Cô Lương Thị Thanh Lý, Hiệu trưởng Trường tiểu học Phan Chu Trinh (P.Phú Thạnh, TP.HCM) cho biết mới đây cô đã bị sốc khi xem được một tờ giấy của nhóm học sinh (HS) lớp 5 có nội dung nhục mạ một bạn trong lớp, bởi các em này, cả nam và nữ, đều là những HS học lực tốt, ngoan ngoãn, chưa từng bị kỷ luật.
Những câu từ viết trong giấy hết sức tục tĩu, có cụm từ cô còn không hiểu, phải nhờ… ChatGPT giải đáp, chẳng hạn nhóm HS nói bạn mình là đồ “bán quạt”. Cô Lý cho biết không chỉ cô mà các giáo viên (GV) trong trường, phụ huynh những em liên quan đều sốc. Họ không ngờ những đứa con, học trò luôn lễ phép, học giỏi, chưa từng bị kỷ luật, lại có thể dùng những từ ngữ, câu chữ thô tục như vậy. Có HS viết trong tường trình rằng em bắt chước một số người trên mạng xã hội, thấy bạn khác viết vậy cũng viết theo, mà chưa hiểu hết ý nghĩa những chữ đó.
Thầy Nguyễn Tuấn Anh, GV mỹ thuật Trường THCS Tân Bình (P.Tân Sơn Nhất, TP.HCM) cũng cho biết nhiều lần bị sốc khi ra quán cà phê, trà sữa nghe nhiều em HS tiểu học khi nói chuyện với nhau luôn chêm tiếng chửi thề mà không hề ngượng ngùng. “Tôi có cảm giác nhiều em không nghĩ rằng những câu đó là chửi thề, tục tĩu nên không hề e ngại khi nói nơi công cộng”, thầy Tuấn Anh nói.
Ông Phạm Bảo Phương, ở P.Bình Thới, TP.HCM, có các con học đại học và THPT, kể một lần đi đón con, ngồi ở quán cà phê trước cổng một trường đại học trên đường An Dương Vương, P.Chợ Quán, đã bị choáng bởi những câu từ thô tục từ nhiều sinh viên. Về nhà ông hỏi con trai, cậu nói thản nhiên: “Đứa nào giờ nói chuyện cũng phải kèm theo vài tiếng chửi thề, con gái hay con trai cũng vậy. Mọi người thấy như vậy câu chuyện mới vui”.
Ông Phương lo ngại xã hội sẽ ra sao nếu mọi người nói với nhau những lời lẽ thô tục chứ không phải chân thành, tử tế? Rồi những bạn trẻ này khi đi làm, trở thành những người có vị trí trong xã hội, thậm chí trở thành GV, giảng viên thì họ sẽ dạy thế hệ sau như thế nào?
Bà V.T, mẹ của bé M., HS bị các bạn viết giấy nhục mạ, cho rằng hành vi này là “bạo lực tinh thần có tổ chức”. Con của chị sau khi bị nhục mạ có dấu hiệu không muốn đi học, sợ gặp bạn bè.
Nhiều người cho rằng nói tục chửi thề vài câu “cho vui, đâu ảnh hưởng gì đến người khác” hay HS, sinh viên “nói năng thô tục mà vẫn học giỏi, đỗ đạt cao… thì cũng đâu có gì nghiêm trọng”. Tuy nhiên, bà Trần Thị Quế Chi, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học giáo dục và đào tạo, nêu quan điểm: “Con người trong xã hội không chỉ cần mỗi IQ (trí thông minh logic, liên quan thành tích học tập), mà cũng rất cần EQ (trí thông minh cảm xúc), sự tử tế, khả năng đồng cảm, nhân ái dành cho nhau”.
Bà Quế Chi nhận định sự việc nhóm HS viết giấy nhục mạ bạn là một dạng bạo lực học đường. Với một em trong độ tuổi dậy thì, bạo lực bằng ngôn từ sẽ ảnh hưởng tâm lý rất lâu dài, có thể khiến nạn nhân tự ti, nhận thức sai về bản thân, ảnh hưởng tới cả tương lai. Ngôn từ không chuẩn mực, xúc phạm, thóa mạ người khác đôi khi trở thành “kẻ giết người thầm lặng”, đẩy nạn nhân vào tình trạng stress, căng thẳng, trầm cảm, mà nhiều người sau đó đã chọn một kết thúc rất đau lòng.
“Nếu không trang bị kiến thức về giới tính cho trẻ từ bậc mầm non, nếu không dạy trẻ nói những lời tử tế, dạy trẻ quản lý cảm xúc, đồng cảm ngay từ lứa tuổi mầm non thì chỉ cần lên tới tiểu học thôi, chúng ta đã có thể thấy những hệ quả tiêu cực”, bà Quế Chi nhấn mạnh.
Thầy Nguyễn Tuấn Anh nhận định một phần nguyên nhân của tình trạng HS, sinh viên nói tục chửi thề là do bị ảnh hưởng từ gia đình, môi trường sống xung quanh; đồng thời có tác động rất lớn từ những nội dung xấu, “content bẩn” tràn ngập lời lẽ thô tục trên mạng xã hội, trong khi bây giờ HS dùng mạng xã hội quá sớm, nhiều gia đình để điện thoại “trông con” từ khi con ở độ tuổi mầm non, tiểu học.
“Nhiều bài hát, bộ phim của những người có sức ảnh hưởng trong giới trẻ có những từ ngữ thô tục, cổ xúy bạo lực, ngôn từ lệch chuẩn, không phù hợp thuần phong mỹ tục VN. Nhiều bộ phim tràn ngập hình ảnh chửi nhau náo loạn từ đầu đến cuối, nhân vật chính mở miệng là chửi thề, những đoạn video ngắn được chia sẻ nhiều trên mạng cũng đầy những câu từ thô tục… Những điều này ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức, góc nhìn của HS. Nhiều em cho rằng người nổi tiếng, thần tượng của mình làm thế được thì cớ gì mình không làm giống vậy được?”, thầy Tuấn Anh phân tích.
“Làm trong sạch lại môi trường văn hóa, giải trí cho giới trẻ; siết chặt quản lý nội dung trên các nền tảng số; cơ quan quản lý cần mạnh tay “cấm sóng” bằng cách không mời biểu diễn với những người cố tình dùng ngôn từ lệch chuẩn. Đó cũng là một giải pháp để người nghệ sĩ thật sự trở thành hình mẫu lý tưởng của HS, sinh viên, không chỉ vì tài năng nghệ thuật mà còn ở đạo đức làm nghề, nhân cách sống”, thầy Nguyễn Tuấn Anh nêu quan điểm.
Bên cạnh đó, thầy Văn Nhật Phương, Hiệu trưởng Trường tiểu học Lê Đình Chinh (P.Minh Phụng, TP.HCM), nhìn nhận gia đình là gốc rễ, nền tảng, cội nguồn giáo dục của trẻ; môi trường sống cũng tác động không nhỏ tới các em.
Thầy Phương cho rằng nếu ngôn từ cho con cái được người lớn làm gương, rèn giũa tỉ mỉ, nghiêm khắc dạy bảo nếu con có biểu hiện nói năng lệch chuẩn… sẽ hạn chế được việc trẻ nói tục, chửi thề.
Tuy nhiên, thầy Phương cũng cho rằng hiện nay nhiều em có một “đời sống riêng” trên mạng xã hội, khác biệt hoàn toàn với đời sống thường ngày mà cha mẹ, thầy cô kiểm soát được. Các em khai gian tuổi để đăng ký tài khoản Facebook, TikTok; giấu tài khoản với cha mẹ, thầy cô; chặn người quen có thể xem nội dung các em đăng tải, chỉ tham gia cộng đồng riêng của các em. Từ đó các em dễ bị ảnh hưởng bởi những ngôn từ thiếu chuẩn mực, hành vi lệch lạc ở thế giới ảo.
Điều này đặt ra yêu cầu cha mẹ phải kiểm soát chặt việc dùng điện thoại thông minh, mạng xã hội, những nội dung con được phép truy cập, để không xảy ra những hệ lụy khó lường.
Cụ thể ở môn toán, tốp 10 tỉnh/thành có điểm trung bình môn toán tốt nghiệp THPT 2026 cao nhất cả nước, theo thứ tự là Ninh Bình, TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Hà Tĩnh, Nghệ An, Bắc Ninh, Huế, Phú Thọ.
Trong đó, tỉnh Ninh Bình dẫn đầu với điểm trung bình môn toán thi tốt nghiệp THPT là 6,265; kế đó là TP.HCM (6,189 điểm); Hà Nội (6,164 điểm); Hải Phòng (6,011 điểm); Hưng Yên (5,988 điểm).... Phú Thọ - tỉnh đứng thứ 10 trong bảng xếp hạng này có điểm trung bình toán là 5,702 điểm.
Còn 10 tỉnh/thành có nhiều điểm 10 toán tốt nghiệp THPT nhất cả nước, theo thứ tự từ cao tới thấp là Hà Nội, TP.HCM, Nghệ An, Ninh Bình, Hưng Yên, Bắc Ninh, Hải Phòng, Phú Thọ, Thanh Hóa, Hà Tĩnh.
Hà Nội năm nay có 676 điểm 10 toán tốt nghiệp; TP.HCM có 445 điểm 10 toán; Nghệ An có 350 điểm 10 toán tốt nghiệp; Ninh Bình có 287 điểm 10 môn toán; Hưng Yên có 286 điểm 10 môn toán...
Năm nay, cả nước không có thí sinh nào đạt 10 điểm văn thi tốt nghiệp THPT.
10 tỉnh thành trong bảng xếp hạng có điểm trung bình môn văn cao nhất kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 gồm: Ninh Bình, Hải Phòng, Nghệ An, Hà Nội, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Đồng Tháp, Phú Thọ, Thái Nguyên, Lai Châu.
Điểm trung bình môn văn của thí sinh Ninh Bình là 7,257 điểm; Hải Phòng là 7,253 điểm; Nghệ An là 7,027 điểm. Học sinh Hà Nội có điểm trung bình môn văn thi tốt nghiệp là 7,016 điểm; còn học sinh Thanh Hóa là 7,003 điểm.
Hà Nội dẫn đầu cả nước trong bảng xếp hạng tỉnh thành có nhiều điểm 10 nhất môn tiếng Anh tốt nghiệp THPT (118 em đạt điểm 10); TP.HCM đứng thứ 2 khi có 88 thí sinh giành 10 điểm tiếng Anh. Hải Phòng xếp thứ 3 trong bảng xếp hạng điểm 10 khi có 15 em đạt điểm 10 tiếng Anh tốt nghiệp.
Các tỉnh thành còn lại nằm trong tốp 10 tỉnh/thành có nhiều điểm 10 tiếng Anh nhất gồm có Nghệ An, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Phú Thọ, Ninh Bình, Đà Nẵng, Khánh Hòa.
Nếu xét về điểm trung bình cao nhất môn tiếng Anh, dẫn đầu cả nước vẫn là Hà Nội, với mức điểm là 5,549.
Tuyên Quang đứng thứ 2 trong bảng xếp hạng, với điểm trung bình môn tiếng Anh là 5,397; TP.HCM đứng thứ ba với mức điểm 5,369.
Các tỉnh thành còn lại trong tốp 10 tỉnh thành có điểm trung bình cao nhất môn tiếng Anh là Quảng Ninh, Nghệ An, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Trị, Hà Tĩnh, Huế.
TP.HCM dẫn đầu bảng xếp hạng tốp 10 tỉnh thành có nhiều điểm 10 môn hóa thi tốt nghiệp THPT 2026 nhất với 61 điểm 10. Kế đó, thí sinh Hà Nội có 59 điểm 10 hóa học, Phú Thọ có 32 điểm 10 hóa học, Thanh Hóa có 31 điểm 10 hóa học, Nghệ An có 29 điểm 10 môn học này.
Những tỉnh thành còn lại trong bảng xếp hạng này là: Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng, Ninh Bình, Đà Nẵng.
Nếu xét về tiêu chí điểm trung bình cao nhất môn hóa học ở kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, 10 tỉnh thành được xếp hạng là: Hà Tĩnh (điểm trung bình 6,899); Tuyên Quang 6,766); Huế (6,762); Nghệ An (6,76); Quảng Ninh (6,646 điểm); Hà Nội (6,564 điểm); Phú Thọ (6,543 điểm); Quảng Trị (6,497 điểm); Đà Nẵng (6,454 điểm) và Hải Phòng (6,444 điểm).
Một lần nữa, Hà Nội lại đứng đầu bảng xếp hạng 10 tỉnh thành có nhiều điểm 10 nhất môn vật lý kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 với 32 điểm 10. Thứ 2 là TP.HCM, có 25 điểm 10 môn vật lý. Về thứ 3 là Thanh Hóa, có 17 điểm 10 môn vật lý ở kỳ thi năm nay.
Những tỉnh thành còn lại trong bảng xếp hạng nhiều điểm 10 vật lý này gồm: Hải Phòng, Ninh Bình, Bắc Ninh, Phú Thọ, Nghệ An, Huế, Hưng Yên.
Nếu xét về điểm trung bình cao nhất môn vật lý của cả nước, Hà Tĩnh đứng đầu bảng xếp hạng (6,251 điểm); kế đó là Phú Thọ (6,064 điểm); Nghệ An (6,054 điểm); Hà Nội (6,016 điểm), Quảng Ninh (6,003 điểm); Ninh Bình (5,932 điểm); Bắc Ninh (5,839 điểm); Huế (5,83 điểm); Tuyên Quang (5,827 điểm) và Hải Phòng với 5,81 điểm.
TP.HCM đứng đầu cả nước khi có 45 thí sinh đạt 10 điểm trọn vẹn môn sinh học; kế đó là Nghệ An có 11 em đạt 10 điểm môn sinh; Hà Nội có 9 em. Những tỉnh thành khác có nhiều thí sinh đạt 10 điểm môn sinh trong kỳ thi tốt nghiệp năm nay là: Bắc Ninh, Hải Phòng, Ninh Bình, Thanh Hóa, Tuyên Quang, Phú Thọ, Đồng Tháp.
Trong khi đó, Bắc Ninh đứng đầu cả nước trong bảng xếp hạng tốp 10 tỉnh thành có điểm trung bình cao nhất môn sinh học (6,912 điểm). Thứ 2 là Hải Phòng (6,699 điểm); thứ 3 là Hà Nội (6,453 điểm). TP.HCM đứng thứ 5 trong bảng xếp hạng với 6,248 điểm.
Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến công bố điểm thi tốt nghiệp THPT vào 8h ngày 1/7, sớm hơn năm ngoái nửa tháng. Phụ huynh và thí sinh có thể tra cứu điểm thi theo ba cách.
Cách thứ nhất là truy cập vào trang tra cứu điểm thi của VnExpress tại:https://diemthi.vnexpress.net, sau đó nhập số báo danh và bấm "Tìm kiếm".
Thí sinh sẽ có thêm thông tin về phổ điểm các môn, tổ hợp xét tuyển đại học, top điểm cao nhất ở từng môn hay điểm trung bình theo môn thi của các tỉnh, thành. Ngoài ra, phụ huynh, thí sinh có thể tham khảo điểm chuẩn, học phí của các trường, ngành trong vài năm trở lại đây tại Trang tra cứu đại học, từ đó cân nhắc đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng đại học.
Cách tra cứu điểm thi tốt nghiệp THPT thứ hai là qua hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thí sinh truy cập https://thisinh.thitotnghiepthpt.edu.vn/, dùng tài khoản đã dùng khi đăng ký thi để đăng nhập, rồi bấm tra cứu kết quả.
Cuối cùng, phụ huynh và thí sinh có thể xem điểm thi tốt nghiệp THPT 2026 qua website của 34 Sở Giáo dục và Đào tạo.
Năm nay, số thí sinh thi tốt nghiệp THPT cao kỷ lục với hơn 1,2 triệu. Điểm thi là điều kiện bắt buộc để đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng với mọi phương thức.
Thí sinh có 5 ngày để phúc khảo nếu có nhu cầu, hạn cuối là ngày 5/7. Từ 2/7, thí sinh bắt đầu đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng trên hệ thống của Bộ, kéo dài đến 17h ngày 14/7.
Điểm chuẩn đại học và kết quả đỗ - trượt được công bố sau 17h ngày 9/8.
Nguyễn Minh Tú, 22 tuổi, quê Phú Thọ, sẽ nhận bằng tốt nghiệp cử nhân Khoa học máy tính của Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST) vào giữa tháng 5 tới. Với điểm tổng kết 3.94/4, Tú là thủ khoa tốt nghiệp sớm một kỳ của ngành và là á khoa toàn đại học.
"Ngành mình khá nhiều sinh viên tốt nghiệp sớm nên mình không nghĩ có thể dẫn đầu", Tú nói. Chàng trai quê Phú Thọ đang là kỹ sư tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Samsung Việt Nam (SRV).
Tú từng được tuyển thẳng vào lớp chuyên Sinh, trường THPT chuyên Hùng Vương, nhờ giải nhất cấp tỉnh môn này hồi lớp 9. Khi đó, Tú còn nghĩ sẽ học ngành Y khi vào đại học.
Thế nhưng, sau năm lớp 10, Tú nhận ra mình thích môn Toán hơn. Giải thi học sinh giỏi đơn thuần đến từ việc ứng dụng xác suất thống kê trong Toán để giải bài tập.
Giữa lúc đó, nam sinh nghe được bản tin trên truyền hình rằng lương tháng ngành IT có thể lên tới 140 triệu đồng. Tìm hiểu thêm, Tú quyết định theo đuổi.
Để chuyển hướng, Tú chia sẻ suy nghĩ với gia đình và thầy cô. Trong khi các bạn tập trung học Sinh, Tú học Toán, Lý nhiều hơn. Tú cũng phải học thêm tiếng Anh nhằm "lấy lại gốc" để đăng ký xét tuyển bằng tổ hợp A01 (Toán, Lý, Anh).
Năm 2022, Tú đạt 28,45 điểm thi tốt nghiệp THPT, trở thành á khoa tổ hợp A01 tỉnh Phú Thọ. Tuy nhiên năm đó, ngành Khoa học máy tính của HUST không xét loại điểm này. Nam sinh đỗ bằng điểm thi đánh giá tư duy với 24,6/30 điểm, thừa 2,35 so với điểm chuẩn.
Vào trường, Tú hồi hộp vì không đầu tư cho môn Tin học từ trước, cũng chỉ là "tay ngang" học Toán ở lớp chuyên Sinh. Trong khi đó, nhiều bạn trong lớp có giải nhất, nhì quốc gia.
"Mình bị áp lực đồng trang lứa, luôn suy nghĩ không biết có thể cạnh tranh với các bạn không", Tú nhớ lại.
Sau kỳ đầu, Tú quyết định không so sánh mình với các bạn mà tập trung vào những gì đang có và cải thiện dần.
Hai năm đầu học đại cương, nam sinh tập trung tự học hoàn toàn. Trên lớp, Tú ngồi bàn đầu "bằng mọi giá" để dễ tập trung và tương tác với thầy cô, đặt câu hỏi khi có bất kỳ thắc mắc nào nhằm hiểu bài ngay tại lớp.
Về nhà, Tú tắt mạng xã hội, gần như chỉ nhắn tin qua Zalo cho người thân, để luyện đề. Sau kết quả không tốt môn Đại số trong kỳ I, Tú càng tập trung, đặc biệt các môn đại cương liên quan Toán.
"Có nền tảng Toán tốt, sau làm về mảng nào trong lĩnh vực IT cũng có thể ứng dụng và nhanh chóng thích nghi", Tú nhìn nhận.
Đặt mục tiêu tốt nghiệp sớm để thử thách bản thân, nhiều thời điểm Tú stress bởi luôn phải học số tín chỉ nhiều hơn bình thường và học cả mùa hè. Như kỳ I năm thứ ba, nam sinh học tới 24 tín chỉ - mức tối đa được phép đăng ký và nhiều hơn 6 so với nhiều bạn bè.
Cùng lúc, Tú thực tập tại Samsung, duy trì làm gia sư Toán, Lý hai buổi một tuần cho học sinh THPT.
Kỳ sau đó, nam sinh còn đăng ký tham gia nghiên cứu ở phòng thí nghiệm về AI. Đây là nền tảng để nam sinh làm đồ án về ứng dụng AI vào tinh chỉnh dữ liệu dự báo thời tiết sẵn có, từ đó hình thành bộ dữ liệu chính xác hơn, sử dụng cho các khu vực bị ảnh hưởng bởi khí hậu gió mùa như Việt Nam.
Nói về công việc tại Samsung Việt Nam, Tú cho biết bắt nguồn từ khi đọc được thông báo tuyển sinh viên năm cuối tài năng của doanh nghiệp này. Dù khi đó mới học năm thứ hai, Tú mạnh dạn ứng tuyển và không ngờ được nhận. Tại đây, Tú được tham gia đào tạo, hỗ trợ các dự án. Đầu năm nay, nam sinh trở thành nhân viên chính thức ở mảng An toàn thông tin.
"Mình sẽ cần thời gian làm quen", Tú nói. "Đây là mảng mới, nhưng mình tin nền tảng ở Bách khoa Hà Nội có thể giúp thích ứng nhanh".
Nam sinh dự định học lên bậc cao hơn và trở thành giảng viên nếu có cơ hội để mang những trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp đến gần hơn với sinh viên.
