Nhiều công trình giao thông, hạ tầng trọng điểm tại Hà Nội đang được triển khai đồng loạt, góp phần thay đổi diện mạo đô thị. Dọc dự án cầu Trần Hưng Đạo, nhiều ngôi nhà sau giải phóng mặt bằng bị cắt xén, để lộ những căn phòng trống hoác giữa phố.
Nhiều công trình giao thông, hạ tầng trọng điểm tại Hà Nội đang được triển khai đồng loạt, góp phần thay đổi diện mạo đô thị. Dọc dự án cầu Trần Hưng Đạo, nhiều ngôi nhà sau giải phóng mặt bằng bị cắt xén, để lộ những căn phòng trống hoác giữa phố.
Tại dự án đường vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục, một ngôi nhà 5 tầng từng rộng gần 300 m2 nay bị cắt xén sau giải phóng mặt bằng. Dù chỉ còn phần nhà với kết cấu tạm bợ, gia đình vẫn tiếp tục sinh sống do chưa được cấp phép sửa chữa, cải tạo.
Tại dự án đường vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục, một ngôi nhà 5 tầng từng rộng gần 300 m2 nay bị cắt xén sau giải phóng mặt bằng. Dù chỉ còn phần nhà với kết cấu tạm bợ, gia đình vẫn tiếp tục sinh sống do chưa được cấp phép sửa chữa, cải tạo.
Sau giải phóng mặt bằng phục vụ dự án mở rộng đường Lĩnh Nam, ngôi nhà gần 200 m2 của anh Nguyễn Trọng Hùng, phường Vĩnh Hưng, chỉ còn lại một phần nhỏ. Anh Hùng vẫn ở lại ngôi nhà, trong khi bố mẹ đã chuyển đến nơi khác vì tuổi cao và điều kiện sinh hoạt thuận tiện hơn, tránh khói bụi từ công trường.
Sống giữa khu vực thi công, anh Hùng cho biết hầu như cả ngày phải đóng kín cửa để hạn chế bụi và tiếng ồn. Chỉ vào sáng sớm hoặc lúc công trường tạm ngừng hoạt động, anh mới mở cửa để ngôi nhà thông thoáng.
Sau giải phóng mặt bằng phục vụ dự án mở rộng đường Lĩnh Nam, ngôi nhà gần 200 m2 của anh Nguyễn Trọng Hùng, phường Vĩnh Hưng, chỉ còn lại một phần nhỏ. Anh Hùng vẫn ở lại ngôi nhà, trong khi bố mẹ đã chuyển đến nơi khác vì tuổi cao và điều kiện sinh hoạt thuận tiện hơn, tránh khói bụi từ công trường.
Sống giữa khu vực thi công, anh Hùng cho biết hầu như cả ngày phải đóng kín cửa để hạn chế bụi và tiếng ồn. Chỉ vào sáng sớm hoặc lúc công trường tạm ngừng hoạt động, anh mới mở cửa để ngôi nhà thông thoáng.
Tại dự án đường vành đai 2,5 qua Trung Kính Hạ, phường Yên Hòa, ngôi nhà của ông Nguyễn Quang, 70 tuổi, bị thu hồi gần 30 m2 sau giải phóng mặt bằng, còn lại 51 m2. Vợ chồng ông vẫn ở lại nhà, đồng thời sửa chữa để sớm ổn định cuộc sống.
Theo ông Quang, việc cải tạo gặp nhiều khó khăn do khan hiếm nhân công. Nhiều công trình xây dựng tại Hà Nội đồng loạt triển khai khiến các đội thợ kín lịch, tiến độ sửa nhà vì thế kéo dài hơn dự kiến.
Để bảo đảm kết cấu an toàn và khôi phục mỹ quan, gia đình dự kiến chi hàng trăm triệu đồng cải tạo nhà. “Phần cầu thang chiếm nhiều diện tích đã được phá bỏ để mở rộng mặt sàn”, ông Quang nói.
Phần diện tích bị thu hồi khiến ngôi nhà mất đi mảng lớn phía trước. Trước đây, 10 thành viên cùng sinh sống tại đây, nhưng sau khi nhà bị cắt xén, con cháu của ông Quang đã chuyển đến nơi ở khác. Hiện chỉ còn vợ chồng ông ở lại trông nom nhà trong thời gian sửa chữa.
Nằm trong phạm vi dự án cầu Trần Hưng Đạo, ngôi nhà của anh Nguyễn Anh Tú là một trong hàng chục ngôi nhà bị cắt xén sau giải phóng mặt bằng. Hơn 10 m2 phía sau trước đây là khu bếp và nhà vệ sinh, đã được bàn giao cho dự án, khiến sinh hoạt của gia đình gặp nhiều bất tiện.
Dù còn khoảng 51 m2, diện tích sử dụng thực tế của ngôi nhà chỉ hơn 30 m2 do nhiều phòng bị hở sau khi công trình bị cắt xén.
Nằm trong phạm vi dự án cầu Trần Hưng Đạo, ngôi nhà của anh Nguyễn Anh Tú là một trong hàng chục ngôi nhà bị cắt xén sau giải phóng mặt bằng. Hơn 10 m2 phía sau trước đây là khu bếp và nhà vệ sinh, đã được bàn giao cho dự án, khiến sinh hoạt của gia đình gặp nhiều bất tiện.
Dù còn khoảng 51 m2, diện tích sử dụng thực tế của ngôi nhà chỉ hơn 30 m2 do nhiều phòng bị hở sau khi công trình bị cắt xén.
Cách đó khoảng 300 m, ngôi nhà của ông Hoàng Văn Thuận, 68 tuổi, chỉ còn 29 m2 sau khi bàn giao mặt bằng cho dự án. Nhà hiện nay bị mất cầu thang, khu bếp và vệ sinh.
Việc vệ sinh cá nhân phải thực hiện tạm bợ tại khu đất trống phía trước nhà, nơi vừa được giải tỏa và vẫn còn ngổn ngang đất đá.
Gia đình ông Thuận hiện được hỗ trợ 15 triệu đồng mỗi tháng tiền tạm cư. Để thuận tiện sinh hoạt, các thành viên khác chuyển đi thuê nhà, chỉ còn ông ở lại tầng một trông coi tài sản trong điều kiện nhiều bất tiện.
“Mặc dù cuộc sống có phần bất tiện, tôi vẫn thấy mình may mắn hơn nhiều người còn khó khăn. Nhà nước đã đền bù, hỗ trợ tạm cư và bố trí tái định cư. Đây là dự án lớn nên gia đình tôi hoàn toàn ủng hộ”, ông Thuận nói.
Gia đình ông Thuận hiện được hỗ trợ 15 triệu đồng mỗi tháng tiền tạm cư. Để thuận tiện sinh hoạt, các thành viên khác chuyển đi thuê nhà, chỉ còn ông ở lại tầng một trông coi tài sản trong điều kiện nhiều bất tiện.
“Mặc dù cuộc sống có phần bất tiện, tôi vẫn thấy mình may mắn hơn nhiều người còn khó khăn. Nhà nước đã đền bù, hỗ trợ tạm cư và bố trí tái định cư. Đây là dự án lớn nên gia đình tôi hoàn toàn ủng hộ”, ông Thuận nói.
Cách đó hơn 30 m là một ngôi nhà đã bị phá dỡ hơn một nửa để phục vụ dự án. Trong căn phòng trống bị cắt xẻ thành nhiều khoảng hở, chị Nguyễn Thị Thúy cho biết ở lại để trông nhà trong thời gian gia đình sửa chữa. Trước đây, nhà khá rộng rãi nhưng nằm sâu trong ngõ nhỏ. Sau khi giải phóng mặt bằng, một nửa ngôi nhà bị cắt bỏ, khiến kết cấu và không gian sinh hoạt thay đổi.
Để lên tầng 2, nơi vẫn còn phòng ngủ nguyên vẹn, chị phải đi qua cầu thang đang trong tình trạng dang dở, nhiều vị trí đã bị phá bỏ, lộ cả cốt thép. “Hiện gia đình tôi tăng tốc sửa chữa lại ngôi nhà để bảo đảm kết cấu an toàn cũng như mỹ quan. Chúng tôi mong việc sửa chữa sớm hoàn thành để cuộc sống trở lại bình thường”, chị Thúy chia sẻ.
Cách đó hơn 30 m là một ngôi nhà đã bị phá dỡ hơn một nửa để phục vụ dự án. Trong căn phòng trống bị cắt xẻ thành nhiều khoảng hở, chị Nguyễn Thị Thúy cho biết ở lại để trông nhà trong thời gian gia đình sửa chữa. Trước đây, nhà khá rộng rãi nhưng nằm sâu trong ngõ nhỏ. Sau khi giải phóng mặt bằng, một nửa ngôi nhà bị cắt bỏ, khiến kết cấu và không gian sinh hoạt thay đổi.
Để lên tầng 2, nơi vẫn còn phòng ngủ nguyên vẹn, chị phải đi qua cầu thang đang trong tình trạng dang dở, nhiều vị trí đã bị phá bỏ, lộ cả cốt thép. “Hiện gia đình tôi tăng tốc sửa chữa lại ngôi nhà để bảo đảm kết cấu an toàn cũng như mỹ quan. Chúng tôi mong việc sửa chữa sớm hoàn thành để cuộc sống trở lại bình thường”, chị Thúy chia sẻ.
Sau khi dự án đường vành đai 2,5 triển khai, một ngôi nhà bị thu hồi gần hết diện tích, từ gần 33 m2 chỉ còn chưa đầy 7 m2. Phần nhà còn lại nằm trên khu đất rộng gần 20 m2, là nơi sinh sống của ba gia đình anh em.
Không gian chật hẹp khiến sinh hoạt của các thành viên gặp nhiều bất tiện. Việc nấu nướng, ăn uống, nghỉ ngơi diễn ra trong phần diện tích ít ỏi còn lại hoặc tại khoảng sân phía trước vẫn ngổn ngang đất đá sau phá dỡ.
Sau khi dự án đường vành đai 2,5 triển khai, một ngôi nhà bị thu hồi gần hết diện tích, từ gần 33 m2 chỉ còn chưa đầy 7 m2. Phần nhà còn lại nằm trên khu đất rộng gần 20 m2, là nơi sinh sống của ba gia đình anh em.
Không gian chật hẹp khiến sinh hoạt của các thành viên gặp nhiều bất tiện. Việc nấu nướng, ăn uống, nghỉ ngơi diễn ra trong phần diện tích ít ỏi còn lại hoặc tại khoảng sân phía trước vẫn ngổn ngang đất đá sau phá dỡ.
Trên các công trường, máy móc vẫn ngày đêm phá dỡ những công trình nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng để phục vụ các dự án.
Trên các công trường, máy móc vẫn ngày đêm phá dỡ những công trình nằm trong phạm vi giải phóng mặt bằng để phục vụ các dự án.
1 Có lẽ, nhân vật "đinh" đặc biệt nhất trong đời làm báo của tôi là nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm. Không phải chỉ vì những vị trí ông từng đảm nhận hay vì ông là tác giả bài Đất nước nổi tiếng, mà bởi ông là con trai của Hải Triều. Ông trở thành nhân vật "nặng ký" nhất trong loạt bài Theo dấu nhà báo Hải Triều mà tôi theo đuổi nhân kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21.6.2025). Chính ông đã giúp tôi bước qua lớp vỏ tư liệu khô cứng để chạm vào phần đời sống phía sau một tên tuổi lớn của nền báo chí cách mạng.
Tôi còn nhớ ngày mưa ở Vỹ Dạ cuối năm 2024, trong căn nhà cũ nơi Hải Triều từng sống cùng gia đình, Nguyễn Khoa Điềm chậm rãi kể chuyện cha mình bằng giọng Huế đầy khiêm nhường. Ông bảo mình không được ở gần cha nhiều vì Hải Triều sớm thoát ly theo kháng chiến chống Pháp. Việc hiểu về cha, với ông, cũng bắt đầu từ cách như một người học trò tìm đọc tư liệu, nghe người thân kể lại rồi tự lần theo dấu vết cuộc đời của một nhà báo cách mạng lớn.
Nhà thơ kể chuyện gia đình nhiều đời làm báo, làm văn hóa; chuyện bà nội ông là Đạm Phương nữ sử, một trong những nữ ký giả đầu tiên của đất nước; chuyện ông cố gắng bổ sung thêm tư liệu cho cuốn Hải Triều toàn tập in năm 2014. Nhưng điều khiến tôi nhớ nhất là lúc ánh mắt ông chùng xuống khi nói: "Muốn hiểu thêm về cụ, chắc phải tiếp tục nghiên cứu, phải có thêm phát hiện…".
Chính câu nói ấy đã giữ tôi ở lại rất lâu với loạt bài này. Càng lần theo cuộc đời Hải Triều, tôi càng đối diện với khoảng trống tư liệu rất lớn về những người làm báo cách mạng buổi đầu. Nhiều bài viết thất lạc, nhiều dấu vết chỉ còn nằm trong ký ức người thân và những cuộc trò chuyện hiếm hoi như thế này. Và nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm chính là người đã giúp tôi nối lại những mảnh ký ức rời rạc ấy.
Tôi vẫn nhớ cảm giác đứng trên sân khấu nhận giải nhất Giải báo chí Hải Triều năm 2025 tại Huế. Người trao chiếc cúp cho tôi hôm ấy lại chính là ông Nguyễn Khoa Điềm - người mà trước đó tôi đã nhiều lần lặn lội tìm gặp để nghe kể chuyện về cha của ông. Một vòng tròn khép lại đầy duyên nợ!
2 Một trong những nhân vật "đinh" mà tôi nhớ nhất là thượng tọa Thích Huệ Vinh, trụ trì chùa Quán Thế Âm (Đà Nẵng) trong loạt bài Bí ẩn Ngũ Hành Sơn (đoạt giải nhì Giải báo chí Đà Nẵng năm 2023). Tôi vẫn nhớ những ngày rong ruổi dưới chân ngọn Kim Sơn, lần theo những câu chuyện nửa thực nửa huyền hoặc tồn tại hàng trăm năm quanh danh thắng này.
Đó là dạng đề tài rất khó viết. Nếu chỉ sa vào truyền thuyết, bài báo sẽ dễ thành chuyện kể dân gian. Nhưng nếu chỉ nhìn bằng con mắt khảo cứu, toàn bộ hơi thở đời sống và tín ngưỡng của vùng đất sẽ "chết" ngay trên mặt giấy.
Và rồi tôi gặp thượng tọa Thích Huệ Vinh… Ở ông có sự pha trộn rất lạ giữa một nhà tu hành và một người lưu giữ ký ức văn hóa bản địa. Những cuộc trò chuyện thường bắt đầu rất nhẹ nhàng bên hiên chùa Quán Thế Âm, giữa tiếng chuông và mùi nhang trầm thoang thoảng. Nhưng càng nghe, tôi càng nhận ra phía sau dáng vẻ điềm đạm ấy là cả một kho tư liệu về lịch sử, tín ngưỡng và đời sống dân gian quanh Ngũ Hành Sơn.
Ông kể tôi nghe chuyện chọn người vào vai Quán Thế Âm trong lễ hội cùng tên. Một cô gái được tìm kiếm trước cả năm trời, phải ăn chay, học thiền, rèn dáng đi, thần thái chỉ để xuất hiện đúng một giờ đồng hồ trong lễ hóa trang giữa hàng vạn người. Có hôm, ông dẫn tôi ra bờ sông Cổ Cò trước chùa Quán Thế Âm để chỉ nơi tương truyền từng là bến ngự của vua Minh Mạng.
Có lúc, giữa câu chuyện về Huyền Trân công chúa, ông lại trầm xuống. Ông bảo bao đời nay dân ở đây vẫn gọi miếu thờ là miếu Bà thì khó mà nói không tồn tại câu chuyện công chúa từng ghé chân. Đó không hẳn là sử liệu mà là ký ức dân gian được truyền qua nhiều thế hệ. Chính cách nhìn ấy đã giúp tôi hiểu ra điều quan trọng nhất của loạt bài Bí ẩn Ngũ Hành Sơn: đôi khi thứ cần ghi lại không chỉ là "đúng - sai" của lịch sử mà còn là cách cộng đồng lưu giữ niềm tin và ký ức.
3 Trong những nhân vật "đinh" tôi từng gặp, Ra Pát Ngọc Hà, cậu thanh niên người Tà Ôi ở A Lưới (Huế), khá kiệm lời. Phần lớn thời gian gặp nhau, Hà chỉ cúi xuống đẽo nứa, mài lưỡi đồng hoặc ngồi lặng giữa căn nhà sàn ám khói bếp để thổi khèn.
Tôi gặp Hà trong loạt bài Chuyện nghệ nhân gen Z giữa lúc vẫn mang trong lòng nỗi băn khoăn rằng liệu văn hóa truyền thống vùng cao rồi sẽ đi về đâu khi lớp nghệ nhân già lần lượt mất đi. Có những loại nhạc cụ chỉ còn tồn tại trong lời kể. Có những thanh âm đại ngàn tưởng đã biến mất hẳn khỏi Trường Sơn.
Rồi tôi gặp Hà…
Chiều hôm ấy ở A Lưới, sương núi xuống rất nhanh. Tôi vẫn nhớ cảm giác khi nhìn một chàng trai sinh năm 2000 ngồi giữa đại ngàn, tay nâng thứ nhạc cụ từng được xem là khó chơi, khó chế tác bậc nhất của người Tà Ôi. Càng nghe Hà kể chuyện tự tháo chiếc khèn cũ của nghệ nhân để nghiên cứu, chuyện lặn lội sang tận các bản làng bên Lào tìm loại đồng phù hợp làm lưỡi gà, tôi càng hiểu đây không còn là sở thích bình thường của chàng trai trẻ. Đó là một cách giữ lấy ký ức.
Tôi nhớ mãi câu chuyện Hà phục dựng chiếc tù và karyok ayon vốn chỉ còn trong trí nhớ của các già làng. Hôm cậu thổi thử cho một cụ già hơn 80 tuổi nghe, ông đã bật khóc vì quá lâu rồi mới được nghe lại âm thanh của núi rừng năm xưa. Khoảnh khắc ấy khiến tôi hiểu mình đã gặp nhân vật "đinh" của cả loạt bài.
Bởi nếu không có Hà, tuyến bài về những nghệ nhân gen Z rất dễ chỉ dừng lại ở những câu chuyện người trẻ làm nghề truyền thống. Hà xuất hiện như một chỉ dấu rằng mạch ngầm văn hóa đại ngàn vẫn chưa đứt. Giữa thời buổi mà nhiều người trẻ rời bản làng, rời tiếng khèn, rời lễ hội cũ để bước vào đời sống hiện đại, vẫn có một chàng trai lặng lẽ ngồi mài từng chiếc lưỡi đồng để giữ đúng âm sắc của núi rừng.
Dịp 21.6 lại về, tôi lại nghĩ về những nhân vật "đinh" mà mình từng gặp. Họ - những con người không hiện diện trên mặt báo với tư cách tác giả nhưng âm thầm trao cho bài báo điều quan trọng nhất: sự tin cậy và hồn cốt của tác phẩm. Có lẽ cũng chính từ những cuộc gặp gỡ như thế mà tôi vẫn muốn tiếp tục lên đường, tiếp tục đi tìm những con người và những câu chuyện mới cho nghề báo của mình…
Ngân hàng nêu trên cho biết sẽ tiến hành thu giữ tài sản bảo đảm liên quan các khoản cấp tín dụng của Công ty cổ phần Tập đoàn Lộc Trời nhằm xử lý, thu hồi nợ căn cứ theo các luật định và trên cơ sở hợp đồng tín dụng với thỏa thuận đã ký kết giữa các bên.
Theo thông báo, các tài sản đảm bảo có tổng diện tích đất gần 1.700 m2 tại TP.HCM, gồm: Quyền sử dụng đất đối với thửa đất có diện tích 709 m2 và tài sản gắn liền với đất tại 135/1A Phạm Viết Chánh (nay là 12/41 Nguyễn Hữu Cảnh), phường 19, quận Bình Thạnh, TP.HCM (nay là phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM), theo giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở hồ sơ gốc số 8401/2001 do UBND TP.HCM cấp ngày 23.5.2001, cập nhật thay đổi ngày 12.10.2001; chứng nhận số nhà số 79/CN-QLĐT ngày 28.3.2024.
Và quyền sử dụng đất đối với thửa đất có diện tích 988,6 m2 và tài sản gắn liền với đất tại 172 bis - 174 Trần Hưng Đạo và 14 Cống Quỳnh, phường Nguyễn Cư Trinh, quận 1, TP.HCM (nay là phường Cầu Ông Lãnh, TP.HCM) theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AI 551725, số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: T00028 do UBND TP.HCM cấp ngày 31.7.2009.
Đại diện ngân hàng cho biết, việc thực hiện thu giữ tài sản được triển khai sau thời gian dài ngân hàng phối hợp làm việc, hỗ trợ doanh nghiệp tái cấu trúc hoạt động và xử lý các nghĩa vụ tài chính. Tuy nhiên, phía doanh nghiệp và các bên liên quan chưa thực hiện đầy đủ các cam kết, nghĩa vụ theo thỏa thuận tín dụng và hợp đồng bảo đảm.
Phía ngân hàng đã gửi thông báo yêu cầu bên vay, bên bảo đảm và các bên đang quản lý tài sản chủ động phối hợp bàn giao tài sản và hồ sơ pháp lý phục vụ công tác xử lý nợ theo quy định. Nay đã quá thời hạn yêu cầu, các nghĩa vụ liên quan vẫn chưa được thực hiện đầy đủ, doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ trả nợ.
Theo đó, ngân hàng sẽ tiến hành các biện pháp thu giữ tài sản bảo đảm theo đúng quy định pháp luật và các điều khoản đã ký kết trong hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp. Ngân hàng ấn định tiến hành thu giữ tài sản bảo đảm đã nêu của Lộc Trời vào ngày 11.6.2026, đến khi khách hàng tất toán khoản nợ.
Ngày 30.5, trả lời câu hỏi về phản ứng của Việt Nam trước việc Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) ngày 29.5 công bố khởi xướng điều tra theo mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 của Mỹ đối với một số vấn đề liên quan đến bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ của Việt Nam, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng nhấn mạnh, quan điểm, nỗ lực và kết quả của Việt Nam trong lĩnh vực bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ đã được nêu rõ trong các phát biểu ngày 1.5 và 14.5 vừa qua.
Tăng cường bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ là chủ trương nhất quán của Việt Nam nhằm xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, lành mạnh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế.
"Việc USTR khởi xướng điều tra theo mục 301 là thủ tục được tiến hành theo pháp luật Mỹ. Các vấn đề liên quan sẽ tiếp tục được xem xét trên cơ sở trao đổi, tham vấn giữa hai bên trong quá trình điều tra", bà Hằng khẳng định.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao cho biết, thời gian qua, hai bên đã duy trì trao đổi chặt chẽ về vấn đề này, phía Mỹ ghi nhận tích cực chủ trương cũng như những bước đi, biện pháp của Việt Nam.
"Chúng tôi sẵn sàng tiếp tục tham vấn, chia sẻ thông tin và làm rõ các chính sách, quy định cũng như các biện pháp đang và sẽ triển khai; đồng thời đề nghị phía Mỹ đánh giá khách quan, công bằng, ghi nhận đầy đủ những nỗ lực và kết quả thực chất của Việt Nam, trên tinh thần hợp tác, xây dựng, phù hợp với quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - Mỹ, vì lợi ích của người dân, doanh nghiệp nói riêng và của hai nước nói chung", bà Hằng nhấn mạnh.
