra dấu hỏi về lý do tại sao dây nối giữa chúng lại có thiết kế xoắn.
Trong thực tế, đây là một thiết kế có chủ định mà các nhà sản xuất đưa ra. Dây xoắn không chỉ tạo nên vẻ ngoài đặc trưng cho điện thoại mà còn mang lại sự tiện lợi khi sử dụng. Với khả năng kéo dài và thu ngắn mà không bị rối, dây xoắn giúp người dùng dễ dàng di chuyển trong khi nghe điện thoại.
Một trong những ưu điểm nổi bật của dây xoắn là khả năng giãn nở và co lại mà không bị rối. Khi nhận cuộc gọi trên điện thoại cố định ngày xưa, ống nghe được kết nối trực tiếp với điện thoại. Mặc dù điều này không ngăn cản người dùng di chuyển, nhưng dây thẳng có thể gây ra nguy cơ vấp ngã. Dây xoắn đã giải quyết vấn đề này một cách hiệu quả, giúp dây không bị rối và tránh rơi xuống sàn.
Thiết kế xoắn cũng bảo vệ dây điện thoại khỏi bị sờn và đứt, từ đó kéo dài tuổi thọ của thiết bị. Tuy nhiên, điện thoại cố định hiện đại chủ yếu sử dụng với tai nghe không dây, do đó nhu cầu về dây xoắn đã giảm. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa dây xoắn đã biến mất bởi người dùng vẫn có thể tìm mua dây xoắn để sử dụng với các thiết bị khác, như dây xoắn USB-C để kết nối chuột hoặc bàn phím máy tính nhằm tránh tình trạng dây bị rối và sờn.
Dù công nghệ đã phát triển, nhưng những sợi dây xoắn vẫn giữ được giá trị của mình trong việc quản lý dây cáp một cách hiệu quả.
Tin Gốc: Thanh Niên
Trong thời đại số, quyền riêng tư là tài sản quý giá nhất. Nhiều người dùng thông thái đã biết cách bật tính năng DNS-over-HTTPS (DoH) trên Windows 11 để mã hóa các yêu cầu truy cập trang web, biến chúng thành những đoạn mã không thể đọc được. Tuy nhiên, một sự thật đáng lo ngại vừa được hé lộ, đó là Windows 11 không phải lúc nào cũng tuân thủ mệnh lệnh của chủ nhân.
Cơ chế của Windows 11 vốn ưu tiên tính thông suốt của kết nối. Khi hệ thống gặp trục trặc nhỏ về cấu hình, mạng không tương thích hoặc đơn giản là máy chủ DNS mã hóa phản hồi chậm, Windows 11 sẽ tự ý chuyển về chế độ văn bản thuần túy (Plaintext).
Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ dấu vết lướt web của bạn sẽ bị phơi bày trước nhà cung cấp dịch vụ mạng (ISP) hoặc những kẻ tò mò trong cùng mạng Wi-Fi. Đáng nói, quá trình này diễn ra hoàn toàn âm thầm, không có bất kỳ thông báo nào hiện lên để bạn biết rằng mình đang… 'lướt web lộ thiên'.
Ngay cả khi bạn đã cài đặt các máy chủ DNS uy tín như Cloudflare (1.1.1.1) hay Quad9 (9.9.9.9), Windows vẫn có thể phớt lờ chúng khi bạn kết nối vào một mạng Wi-Fi mới. Hệ thống thường có xu hướng tin tưởng các cấu hình mạng lạ hơn là cài đặt bảo mật cá nhân của người dùng để đảm bảo không bị mất kết nối mạng.
Để chấm dứt tình trạng này, người dùng không nên chỉ dựa vào cài đặt mặc định của hệ thống.
Mặc dù việc bật DoH đã là một bước tiến lớn, nhưng hiểu rõ cách hệ điều hành 'lách luật' sẽ giúp bạn thực sự làm chủ được sự riêng tư của mình trên không gian mạng.
Tin Gốc: Thanh Niên
Khoa Học Công Nghệ
Hình dung con đường, cách thiết kế chương trình công nghệ chiến lược
Hình dung con đường, cách thiết kế chương trình công nghệ chiến lược
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhận định Việt Nam đã hình dung ra khá đầy đủ con đường phát triển công nghệ chiến lược (CNCL).
Sau 9 tháng ban hành Danh mục Công nghệ chiến lược và tiến hành triển khai, ngoài việc chúng ta đã nghiên cứu phát triển được một số sản phẩm chiến lược, nhìn thấy nhiều hạn chế và tồn tại, điều quan trọng nhất là chúng ta đã hình dung ra khá đầy đủ con đường phát triển CNCL Việt Nam.
Thứ nhất: Ban hành danh mục CNCL phải kèm theo sản phẩm CNCL, công nghệ lõi, và phải sát với nhu cầu phát triển và lợi thế của đất nước.
CNCL là các hướng công nghệ ưu tiên; Sản phẩm CNCL là đầu ra để tạo lập thị trường; Công nghệ lõi là năng lực làm chủ và tự chủ công nghệ.
Có một điểm chú ý quan trọng là, xây dựng danh mục CNCL, sản phẩm CNCL, công nghệ lõi phải xuất phát từ các bài toán lớn quốc gia, chứ không phải xuất phát từ công nghệ. Công thức đúng là đi từ bài toán quốc gia tới sản phẩm chiến lược rồi tới công nghệ. Chương trình CNCL quốc gia phải bao quát đầy đủ các khâu từ nghiên cứu khoa học, tới phát triển công nghệ, phát triển sản phẩm, sản xuất đến thị trường, chứ không rời rạc như trước đây. Và phải kết hợp được cả hai công cụ của nhà nước là ngân sách và chính sách tạo thị trường. Thiết kế chương trình CNCL trước đây tập trung vào công nghệ và ngân sách là chính, chưa chú trọng các chính sách tạo thị trường.
Về danh mục CNCL, Chính phủ đã ban hành tháng 6/2025 và sẽ sửa đổi sau một năm ban hành. Chúng ta sẽ bổ sung các công nghệ chiến lược thuộc các dòng sản phẩm đang là chủ lực của Việt Nam, cả xuất khẩu và trong nước. Làm chủ các công nghệ lõi sẽ vừa tăng năng lực cạnh tranh, vừa tạo giá trị tăng thêm cho các sản phẩm chủ lực. Danh mục CNCL có thể chia làm ba loại, có ngắn hạn, có trung hạn và có dài hạn: 1-3 năm, 3-5 năm và 5-10 năm. 70-80% ngân sách và nguồn lực sẽ dành cho loại 1 và 2, như vậy sẽ vừa có kết quả nhanh, vừa xây năng lực dài hạn.
Kèm theo danh mục CNCL là danh mục các sản phẩm CNCL, danh mục các công nghệ lõi và lộ trình làm chủ đối với từng CNCL. Các sản phẩm CNCL phải kèm theo yêu cầu về tỷ lệ nội địa hóa, các công nghệ lõi phải tự chủ. Các danh mục này mới là mục tiêu cụ thể cần đạt được của chương trình CNCL, chứ không phải danh mục CNCL, nó hướng khoa học công nghệ tới mục tiêu cuối cùng là công nghệ lõi, sản phẩm và thị trường. Các doanh nghiệp tập trung vào các sản phẩm CNCL, các viện trường vào công nghệ lõi.
Thứ hai: Ban hành bộ tiêu chí, tiêu chuẩn, quy chuẩn về CNCL, công nghệ lõi và sản phẩm CNCL.
Tiêu chí lựa chọn CNCL cần phải được ban hành để lựa chọn hướng đi cho đúng.
Việc xây dựng và ban hành tiêu chuẩn phải đi trước (có thể là pre-standard) để định hướng phát triển công nghệ, tạo lập thị trường và thúc đẩy thương mại hóa.
Có tiêu chuẩn mới có thể đấu thầu, nghiệm thu và mua sắm. Tức là tiêu chuẩn giúp hình thành thị trường. Tiêu chuẩn là công cụ dẫn dắt công nghệ. Tiêu chuẩn cũng là điều kiện để sản xuất loạt. CNCL thường mới, rủi ro cao, nên tiêu chuẩn sẽ giúp kiểm soát chất lượng và tạo niềm tin cho thị trường. Tiêu chuẩn cũng giúp tham gia chuỗi toàn cầu.
Nhà nước phải ban hành tiêu chuẩn, gắn tiêu chuẩn với mua sắm công và đồng bộ tiêu chuẩn với chính sách thị trường. Không có tiêu chuẩn thì không có thị trường cho CNCL.
Thứ ba: Tìm ra một số cách triển khai CNCL mới có tính đột phá, ngoài các cách truyền thống.
1. Nhà nước tạo thị trường đủ lớn cho các sản phẩm CNCL. Nhà nước đặt mua số lượng đủ lớn, xây dựng chính sách để tạo ra nhu cầu lớn trên thị trường, cơ chế thử nghiệm nhanh đối với CNCL, sau đó doanh nghiệp bỏ tiền nghiên cứu. Đây là cách hỗ trợ đầu ra, dùng thị trường để phát triển CNCL. Cũng bằng cách này, nhà nước thu hút được đầu tư nghiên cứu từ khu vực xã hội, góp phần quan trọng đạt mục tiêu 2% GDP cả nước chi cho nghiên cứu, tức gấp 5 lần con số 2% ngân sách nhà nước chi cho khoa học công nghệ. Trung Quốc rất thành công theo cách này: với xe điện họ trợ giá; với UAV họ cho phép nhiều ứng dụng trong nông nghiệp; với năng lượng mặt trời, họ bắt buộc một tỷ lệ năng lượng tái tạo. Các sản phẩm CNCL như UAV, camera AI, thiết bị 5G, trợ lý ảo AI, blockchain có thể làm theo cách này.
2. Nhà nước chọn mặt gửi vàng, tức chọn tổng thầu công nghệ. Đối với các chương trình công nghệ quốc gia, dự án công nghệ lớn, rất phức tạp, dài hạn, 5-10 năm hoặc lâu hơn, nhà nước chọn nhà thầu công nghệ chính, chọn doanh nghiệp/viện trường chủ lực phát triển CNCL, và cấp ngân sách hoặc không cấp ngân sách nhưng cam kết đầu ra. Chương trình tên lửa của chúng ta là thực hiện theo cách doanh nghiệp tự bỏ tiền nghiên cứu, nhà nước cam kết mua nếu đạt tính năng tương đương và giá thấp hơn so với nhập ngoại. Còn chương trình sản xuất chip bán dẫn lại theo cách nhà nước cấp ngân sách. Các chương trình lớn khác như như lò hạt nhân module nhỏ, vũ trụ, lòng đất có thể làm theo cách này.
3. Nhà nước là người mua đầu tiên. Cách này áp dụng với các sản phẩm CNCL chưa có thị trường lớn, công nghệ lại khá phức tạp. Cần nhà nước hỗ trợ nghiên cứu và sau đó là người mua đầu tiên. Nhà nước xác định sản phẩm hoặc bài toán CNCL, mời các doanh nghiệp/viện/trường/startup tham gia. Không chỉ định ai. Chọn 3-5 nhóm làm sản phẩm mẫu, rồi giữ lại 1-2 đội có sản phẩm mẫu tốt nhất để tài trợ làm tiếp đến sản phẩm thương mại. Nếu công nghệ đạt yêu cầu, nhà nước thành người mua đầu tiên, tạo thành thị trường đầu tiên cho doanh nghiệp. Nhà nước đóng vai người mua đầu tiên là một trong những công cụ rất mạnh để phát triển CNCL. Các nước đã thành công với cách này là Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, EU. Cách này có thể áp dụng với vệ tinh tầm thấp, chế biến đất hiếm, robot nông nghiệp.
4. Phát triển CNCL cần sự đồng hành của người dùng
Sản phẩm CNCL cần có môi trường thử nghiệm, sự phản hồi liên tục của người dùng, đồng sáng tạo của người dùng. Có nghĩa là người dùng tham gia từ đầu, không phải xuất hiện ở cuối. Sự tham gia tích cực, hiệu quả và từ đầu của các đơn vị sử dụng sẽ góp phần quan trọng tạo nên thành công của các sản phẩm chiến lược. Bởi vậy, chương trình CNCL phải được thiết kế có sự tham gia của người dùng từ đầu.
Thứ tư: Ban hành kế hoạch hành động và giao nhiệm vụ
Xác định từng sản phẩm CNCL, từng công nghệ lõi sẽ phát triển theo cách nào, giao ai, bao giờ xong, cùng các điều kiện đi kèm như nhu cầu thị trường, nhà nước là người mua đầu tiên, ngân sách.
Sau khi mục tiêu, lộ trình, tiêu chuẩn, cách làm, cách đánh giá, thị trường và ngân sách đã được xác định thì việc giao bộ ngành chủ trì phát triển các sản phẩm CNCL là nên làm. Bộ Khoa học và Công nghệ (Bộ KH&CN) giữ vai trò điều phối quốc gia, kiến trúc, thiết kế chương trình CNCL, phân bổ ngân sách và đánh giá hiệu quả.
Thứ năm: Ban hành bộ tiêu chí đánh giá
Xác định bộ tiêu chí đánh giá tác động của CNCL đối với kinh tế - xã hội, đánh giá hiệu quả của chương trình CNCL, hay gọi là hạch toán như lời của Tổng Bí thư Tô Lâm, là việc bắt buộc phải làm.
Tiêu chí phải được thiết kế theo 4 tầng: Input (đầu vào) - Output (đầu ra trực tiếp, như bài báo, công nghệ) - Outcome (kết quả, như doanh thu) - Impact (tác động, như năng suất, tăng trưởng). Chương trình CNCL phải được đánh giá theo bộ tiêu chí phản ánh đầy đủ kết quả từ nghiên cứu đến thị trường, làm cơ sở cho việc phân bổ, điều chỉnh và giám sát nguồn lực.
Một số việc cần làm ngay
Thứ nhất, đối với các sản phẩm CNCL đã được các doanh nghiệp Việt Nam phát triển đạt tiêu chuẩn, cần có ngay chương trình mua sắm của chính phủ, và chính sách dùng hàng Việt Nam để tạo thị trường cho các sản phẩm CNCL này, như UAV, camera AI, 5G, trợ lý ảo.
Thứ hai, cho phép hình thành một số khu thử nghiệm đặc biệt, tại đây các thử nghiệm không phải xin phép. Các sandbox hiện nay rất chậm vì các thủ tục xin phép và mọi người cũng ngại quyết.
Thứ ba, ở cấp bộ ngành và địa phương, cần hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo và giao các trung tâm này đặt hàng doanh nghiệp/viện trường giải quyết các bài toán lớn của bộ ngành và địa phương góp phần trực tiếp vào tăng trưởng hai con số, chủ yếu theo cách chính quyền tạo thị trường và chính quyền là người mua đầu tiên. Để tránh trùng lặp và phổ biến nhanh ra toàn quốc các giải pháp thành công, nhà nước thống nhất một nền tảng số dùng chung để quản lý các bài toán và giải pháp.
Thứ tư, về phân bổ ngân sách khoa học công nghệ. Hiện nay, các bộ ngành vẫn phải đăng ký danh mục đề tài qua Bộ KH&CN rồi qua Bộ Tài chính cấp tiền, có đợt 1/đợt 2, tiền đợt 2 về đến người làm có khi đến tháng 6, tháng 7. Chúng ta có thể đổi mới bằng cách cấp một cục - gọi là block funding - vào thẳng quỹ khoa học công nghệ của các bộ ngành, ngay từ đầu năm, để họ chủ động phát triển công nghệ ứng dụng giải quyết các bài toán ngành. Bộ KH&CN giữ nền tảng số quốc gia quản lý các đề tài để tránh trùng lặp, đánh giá hiệu quả, và đảm bảo phù hợp chiến lược khoa học công nghệ từng giai đoạn. Đây là xu thế thế giới, nó giảm đến 80% thủ tục, tăng trách nhiệm các bộ/ngành, gắn được khoa học công nghệ với các bài toán của từng ngành. Quỹ KH&CN quốc gia thuộc Bộ KH&CN sẽ tập trung vào các nghiên cứu cơ bản, khoa học nền tảng, các đề tài liên ngành, và chương trình CNCL.
Nhà nước tạo ra việc lớn, bài toán quốc gia phải đủ rõ về mục tiêu, quy mô, người mua và mức độ tự chủ, tạo ra thị trường lớn, cơ chế tài chính thông thoáng, nhân sự linh hoạt, xây dựng hạ tầng nghiên cứu hiện đại, cơ chế phân chia lợi ích phù hợp, và việc lớn thì giao tổng thầu công nghệ, thì chúng ta sẽ thu hút được tinh hoa khoa học công nghệ toàn cầu tham gia giải quyết các bài toán lớn của Việt Nam, giúp Việt Nam phát triển và tự chủ CNCL.
Vừa qua, việc triển khai chương trình CNCL chưa được như mong muốn và kỳ vọng lý do chính là do cách tiếp cận, cách thiết kế chương trình chưa tốt, hơn là do thể chế. Nhưng 9 tháng qua đã giúp chúng ta hình thành ra con đường, cách thiết kế chương trình CNCL hiệu quả hơn, như đã trình bày ở trên, để thời gian tới sẽ tạo ra sự thay đổi về chất.
Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng
Sạc dự phòng với dung lượng 'khủng', công suất sạc siêu nhanh hay màn hình LED màu mè sẽ trở nên hoàn toàn vô nghĩa nếu trong khoảnh khắc cấp bách, bạn nhận ra mình đã bỏ quên sợi cáp sạc ở nhà.
Trong thế giới công nghệ hiện đại, chúng ta đang sở hữu những thiết bị mạnh mẽ như iPhone 17 hay Galaxy S26. Đi kèm với đó là hàng loạt mẫu sạc dự phòng đời mới tích hợp đủ mọi công nghệ từ MagSafe đến màn hình hiển thị trạng thái. Thế nhưng, một chuyên gia công nghệ vừa đưa ra lời cảnh báo, đó là tính năng quan trọng nhất giúp sạc dự phòng thực sự 'di động' chính là cáp sạc được tích hợp sẵn.
Thực tế cho thấy, không ít người dùng đã rơi vào cảnh dở khóc dở cười khi mang theo một cục pin đầy ắp năng lượng đến concert hay các chuyến du lịch, để rồi nhận ra nó chỉ là một khối kim loại nặng nề vì sợi dây cáp vẫn đang nằm trong ngăn kéo bàn làm việc.
Nhiều ý kiến cho rằng cáp tích hợp dễ hỏng hoặc sờn rách, nhưng trải nghiệm thực tế lại chứng minh điều ngược lại. Các hãng sản xuất hiện nay đã rất khéo léo khi giấu dây cáp vào các rãnh tinh tế hoặc thiết kế dạng rút, giúp bảo vệ đầu cáp tối đa.
Sự tiện dụng của thiết kế này thể hiện rõ nhất khi bạn ra ngoài chỉ với một chiếc túi nhỏ hoặc túi quần. Thay vì phải quấn một sợi dây dài loằng ngoằng quanh cục sạc, mọi thứ giờ đây gói gọn trong khối duy nhất. Thậm chí, nhiều mẫu sạc tích hợp còn thông minh đến mức biến sợi dây cáp thành một chiếc móc treo tiện lợi.
Bên cạnh sợi cáp tích hợp, những mẫu sạc dự phòng lý tưởng hiện nay còn được trang bị thêm phích cắm AC trực tiếp - cho phép người dùng nạp năng lượng ở bất cứ đâu có ổ điện mà không cần củ sạc rời. Sự kết hợp giữa cáp sẵn, phích cắm AC và sạc không dây MagSafe đang tạo ra một chuẩn mực mới cho phụ kiện di động.
Dĩ nhiên, các cổng USB-C hay USB-A rời vẫn cần thiết để làm phương án dự phòng hoặc chia sẻ năng lượng cho bạn bè. Nhưng để phục vụ chính mình một cách thoải mái nhất, một sợi cáp tích hợp luôn là lựa chọn không thể thương lượng.
Trước khi bị choáng ngợp bởi những thông số công suất 65W hay 100W, hãy tự hỏi bản thân: "Liệu mình có chắc chắn luôn mang theo cáp rời mọi lúc mọi nơi?". Nếu câu trả lời là không, hãy chọn một chiếc sạc có sẵn dây sạc.
Tin Gốc: Thanh Niên