“Iran đã đề nghị chúng tôi một cách rất thiện chí rằng ‘xin hãy dừng lại và ngồi vào bàn đàm phán'”, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 27/7 trả lời báo giới trên chuyên cơ Air Force One. “Đó là tình hình hiện tại. Chúng ta hãy chờ diễn biến tiếp theo. Nếu không đạt một thỏa thuận, mọi chuyện sẽ quay về như trước”.
Tổng thống Trump cho biết ông có đủ kiên nhẫn để chờ đợi và tin rằng hai bên khả năng cao sẽ đạt được một kết quả tích cực. Ông cũng bác bỏ thông tin cho rằng kho dự trữ đạn dược của Mỹ đang dần cạn kiệt sau gần 5 tháng xung đột với Iran.
“Chúng tôi có rất nhiều đạn dược. Chúng tôi cũng có rất nhiều loại vũ khí và đạn dược tầm trung, đến mức không thể sử dụng hết trong bất kỳ tình huống nào”, Tổng thống Trump nói.
Khi phát biểu tại bang Michigan sau đó, Tổng thống Trump tiếp tục khẳng định Mỹ và Iran đang đàm phán “trong bầu không khí rất thiện chí” và Washington “đã đánh cho Tehran tơi bời”. Ông cho biết Mỹ đã phá hủy phần lớn năng lực sản xuất máy bay không người lái và tên lửa của Iran.
“Mỹ đang thắng lớn trước Cộng hòa Hồi giáo Iran”, ông Trump nói, thêm rằng Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.
Trong khi đó, Iran bác bỏ thông tin cho rằng nước này đang đàm phán với Mỹ để chấm dứt xung đột.
“Các bên trung gian vẫn có thể chuyển cho chúng tôi những thông điệp từ phía Mỹ liên quan đến tình hình hiện nay trong khu vực. Tuy nhiên, ở thời điểm này, chúng tôi không tham gia bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nói.
Theo ông Baqaei, Tehran chưa từ bỏ con đường ngoại giao, nhưng thông tin cho rằng nước này chủ động đề nghị đàm phán với Mỹ là “bịa đặt”.
“Đó không phải cách hành xử của chúng tôi”, quan chức Iran nói.
Mỹ cuối tuần trước ngừng chiến dịch không kích sau 14 đêm liên tiếp ném bom vào Iran. Quân đội Iran cũng thông báo dừng các cuộc trả đũa tương xứng nhằm vào mục tiêu tại Trung Đông.
Truyền thông Mỹ trước đó đưa tin ông Trump quyết định ngừng chiến dịch tấn công Iran sau khi được đô đốc Brad Cooper, lãnh đạo Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) phụ trách khu vực Trung Đông, và các cố vấn khuyến nghị.
Các nguồn tin nói đô đốc Cooper đánh giá Mỹ đã làm suy yếu đáng kể năng lực tấn công tàu thuyền trên eo biển Hormuz của Iran và gần như không còn mục tiêu cần phải đánh bom tại Iran. Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cảnh báo Tổng thống Trump về tình trạng thiếu hụt đạn phòng không.
Sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ hồi giữa tháng 6, vùng Vịnh trải qua ba tuần bình yên. Tuy nhiên, giao tranh tái bùng phát hôm 8/7, sau khi ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn “đã hết”.
Tâm điểm của cuộc đối đầu là eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu. Mỹ cáo buộc Iran là thủ phạm tấn công các tàu hàng di chuyển qua eo biển theo lộ trình ven bờ biển Oman và tập kích các mục tiêu ở quốc gia Hồi giáo để đáp trả. Tehran trả đũa bằng cách phóng tên lửa, drone nhằm vào hạ tầng các quốc gia đồng minh của Washington tại vùng Vịnh.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova ngày 8/7 nói rằng việc Ukraine từ chối nhận lại thi thể các binh lính của nước này là chưa từng có tiền lệ và chưa từng có trong lịch sử.
"Họ không nhận lại binh lính của mình: họ không nhận lại tù binh, người đã thiệt mạng hay người bị thương. Chưa từng có một thể chế hay một nhóm xã hội nào trong lịch sử - chứ đừng nói đến một quốc gia - lại từ chối nhận lại người dân của mình", bà Zakharova nói với đài Sputnik.
Nhà ngoại giao Nga nhấn mạnh rằng "từ trước đến nay, việc đưa thi thể các binh sĩ đã hy sinh trên chiến trường luôn được coi là nghĩa vụ bắt buộc bằng mọi cách”. Theo đó, “các bên sẽ đạt được thỏa thuận, thu hồi, đưa đi hoặc trao trả các thi thể”.
Trước đó, Bộ Quốc phòng Nga cho biết Kiev đã từ chối đề xuất cho các cơ quan tình báo tham gia vào sáng kiến của Moscow về việc bàn giao thi thể các binh sĩ Ukraine thiệt mạng trong cuộc chiến giành thành trì Konstantinovka ở vùng Donbass.
Nga đã đề xuất một lệnh ngừng bắn tạm thời tại thành phố tiền tuyến Konstantinovka, nơi Moscow vừa tuyên bố giành được tại miền Đông Ukraine, nhằm tạo điều kiện cho việc bàn giao thi thể các quân nhân Ukraine tử trận.
Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Nga cho biết Ukraine từ chối ngừng bắn tại thành phố Konstantinovka để tạo điều kiện cho Nga bàn giao thi thể của các binh sĩ Ukraine.
Theo Bộ Quốc phòng Nga, Kiev đã từ chối tiếp nhận thi thể của các binh sĩ Ukraine thiệt mạng trong các trận giao tranh tại Konstantinovka.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết Moscow đã đề xuất lệnh ngừng bắn nhân đạo nhằm tạo điều kiện để thi thể của các quân nhân tử trận được bàn giao cho người thân của họ và chôn cất.
Theo Bộ Quốc phòng Nga, chính quyền Kiev “hoàn toàn không có hành động gì để thi thể của các quân nhân Ukraine thiệt mạng có thể được người thân của họ chôn cất một cách trang trọng”.
Konstantinovka là một trong những thành phố then chốt thuộc "vành đai pháo đài" ở miền Đông Ukraine, cùng với Sloviansk và Kramatorsk. Đây vẫn là một trở ngại lớn đối với mục tiêu của Nga nhằm kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk.
Các trận chiến dữ dội giành quyền kiểm soát thành phố đã kéo dài nhiều tháng, trong khi lực lượng Nga từng bước áp sát và xâm nhập vào một số khu vực đô thị.
Thành phố chiến lược ở Donbass được cho là đã thất thủ sau nhiều tuần giao tranh ác liệt. Nga ước tính quân đội Ukraine đã mất khoảng 13.500 binh sĩ trong trận chiến này.
Về phần mình, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bác bỏ tuyên bố rằng lực lượng Nga đã giành được Konstantinovka.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine cũng bác bỏ tuyên bố của Nga rằng Konstantinovka đã thất thủ, khẳng định thành phố vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Ukraine, mặc dù các nhóm bộ binh Nga đã xâm nhập vào một số khu vực đô thị và giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn.
Trong những tuần gần đây, Nga và Ukraine liên tục tập kích lẫn nhau trong các đòn tấn công trả đũa.
Vào rạng sáng 8/7, Nga một lần nữa phóng tên lửa đạn đạo vào thủ đô Kiev của Ukraine. Đây là cuộc tấn công thứ 3 của Nga vào thủ đô Ukraine trong vòng chưa đầy một tuần, trong bối cảnh Kiev thiếu hụt nghiêm trọng các tên lửa đánh chặn phòng không do Mỹ sản xuất.
Mặc dù hệ thống phòng không của Ukraine đã đánh chặn được 139 trong số 169 máy bay không người lái trong cuộc tấn công, nhưng Kiev vẫn không thể bắn hạ bất kỳ tên lửa đạn đạo nào trong số 5 tên lửa của Nga.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) ngày 24/6 cho biết họ đã dồn hàng chục thành viên Hezbollah vào hệ thống hầm ngầm ở khu vực làng Kfar Tebnit, sau đó phong tỏa các lối vào.
Hai quan chức Lebanon cấp cao nói rằng Hezbollah đã xây dựng các cơ sở ngầm lớn nhất trong dãy núi Ali al-Taher, gần làng Kfar Tebnit, cách biên giới Israel khoảng 15 km. Dãy núi Ali al-Taher án ngữ khu vực đông nam Lebanon, trong đó có thành phố Nabatieh.
Theo giới chức Israel, Hezbollah nhiều lần sử dụng pháo đài ngầm này để lên kế hoạch và mở các cuộc tập kích qua biên giới. Họ tin rằng những tay súng Hezbollah mắc kẹt trong pháo đài ngầm đang dần cạn kiệt lương thực và nước uống.
Theo một nguồn tin an ninh, IDF đã chuyển thông điệp qua các bên trung gian tới những người bên trong, yêu cầu họ "đầu hàng hoặc bị hạ bên trong hệ thống hầm ngầm". Các nguồn tin khác cho biết theo khuôn khổ lệnh ngừng bắn hiện tại, thành viên Hezbollah có thể đầu hàng IDF, song họ chọn cách cố thủ trong pháo đài ngầm này.
"Mọi thứ có thể thay đổi nhanh chóng. Cho tới lúc đó, mọi người phải hiểu Israel coi trọng mô hình phi quân sự hóa hiệu quả nhằm đẩy lùi Hezbollah và xóa sổ các cơ sở của họ khỏi khu vực", một người am hiểu vấn đề nói. "Kịch bản tương tự từng xảy ra với các thành viên Hamas mắc kẹt trong hầm ở Rafah, họ phải ra ngoài để chiến đấu hoặc đầu hàng".
Nhiều người lo ngại đơn vị đặc nhiệm Radwan của Hezbollah, vốn tránh đối đầu trực tiếp với IDF, có thể mở chiến dịch bắt cóc binh sĩ Israel để trao đổi với những thành viên đang bị mắc kẹt trong pháo đài ngầm.
Binh sĩ Israel được lệnh luôn phải đi theo nhóm 2-3 người, trong khi các đơn vị được yêu cầu phải đảm bảo phối hợp nhanh chóng giữa lục quân và không quân khi xảy ra vụ tấn công nhằm vào xe tăng, thiết giáp, phương tiện hoặc cơ sở quân sự.
IDF hôm 31/5 chiếm pháo đài Beaufort, công trình nằm trên ngọn đồi chiến lược được xây từ thời Thập tự chinh. IDF khi đó cho biết đây là bước đầu tiên trong chiến dịch tiến công trên bộ kéo dài cả tháng, với mục tiêu là chiếm được pháo đài ngầm gần làng Kfar Tebnit, nằm cách đó khoảng 4,6 km.
Theo các chuyên gia Israel, Hezbollah mất hơn 20 năm để xây dựng hệ thống công trình ngầm này với hỗ trợ từ Iran. Đây là trụ sở của đơn vị Badr thuộc Hezbollah, là một phần trong lực lượng phòng thủ tiền tuyến và đơn vị chủ lực của nhóm ở miền nam Lebanon.
Israel từng kiểm soát dãy Ali al-Taher sau khi tấn công Lebanon năm 1982. Đây là khu vực cuối cùng mà IDF rời đi khi rút quân vào năm 2000. Theo một quan chức Lebanon, các hầm trú ẩn và công trình ngầm của Hezbollah chiếm phần lớn diện tích trong khu vực.
Các chuyên gia an ninh cho biết Hezbollah có thể xây dựng và duy trì hạ tầng tại dãy Ali al-Taher do nơi này nằm phía bắc sông Litani, ngoài phạm vi hoạt động của Lực lượng Lâm thời Liên Hợp Quốc tại Lebanon (UNIFIL). Khu vực này cũng nằm ngoài phạm vi giải giáp Hezbollah của quân đội Lebanon sau thỏa thuận ngừng bắn năm 2024.
Đề xuất trên chắc chắn sẽ không được phía EU chấp thuận bởi xưa nay ông Schröder được nhìn nhận là người có mối quan hệ cá nhân thân thiết và luôn ủng hộ ông Putin trong quan hệ của Nga với EU, NATO. Cho nên sẽ không có chuyện EU để cho "người của phía bên kia" nằm trong phái bộ đàm phán của EU. Ngoài ra, EU xem đề xuất trên của ông Putin là động thái can thiệp trực tiếp vào chuyện nội bộ.
Tuy bất khả thi nhưng nước cờ trên của ông Putin vẫn đưa lại giá trị không hề nhỏ cho Moscow. Trước hết, điều này thể hiện cái thế của Nga trước EU và Mỹ. Đối với EU, thông điệp của ông Putin là EU hiện tại không được coi là đối tác đàm phán về vấn đề cuộc xung đột Ukraine cũng như không đóng nổi vai trò trung gian hòa giải ngoại giao trong vấn đề này. Ngoài ra, đề xuất như vậy còn làm trầm trọng thêm sự bất đồng trong nội bộ EU và NATO về cuộc chiến ở Ukraine, về Ukraine và cả về ông Putin. Trong EU và NATO có những thành viên không tán đồng chủ trương đối địch Nga bằng mọi giá, mà mong muốn duy trì quan hệ và thương thảo trực tiếp với Nga vì cho rằng chỉ như thế mới có thể nhanh chóng chấm dứt được cuộc chiến ở Ukraine, đồng thời bớt lệ thuộc vào Mỹ về đảm bảo an ninh cho hiện tại cũng như cho thời hậu chiến.
Đối với Tổng thống Trump, ẩn ý của ông Putin chỉ có thể là Mỹ cũng mất dần năng lực thực tế và hết dần cơ hội đóng vai trò quyết định trong việc chấm dứt cuộc chiến tranh. Điều này còn bất lợi cho ông Trump trong chuyến thăm Trung Quốc sắp tới.
