Khác với xăng khoáng truyền thống, ethanol có khả năng hấp thụ hơi ẩm trong không khí. Vì vậy, nhiều người dùng lo ngại xăng E10 có thể bị “tách nước” nếu để lâu trong bồn chứa tại cây xăng hoặc trong bình nhiên liệu của xe. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng E10 không tự động tách nước chỉ sau một thời gian lưu trữ thông thường.
Ông Hồ Ngọc Linh, Phó trưởng phòng kỹ thuật xăng dầu, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), cho biết quá trình lưu mẫu E10 trong ba tháng tại điều kiện phòng thử nghiệm không ghi nhận hiện tượng tách nước.
Kết quả thử nghiệm của Petrolimex cũng tương đồng với một số nghiên cứu quốc tế về độ ổn định của nhiên liệu E10. Một báo cáo của National Renewable Energy Laboratory (NREL) tại Mỹ năm 2016 cho biết ngay cả trong điều kiện nhiệt độ và độ ẩm cao liên tục, xăng E10 cũng cần từ khoảng ba tháng trở lên mới có thể hấp thụ đủ nước để xảy ra hiện tượng tách nước. Điều này cho thấy nguy cơ tách nước của E10 trong điều kiện tồn trữ và phân phối thông thường không diễn ra nhanh như nhiều người lo ngại.
Xăng E10 tách nước khi nào?
Về bản chất, ethanol là loại cồn có tính phân cực, nên có thể hòa tan nước, khác với xăng khoáng vốn gần như không hòa tan nước. Theo các tài liệu kỹ thuật về nhiên liệu ethanol, xăng E10 có thể hòa tan khoảng dưới 0,5% nước theo thể tích trước khi xảy ra hiện tượng tách lớp, tùy điều kiện nhiệt độ. Chỉ khi lượng nước nhiễm vào vượt quá ngưỡng hòa tan, hỗn hợp mới xảy ra hiện tượng tách nước (phase separation), tức ethanol kéo nước xuống đáy bồn (trọng lượng riêng lớn hơn xăng), tạo thành hai lớp riêng biệt gồm lớp xăng phía trên và lớp ethanol pha nước phía dưới.
Đáng chú ý, khả năng hòa tan này giảm khi nhiệt độ xuống thấp. Theo một số tài liệu kỹ thuật của Advanced Motor Fuels TCP thuộc Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA), 3,8 lít xăng E10 ở 15 độ C có thể hòa tan khoảng 22 ml nước, nhưng khi nhiệt độ giảm xuống khoảng âm 7 độ C, lượng nước có thể hòa tan giảm còn khoảng 16 ml. Điều này có nghĩa nhiệt độ càng thấp, khả năng tách nước của xăng E10 càng cao.
Tuy nhiên, giới kỹ thuật cho rằng đây không phải rủi ro lớn trong điều kiện phân phối nhiên liệu thông thường. Nguyên nhân là bồn chứa tại các cây xăng hiện đại thường được thiết kế kín, có hệ thống kiểm tra nước đáy bồn và nhiên liệu cũng được luân chuyển liên tục thay vì tồn trữ quá lâu.
Trên thực tế, xăng E10 đã được sử dụng phổ biến nhiều năm tại Mỹ, châu Âu, Australia hay Thái Lan. Theo các chuyên gia nhiên liệu, nguy cơ tách nước thường đáng chú ý hơn ở những trường hợp nhiên liệu bị để lâu trong môi trường ẩm, như tàu thuyền, máy phát điện, xe ít sử dụng hoặc can chứa không kín. Khi đó, hơi ẩm có thể tích tụ theo thời gian và làm tăng nguy cơ nhiễm nước vượt ngưỡng hòa tan của E10.
Ngoài ra, nhiệt độ môi trường tại Việt Nam cũng là yếu tố thuận lợi hơn cho E10 so với các quốc gia có mùa đông lạnh sâu. Trong điều kiện nhiệt độ cao hơn, hỗn hợp E10 có khả năng hòa tan nước tốt hơn, qua đó giảm nguy cơ xảy ra hiện tượng tách lớp.
Trong khi đó, ethanol vẫn được đánh giá có lợi thế về môi trường nhờ giúp nhiên liệu cháy sạch hơn và giảm một phần phát thải carbon so với xăng khoáng thuần túy. Đây cũng là lý do nhiều quốc gia tiếp tục mở rộng sử dụng nhiên liệu pha ethanol trong những năm gần đây.
Trong khuôn khổ sự kiện NVIDIA GTC Taipei thuộc Triển lãm công nghệ COMPUTEX 2026 diễn ra ngày 1-6, VinFast công bố hợp tác chiến lược với NVIDIA và Autobrains để phát triển nền tảng robotaxi tự lái cấp độ 4.
Thỏa thuận được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển công nghệ xe tự hành của hãng xe Việt, đồng thời hướng tới giải quyết những thách thức giao thông đặc thù tại Đông Nam Á.
Theo VinFast, các hệ thống tự lái hiện nay vẫn đối mặt với nhiều rào cản như độ phức tạp cao, chi phí tính toán lớn và khả năng vận hành chưa thực sự ổn định khi triển khai ngoài môi trường thử nghiệm.
Để khắc phục những hạn chế này, nền tảng robotaxi của hãng được xây dựng trên hệ thống tính toán NVIDIA DRIVE Hyperion 10, kết hợp cùng phần mềm Agentic AI do Autobrains phát triển.
Điểm khác biệt của giải pháp nằm ở kiến trúc mở theo dạng mô đun và phương thức vận hành của Agentic AI.
Thay vì sử dụng mô hình trí tuệ nhân tạo đầu - cuối như nhiều hệ thống hiện nay, công nghệ của Autobrains triển khai nhiều tác nhân AI chuyên biệt, chỉ được kích hoạt khi cần thực hiện một nhiệm vụ lái xe cụ thể.
Theo VinFast, cách tiếp cận này giúp hệ thống phản ứng linh hoạt hơn trước các tình huống giao thông thực tế, đồng thời tối ưu đáng kể nhu cầu xử lý dữ liệu và giảm áp lực lên phần cứng tính toán.
Hãng xe Việt cũng cho thấy tham vọng lớn khi lựa chọn Đông Nam Á là khu vực ưu tiên để phát triển robotaxi cấp độ 4. Đây được xem là một trong những môi trường giao thông phức tạp nhất thế giới với mật độ phương tiện cao, nhiều loại hình giao thông cùng tồn tại và hạ tầng đô thị đa dạng.
Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Văn Dương, Phó tổng giám đốc Khối Phát triển tính năng tự lái VinFast kiêm Viện trưởng Viện nghiên cứu ADAS/AD, cho biết VinFast đặt mục tiêu phát triển các giải pháp tự lái có khả năng nhân rộng và dễ tiếp cận thông qua việc hợp tác với các đối tác công nghệ hàng đầu thế giới.
“Cùng với Autobrains và NVIDIA, chúng tôi đang từng bước xây dựng hướng tiếp cận thực tiễn và tối ưu chi phí cho công nghệ di chuyển cấp độ 4 trong môi trường giao thông thực tế năng động tại Đông Nam Á”, ông Dương chia sẻ.
Đại diện các đối tác công nghệ cũng đánh giá cao tiềm năng của dự án. Ông Rishi Dhall, Phó chủ tịch phụ trách mảng ô tô của NVIDIA, cho rằng việc phát triển trên nền tảng NVIDIA DRIVE sẽ giúp VinFast đẩy nhanh quá trình xây dựng các phương tiện tự lái an toàn, phù hợp với điều kiện giao thông phức tạp và thúc đẩy xu hướng phương tiện định nghĩa bằng phần mềm.
Trong khi đó ông Igal Raichelgauz, CEO Autobrains, nhận định đây là nền tảng robotaxi cấp độ 4 đầu tiên ứng dụng kiến trúc tác nhân AI được thiết kế để triển khai trên quy mô lớn đối với các phương tiện thương mại.
Từ ngày 1-7, Hà Nội bắt đầu triển khai thí điểm vùng phát thải thấp (Low Emission Zone - LEZ) tại 9 phường thuộc khu vực vành đai 1. Thông tin này làm dấy lên lo ngại: xe máy chạy xăng sẽ bị loại khỏi trung tâm, buộc người dân phải chuyển sang xe điện nếu muốn tiếp tục di chuyển. Tuy nhiên cách hiểu này chưa phản ánh đúng bản chất của chính sách.
Điểm cốt lõi của vùng phát thải thấp không nằm ở việc phân biệt xe xăng hay xe điện, mà ở việc đánh giá lượng khí thải tạo ra. Nói cách khác, chính sách này không chọn loại xe, mà chọn mức phát thải.
Trong giai đoạn đầu, nhóm chịu tác động rõ nhất là xe máy chạy xăng phục vụ kinh doanh như xe công nghệ, giao hàng. Đây là nhóm có tần suất hoạt động cao, phát thải lớn nên bị siết chặt ngay từ khi thí điểm.
Với xe cá nhân, cách tiếp cận thận trọng hơn. Thay vì cấm hoàn toàn, việc lưu thông được điều chỉnh theo điều kiện cụ thể như khung giờ, phạm vi hoạt động và đặc biệt là tiêu chuẩn khí thải. Điều này đồng nghĩa, xe máy xăng không bị loại khỏi khu vực thí điểm, mà chỉ những xe không đạt chuẩn mới bị hạn chế.
Từ góc độ người dùng, câu hỏi quan trọng lúc này không phải là có nên chuyển sang xe điện ngay hay không, mà là chiếc xe đang sử dụng có đáp ứng tiêu chuẩn khí thải hay không.
Theo lộ trình, việc kiểm định khí thải với xe máy dự kiến bắt đầu từ tháng 7-2027. Với các xe đang lưu hành, người dùng có thể bảo dưỡng định kỳ để đáp ứng yêu cầu và tiếp tục sử dụng trong phạm vi cho phép.
Hơn nữa, vào ngày 13-4, Bộ Xây dựng vừa có phương án đề xuất xe máy dưới 5 năm (60 tháng) từ khi sản xuất, chủ xe đi kiểm định lần đầu không cần đưa xe đến cơ sở đăng kiểm.
Cơ sở đăng kiểm chỉ cần căn cứ kết quả chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường trong sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu, thực hiện cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải và chủ xe không phải mang xe đến cơ sở đăng kiểm.
Mặt khác, chính sách cũng được triển khai theo từng bước. Giai đoạn từ năm 2026 chủ yếu mang tính thử nghiệm trong phạm vi hẹp, kết hợp lắp đặt hệ thống camera để nhận diện và kiểm soát xe.
Từ năm 2027 - 2032, các tiêu chuẩn mới bắt đầu được siết chặt hơn, hướng đến loại bỏ dần những xe phát thải cao như xe dưới chuẩn Euro 2 hoặc ô tô dưới Euro 4. Sau mốc này, tiêu chuẩn tiếp tục nâng lên và phạm vi áp dụng được mở rộng.
Đáng chú ý, nhiều mẫu xe máy xăng trên thị trường hiện nay đã đạt chuẩn khí thải từ Euro 3 trở lên, đủ điều kiện đáp ứng các quy định trong giai đoạn hiện tại và trung hạn. Đơn cử như các mẫu xe của Honda đang lưu hành trên thị trường đều đáp ứng mức tiêu chuẩn này. Điều đó đồng nghĩa, với một chiếc xe còn mới, được bảo dưỡng đầy đủ, người dùng hoàn toàn có thể tiếp tục sử dụng mà không gặp rào cản từ chính sách.
Từ thực tế này, trong thời gian tới, người dùng cần đánh giá đúng tình trạng xe. Nếu xe đã cũ, khó đạt tiêu chuẩn trong tương lai, nên cân nhắc thay thế. Và phương án thay thế cũng không chỉ giới hạn ở xe điện, mà có thể là một mẫu xe xăng mới, đáp ứng tiêu chuẩn khí thải cao hơn, phù hợp với lộ trình quản lý.
Nói cách khác, vùng phát thải thấp không đặt người dân vào thế buộc phải thay đổi ngay lập tức, mà tạo ra một ngưỡng tiêu chuẩn để xe dần thích nghi. Hiểu đúng điều này sẽ giúp tránh những quyết định vội vàng, đồng thời giúp người dùng chủ động hơn trong kế hoạch sử dụng xe cá nhân trong những năm tới.
Theo Cục Cảnh sát giao thông, khoảng 4h25 ngày 21-4, vụ tai nạn xảy ra tại Km192 tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ (xã Hồng Vân, Hà Nội).
Thời điểm trên, xe tải do anh T.Đ.D. (sinh năm 1986, trú tại Đà Nẵng) cầm lái xảy ra va chạm với ô tô đầu kéo do anh N.V.D. (sinh năm 1985, trú tỉnh Phú Thọ) điều khiển.
Vụ tai nạn khiến anh N.V.D. tử vong tại chỗ, hai xe hư hỏng nặng.
Nguyên nhân vụ tai nạn được xác định do xe tải đâm vào xe đầu kéo đang dừng ở làn khẩn cấp trên cao tốc.
Qua vụ việc trên, Cục Cảnh sát giao thông cảnh báo: làn dừng xe khẩn cấp trên đường cao tốc chỉ được sử dụng trong trường hợp phương tiện gặp sự cố kỹ thuật hoặc các tình huống bất khả kháng.
Nghiêm cấm dừng, đỗ xe tại làn khẩn cấp để nghỉ ngơi, ngủ, sử dụng điện thoại hoặc thực hiện các công việc cá nhân khác.
Ngoài ra, nghiêm cấm tài xế lái xe chạy vào làn dừng xe khẩn cấp trái quy định. Hành vi này vi phạm pháp luật, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng trên đường cao tốc.
Trường hợp buộc phải dừng xe do sự cố, lái xe phải ngay lập tức bật đèn cảnh báo nguy hiểm, đặt vật cảnh báo từ xa theo đúng quy định để các xe khác nhận biết và chủ động phòng tránh.
Việc không thực hiện đầy đủ các biện pháp cảnh báo an toàn có thể dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
Khi gặp sự cố vào ban đêm, lái xe cần nhanh chóng bật đèn cảnh báo nguy hiểm, đặt vật cảnh báo từ xa và di chuyển đến vị trí an toàn.
Đồng thời, mỗi lái xe nên chủ động trang bị áo phản quang để sử dụng khi xuống xe xử lý sự cố. Việc mặc áo phản quang giúp các phương tiện khác dễ dàng nhận biết từ xa, hạn chế nguy cơ xảy ra va chạm, tai nạn đáng tiếc trong điều kiện thiếu ánh sáng.
Thời gian tới, Đội Cảnh sát giao thông đường bộ cao tốc số 3 sẽ tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm việc lái xe đi vào làn khẩn cấp; dừng, đỗ xe trái quy định trên đường cao tốc.
