Korowai là một bộ tộc khoảng 4.000 người, sinh sống sâu trong rừng Papua. Điều đặc biệt là mãi đến năm 1974, họ gần như chưa từng tiếp xúc với thế giới bên ngoài, cho đến khi một nhóm nhà nghiên cứu phương Tây tình cờ phát hiện. Từ đó, Korowai nhanh chóng trở thành đề tài gây tò mò trên truyền thông quốc tế.
Hình ảnh những ngôi nhà trên cây cao chót vót, cùng các câu chuyện xoay quanh việc ăn thịt người liên tục được nhắc lại, khiến bộ tộc này bị gắn với vẻ bí ẩn, thậm chí có phần đáng sợ.
Không ít lời đồn thổi đã vẽ nên một Korowai đầy rùng rợn: Sống trên cây, săn người lạ và thực hiện những nghi thức ăn thịt đồng loại. Tuy nhiên, thực tế phía sau những câu chuyện ấy lại không đơn giản như vậy.
Theo các nghiên cứu, người Korowai không cho rằng họ đang ăn thịt người theo cách hiểu thông thường. Trong niềm tin của họ, tồn tại một linh hồn xấu gọi là khakhua – thực thể có thể nhập vào cơ thể con người và gây ra những cái chết bí ẩn.
Khi một người qua đời mà không rõ nguyên nhân, cộng đồng tin rằng họ đã bị khakhua chiếm giữ. Để loại bỏ linh hồn này, bộ tộc sẽ thực hiện nghi thức giết và ăn phần thi thể của người được cho là đã bị chiếm hữu.
Với Korowai, đây không phải là hành vi bạo lực vô tổ chức, mà là cách tiêu diệt cái ác và bảo vệ cộng đồng. Họ tin rằng chỉ khi thực hiện nghi thức này, khakhua mới bị loại bỏ hoàn toàn.
Chính sự khác biệt trong cách nhìn khiến Korowai trở thành chủ đề gây tranh cãi. Với nhiều người bên ngoài, đây là điều khó chấp nhận. Nhưng với người Korowai, đó lại là một phần trong tín ngưỡng và cách duy trì trật tự xã hội của họ.
Sống tách biệt để giữ lấy bản sắc
Trong lịch sử, không ít nền văn hóa bản địa bị nhìn nhận qua lăng kính bên ngoài, dẫn đến hiểu sai hoặc bị thổi phồng. Korowai cũng không ngoại lệ. Những câu chuyện về việc ăn thịt người vì thế luôn gây tranh cãi.
Có ý kiến cho rằng những câu chuyện trên đã bị làm quá để thu hút sự chú ý, nhưng cũng có quan điểm khẳng định nghi thức này từng tồn tại, với ý nghĩa tâm linh nhiều hơn là bạo lực.
Điểm đặc biệt là Korowai đã sống gần như tách biệt trong nhiều thế kỷ, ít chịu tác động từ thế giới bên ngoài, nhờ đó vẫn giữ được nhiều nét sinh hoạt truyền thống. Nam giới quấn khố, phụ nữ mặc váy từ cỏ rừng, cuộc sống họ gắn với săn bắt, hái lượm và cây sago – nguồn lương thực chính.
Họ sử dụng cung tên, rìu đá, tự nhóm lửa và duy trì những quy tắc riêng trong đời sống gia đình. Sự dè chừng với người lạ cũng là một phần trong cách họ tồn tại.
Theo quan niệm của Korowai, sự xuất hiện của người ngoài, đặc biệt là người da trắng, có thể mang đến tai họa. Điều này phần nào lý giải vì sao họ giữ khoảng cách với thế giới hiện đại trong thời gian dài.
Tuy vậy, sự tách biệt ấy đang dần thay đổi. Dưới tác động của truyền thông, các đoàn làm phim và du lịch, một bộ phận người Korowai đã chuyển ra sinh sống tại các ngôi làng dọc theo hai con sông chính trong khu vực.
Tại đây, họ vẫn duy trì lối sống giản dị, tự cung tự cấp, nhưng đã bắt đầu tiếp cận các nhu yếu phẩm như gạo, đường, cà phê hay thuốc men.
Trong khi đó, những nhóm còn sống sâu trong rừng vẫn giữ nếp cũ: Ở nhà trên cây, ăn bột sago, uống nước suối và hầu như không tích trữ tài sản. Những thứ giá trị nhất với họ thường chỉ là một chiếc vòng cổ từ răng động vật, một cây cung săn hoặc một con lợn rừng được thuần hóa.
Các nghiên cứu gần đây cho thấy những nghi thức liên quan đến khakhua, bao gồm cả việc ăn thi thể, đã giảm dần theo thời gian. Đồng thời, ngày càng có nhiều người Korowai rời rừng, tìm kiếm những lựa chọn khác trong cuộc sống.
Hiện nay, để tiếp cận khu vực Korowai, du khách thường phải trải qua những hành trình trekking kéo dài nhiều ngày, xuất phát từ Jayapura. Song, đây là hành trình không phải ai cũng dễ dàng thực hiện.
Nhìn tổng thể, danh xưng bộ tộc ăn thịt người cuối cùng trên Trái đất có lẽ phản ánh sự tò mò và góc nhìn từ bên ngoài nhiều hơn là bản chất của Korowai. Đằng sau đó là một hệ thống niềm tin riêng, một lối sống khác biệt và nỗ lực gìn giữ bản sắc giữa thế giới đang dần đổi thay.
Theo tổng hợp
Tại Nhật Bản, thực khách thường húp thành tiếng khi ăn mì soba, udon và ramen truyền thống - những loại có sợi dài hơn mì Ý.
Nhiều người thắc mắc lý do một quốc gia coi trọng sự yên tĩnh như Nhật Bản lại duy trì thói quen này. Thực tế, tiếng húp mì thể hiện sự ngon miệng, là cách tán thưởng đầu bếp gián tiếp.
Lý do chính của việc húp mì nằm ở sự tiện lợi và hương vị. Người Nhật dùng đũa, không thể cuộn tròn sợi mì như dùng nĩa. Húp mì giúp đưa thức ăn vào miệng nhanh chóng, không cần thực hiện các hành động kém duyên như liếm đầu đũa.
Bên cạnh đó, các món mì như soba, ramen hay udon thường đi kèm nước dùng nóng hổi. Việc húp giúp không khí tràn vào làm nguội sợi mì, tránh gây bỏng miệng. Các chuyên gia ẩm thực Nhật Bản cho biết cách ăn này đưa hương thơm tiếp xúc trực tiếp với các thụ cảm khứu giác, giúp thực khách cảm nhận trọn vẹn hương vị món ăn.
Trong các quán mì tại Nhật, tiếng xì xụp trở thành một phần của không gian, tương tự tiếng nước sôi của nồi lẩu hay tiếng xèo xèo của vỉ nướng.
Ông Horii Yoshinori, chủ cửa hàng mì soba Sarashina Horii có tuổi đời 220 năm tại Tokyo, giải thích thói quen này dưới góc độ lịch sử.
Theo ông, cây kiều mạch (nguyên liệu làm mì soba) xuất hiện tại Nhật Bản từ nhiều thế kỷ trước. Mì soba bắt đầu phổ biến từ thời Edo (1603-1868), là lựa chọn hàng đầu của tầng lớp lao động nhờ giàu dinh dưỡng, giá rẻ và thu hoạch nhanh hơn lúa gạo. Đến năm 1800, thành phố Edo (Tokyo ngày nay) có khoảng 700 quán soba, xếp sau các quán rượu izakaya về số lượng.
Tại các quầy hàng di động, thực khách thường đứng ăn vội vã để tiếp tục công việc, không câu nệ quy tắc bàn ăn khắt khe của giới quý tộc. Tiếng xì xụp dần trở nên tự nhiên, lan sang cách thưởng thức ramen và các loại mì khác đến ngày nay.
Dù húp mì là cách tốt nhất để thưởng thức soba, ông Horii không ép thực khách phải làm theo. Ông quan niệm sự hài lòng của khách hàng là điều quan trọng. Những người không quen húp có thể nhai chậm để cảm nhận vị ngon theo cách riêng.
Việc húp xì xụp mì tại nhà hàng cũng bị nhiều khách quốc tế coi là hành vi thiếu lịch sự.
Một chương trình của đài TV Asahi năm 2024 cho thấy không phải du khách nào cũng thoải mái với văn hóa này ở Nhật Bản. Một nam du khách Pháp kể cảm giác phiền toái khi nghe tiếng húp mì của những người xung quanh trong quán soba.
Khảo sát của trang SoraNews24 năm 2024 trên Facebook cho thấy 89% trong số 965 người tham gia không thấy phiền với tiếng húp mì. Dù nhóm khảo sát cho biết kết quả chưa đại diện cho toàn bộ cộng đồng quốc tế, con số này giúp người bản địa an tâm hơn về nét đặc trưng văn hóa.
Tại những quán mì lâu đời như Sarashina Horii, dân bản địa thường hướng dẫn du khách cách húp đúng điệu. Việc thấu hiểu văn hóa bản địa quan trọng hơn tuân thủ cứng nhắc các quy tắc ứng xử. Tiếng xì xụp vì thế trở thành một phần linh hồn trong không gian ẩm thực của xứ sở hoa anh đào.
Tại hội thảo với chủ đề "Cần Giờ - cực tăng trưởng mới của TP.HCM" do báo Người Lao Động tổ chức ngày 12-5, bà Huỳnh Phan Phương Hoàng - Phó tổng giám đốc Công ty Vietravel - cho biết hiện nay doanh nghiệp đang khai thác các tour kết hợp giữa trung tâm TP.HCM và Cần Giờ.
Tuy nhiên các sản phẩm du lịch chủ yếu chỉ dừng ở dạng tour ngắn ngày, phổ biến là đi về trong ngày hoặc lưu trú 1 đêm. Thời gian lưu trú của du khách tại TP.HCM vì thế còn khá hạn chế, trung bình chỉ từ 1-2 ngày.
Theo bà Hoàng, nguyên nhân lớn nhất là sản phẩm du lịch hiện chưa đủ đặc sắc, chưa khai thác hết tiềm năng của Cần Giờ, đồng thời hạ tầng kết nối còn thiếu đồng bộ. Việc di chuyển mất nhiều thời gian khiến các chương trình tham quan bị rút ngắn, ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách.
Đại diện Vietravel cho rằng TP.HCM cần có quy hoạch tổng thể và đầu tư đồng bộ về hạ tầng để hình thành những bộ sản phẩm du lịch dài ngày hơn, qua đó giữ chân du khách lâu hơn tại thành phố. Doanh nghiệp đặc biệt kỳ vọng vào các dòng sản phẩm như du lịch hội nghị, khen thưởng (MICE), triển lãm và sự kiện quốc tế.
"Thời gian lưu trú của du khách ở TP có thể kéo dài lên 5 ngày 4 đêm nếu hạ tầng và các khu vui chơi, nghỉ dưỡng quy mô lớn được đầu tư hoàn chỉnh. Chúng ta đầu tư vào Cần Giờ, bên cạnh yếu tố tăng trưởng, chúng tôi đặc biệt đề cao định hướng phát triển bền vững tại Cần Giờ", bà Hoàng chia sẻ bên lề hội thảo.
Theo bà, Cần Giờ là "lá phổi xanh" của TP.HCM nên việc phát triển du lịch phải đi đôi với bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên. Doanh nghiệp mong muốn các dự án hạ tầng, lưu trú và sản phẩm du lịch đều tuân thủ tiêu chí ESG, hướng tới bảo vệ môi trường và nâng cao trải nghiệm xanh cho du khách.
Nếu làm được điều này, Cần Giờ có thể trở thành cực tăng trưởng mới của TP.HCM, nhưng phải phát triển theo hướng bền vững và vẫn giữ được giá trị sinh thái đặc trưng của địa phương.
Ông Phạm Huy Bình - Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM - cho rằng việc định vị "Cần Giờ - cực tăng trưởng mới của TP.HCM" không chỉ là câu chuyện phát triển của riêng một địa phương, mà là cách thành phố tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng xanh hơn, cân bằng hơn và bền vững hơn.
"Đối với ngành du lịch, Cần Giờ đang mở ra cơ hội rất lớn để thành phố bổ sung và hoàn thiện hệ sinh thái sản phẩm du lịch. Đặc biệt để kéo dài thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách, thành phố cần có thêm những không gian trải nghiệm mới, có khả năng kết nối giữa đô thị hiện đại với thiên nhiên, văn hóa bản địa và các hoạt động nghỉ dưỡng. Và Cần Giờ có nhiều điều kiện để phát triển các loại hình như vậy", ông Bình đánh giá.
Theo các chuyên gia, mục tiêu đón khoảng 40 triệu lượt khách du lịch mỗi năm được xem là định hướng phát triển quan trọng của Cần Giờ thời gian tới.
Bà Nguyễn Thị Hòa - Giám đốc marketing, Công ty CP Vinpearl - cho rằng ngành du lịch toàn cầu đã chứng kiến sự chuyển dịch rất rõ nét: từ việc xây dựng các sản phẩm du lịch đơn lẻ sang phát triển mô hình "siêu điểm đến", nơi không chỉ thu hút đông đảo du khách, mà còn tạo ra giá trị kinh tế vượt trội.
Cần Giờ sở hữu lợi thế đặc biệt khi được định hướng trở thành trung tâm kinh tế - du lịch phía đông nam của TP.HCM. Nói về dự án Vinhomes Green Paradise, theo bà Hòa, đây là dự án được định hướng theo mô hình "thành phố tích hợp", với hệ sinh thái du lịch, lưu trú và giải trí quy mô lớn.
Dự án cũng được kỳ vọng hưởng lợi khi các tuyến hạ tầng chiến lược như cao tốc Bến Lức - Long Thành, tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ hay các hành lang kết nối hướng biển hoàn thiện trong tương lai. Theo quy hoạch, dự án có thể bổ sung khoảng 230.000 cư dân và kỳ vọng đón khoảng 40 triệu lượt khách mỗi năm trong tương lai.
Theo bà Võ Thị Diễm Phượng - Phó chủ tịch UBND xã Cần Giờ - nếu đạt quy mô khoảng 40 triệu lượt khách mỗi năm như dự báo, Cần Giờ sẽ từng bước trở thành cực tăng trưởng mới về kinh tế dịch vụ và đô thị sinh thái của khu vực phía Nam và cả nước.
Để chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới, địa phương đang phối hợp cùng TP.HCM triển khai ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Trước hết là đầu tư các dự án hạ tầng chiến lược nhằm chuyển đổi Cần Giờ từ một "điểm đến cuối tuần" thành trung tâm du lịch - dịch vụ hoạt động quanh năm. Song song đó, địa phương từng bước chuyển đổi mô hình quản lý theo định hướng đô thị sinh thái, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số để đáp ứng yêu cầu của một đô thị du lịch hiện đại.
Bên cạnh đó, cơ cấu kinh tế địa phương cũng được định hướng chuyển dịch mạnh sang thương mại, dịch vụ, du lịch và kinh tế đêm. Chính quyền đặc biệt chú trọng đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ để người dân có thể trực tiếp tham gia và hưởng lợi từ quá trình phát triển.
Theo bà Phượng, phát triển phải đi đôi với bảo tồn. Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ không chỉ là "lá phổi xanh" của TP.HCM, mà còn là giá trị cốt lõi tạo nên lợi thế cạnh tranh của địa phương. Vì vậy định hướng xuyên suốt hiện nay là phát triển theo mô hình tăng trưởng xanh và bền vững.
Theo Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, tính đến 12h30 ngày 30/4, hơn 5.000 người đã làm thủ tục xuất cảnh sang Trung Quốc. Lượng khách này cao gấp ba lần ngày 29/4, ghi nhận mức kỷ lục về số người xuất cảnh trong đợt nghỉ lễ Giỗ Tổ và 30/4-1/5.
Trước đó, từ 22h ngày 29/4, nhiều công ty du lịch đã cử nhân viên xếp vali giữ chỗ tại cửa khẩu nhằm hỗ trợ đoàn khách xuất cảnh nhanh trong sáng hôm sau. Tuy nhiên, bà Ngọc Châm, đại diện Top One Travel cho biết cơ quan chức năng đã yêu cầu tất cả rời đi và chỉ bắt đầu xếp hàng từ 7h ngày 30/4.
Trong ngày 30/4, Top One Travel phục vụ khoảng 1.300 khách du lịch Trung Quốc qua các cửa khẩu đường bộ, trong đó lượng khách qua cửa khẩu Lào Cai chiếm đa số. Bà Châm cho biết nhờ chủ động chuẩn bị hồ sơ và điều phối đoàn từ sớm nên quy trình xuất nhập cảnh diễn ra ổn định.
So với các kỳ nghỉ trước, công tác điều phối khách tại hai đầu cửa khẩu năm nay được đánh giá tốt hơn. Hầu như các đoàn không gặp sự cố dù lượng khách được nhiều đơn vị lữ hành nhận định là đông nhất từ sau dịch.
Hoàng Anh, du khách Hà Nội cho biết, đoàn làm thủ tục nhập cảnh chỉ sau khoảng một giờ chờ. Thời tiết mát mẻ nên việc xếp hàng không quá mệt mỏi. Tại Trung Quốc, lượng khách ở ga Hà Khẩu chưa đông vào sáng sớm, nhưng hướng dẫn viên cảnh báo sẽ có tình trạng chen chúc khi tới các điểm tham quan chính như Lệ Giang, Côn Minh.
Tại Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, các đoàn dùng hộ chiếu được ưu tiên nhập cảnh trước những đoàn dùng sổ thông hành.
Thời gian xuất cảnh dao động từ 40 phút tới 2 giờ. Bà Châm cho biết quá trình làm thủ tục tại Lào Cai diễn ra nhanh hơn Cửa khẩu Quốc tế Móng Cái (Quảng Ninh) và Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị (Lạng Sơn) nhờ số lượng làn nhập cảnh nhiều hơn. Cụ thể, phía Cửa khẩu Quốc tế Hà Khẩu (Trung Quốc) có 16 làn nhập cảnh, trong khi Cửa khẩu Quốc tế Bằng Tường (giáp Hữu Nghị) chỉ có ba làn dành cho khách du lịch.
Theo bà Hoàng Tuyết, đại diện Vân Nam Group Tours, kỳ nghỉ lễ 1/5 cũng là cao điểm du lịch Trung Quốc nên lượng khách nội địa rất lớn. Các đơn vị cung cấp tour đều chủ động đặt dịch vụ trước một tháng để đảm bảo lộ trình không gián đoạn. Tuy nhiên, một số điểm đến tại Côn Minh như nhà ga hay con đường hoa phượng tím được dự báo đông khách, tốn thời gian di chuyển.
Theo đại diện Vân Nam Group Tours, du lịch Trung Quốc đường bộ vẫn là lựa chọn ưu tiên của khách Việt, đặc biệt trong bối cảnh nhiều chuyến bay charter bị hủy hoặc tạm dừng. Nhờ hạ tầng cửa khẩu được đầu tư giúp việc xuất nhập cảnh thuận lợi và giá tour cạnh tranh nên thị trường giữ mức ổn định.
Năm nay, giá tour đường bộ tăng 10-12% so với ngày thường do chi phí vận chuyển và lưu trú phía Trung Quốc tăng trong dịp lễ. Các chương trình tour có lịch trình từ 3 đến 7 ngày, trong đó tuyến Bình Biên - Mông Tự có giá thấp nhất, khoảng 3,9-5,9 triệu đồng. Tuyến Đại Lý - Lệ Giang - Shangrila có giá cao nhất, từ 7,5 đến 13 triệu đồng tùy điểm đến và thời gian khởi hành.
