Chiều 10-4, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi).
Trong số các ý kiến, nhiều đại biểu quan tâm đến quy định về giám sát hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng (điều 8 dự luật).
Đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy (Tây Ninh) cho rằng sửa luật lần này không phải để thắt chặt hay hạn chế quyền tự do tín ngưỡng, mà để tạo ra một môi trường số lành mạnh cho cộng đồng, tôn giáo.
Theo bà, hiện nay không gian mạng đã trở thành cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo thứ hai của hàng triệu tín đồ. Báo cáo từ Ban Tôn giáo Chính phủ, các hoạt động truyền đạo trực tiếp, giảng pháp qua mạng xã hội, thực hành các nghi lễ trực tuyến đã trở nên phổ biến.
Việc bổ sung vào luật hiện hành quy định hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng là một bước bù đắp khoảng trống pháp lý giữa luật và đời sống số.
Cơ bản đồng tình với nội dung về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng quy định trong dự luật, đại biểu đoàn Tây Ninh đề nghị bổ sung quy định về định danh, xác thực tài khoản các tổ chức, cá nhân tôn giáo thực hiện hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng.
Cụ thể là cá nhân, tổ chức khi hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng phải định danh, xác thực tài khoản tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
“Đây không phải là hạn chế quyền tự do, mà để bảo vệ sự chính danh, không chỉ thuận lợi hơn cho công tác quản lý nhà nước, quan trọng hơn là giúp cho các tín đồ phân biệt được nguồn chính thống, chân tu, đặt niềm tin đúng chỗ, bảo vệ uy tín của các tổ chức tôn giáo chân chính, cũng chính là bảo vệ an ninh văn hóa của quốc gia”, bà Thúy nói.
Cũng theo đại biểu Thúy, hiện vấn đề tài chính hay cụ thể hơn về nguồn thu sử dụng tiền cúng dưỡng, công đức, ủng hộ quyên góp của tín đồ, bá tánh chưa thể hiện rõ trong dự luật.
Nữ đại biểu cho hay tại điều 52 vẫn giữ khung nguyên tắc rất chắc chắn, tài sản phải rõ nguồn gốc, đúng mục đích và thuộc sở hữu chung. Tuy nhiên khi đối chiếu với thực tế số hóa, quy định này bộc lộ một số hạn chế.
Ví dụ tại khoản 1 chỉ liệt kê các nguồn hình thành mang tính truyền thống. Trong thời đại số, tài sản không chỉ là tiền mặt hay đất đai, mà còn là tài sản ảo, tài sản số, chẳng hạn như nhiều cơ sở tôn giáo hiện nay đang sở hữu nhiều kênh truyền thông trên YouTube, Facebook hay TikTok có hàng triệu người theo dõi, có thể tạo ra thu nhập từ quảng cáo.
Từ đó bà Thúy kiến nghị bổ sung quy định tại điều 18 về nguyên tắc quản lý thu, chi của các tổ chức tôn giáo; quy định bổ sung các tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc khi thực hiện vận động quyên góp trên không gian mạng bắt buộc phải sử dụng tài khoản ngân hàng đã đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
“Việc thu, chi từ các nguồn này phải có hội đồng giám sát của tổ chức tôn giáo lập ra, đảm bảo tính minh bạch, tách bạch hoàn toàn với tài sản cá nhân của người đại diện”, nữ đại biểu nói.
Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) quan tâm là vấn đề hoạt động, sử dụng tài sản cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo. Đây là một điểm thời gian qua đã xảy ra những trường hợp rất bất cập.
Ông Hòa cho hay rất tôn trọng hoạt động tôn giáo, tuy nhiên trong cả nước hiện nay có những trường hợp kết hợp với tâm linh, kết hợp với du lịch để hoạt động tôn giáo.
Như vậy những tài sản, đặc biệt là tiền vé đi tham quan nơi hoạt động tâm linh của Nhà nước quản lý hay của cơ sở tôn giáo quản lý.
Thống nhất quan điểm Nhà nước không tham gia quản lý về tiền nong, tiền công đức của các tổ chức tôn giáo, nhưng đại biểu đoàn Đồng Tháp cho rằng với trường hợp này, bây giờ cần phân biệt rạch ròi, cụ thể để tránh những trường hợp đáng tiếc xảy ra như trong thời gian qua.
“Một hoạt động nữa về tiền, tài sản công đức, ví dụ như thầy Bảo Nghiêm sớm phát biểu là thùng công đức của cơ sở thờ tự sau khi khách hành hương đến, gửi tiền công đức để cúng bái. Như vậy thùng công đức này do ai quản lý? Đây là một điểm tôi nghĩ cũng cần phải rạch ròi, cụ thể, rõ ràng để tránh những trường hợp đáng tiếc xảy ra”, ông Hòa nêu.
Một vấn đề nữa đại biểu quan tâm là việc lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để trục lợi trong thời gian qua đã bắt đầu xảy ra, ví dụ trên mạng (như Facebook, Zalo và các mạng xã hội khác).
Theo ông, có các trường hợp vận động tiền ủng hộ cho đồng bào bị lũ lụt, đồng bào nghèo, khó khăn, neo đơn. Trường hợp nữa là các nghệ sĩ, những người nổi tiếng vừa qua vận động tiền cũng lùm xùm về vấn đề tiền bạc, thanh quyết toán không đúng, không rõ ràng.
Theo đại biểu, trong việc này cũng phải cần rạch ròi, cụ thể về việc vận động tài trợ trong hoạt động bảo trợ từ thiện xã hội nhân đạo cũng phải cho rõ ràng để tránh trường hợp đáng tiếc cá nhân, tổ chức vận động để mà thực hiện.
“Nhiệm vụ này phải có công khai, minh bạch, báo cáo để thanh quyết toán cho rõ. Mặc dù Nhà nước không quản lý nhưng cũng phải quản lý rõ về việc vận động tài trợ. Đây là tổ chức xã hội từ thiện và đây là vận động tài trợ của xã hội, cũng cần phải có công khai, minh bạch”, ông Hòa nêu.
Những ngày qua, ao nuôi tôm sú 2 ha của ông Hữu Minh Út (xã Tân Lộc) chết khoảng một nửa khi mới 70 ngày tuổi. Nắng khiến nước bốc hơi nhanh, môi trường thay đổi đột ngột làm tôm yếu dần rồi chết lan rộng.
"Nếu thuận lợi, hai tháng nữa tôi có thể thu khoảng 50 triệu đồng, nay gần 10 triệu tiền đầu tư coi như mất", ông nói.
Tại xã Đất Mới, anh Đặng An Hưng cho biết tình trạng cua chết sau Tết lặp lại nhiều năm nay khi nắng kéo dài. Một tháng trước, cua nuôi trong vuông tôm hơn 4 ha bắt đầu chết rải rác rồi lan rộng, đến nay gần như mất trắng, thiệt hại hàng chục triệu đồng.
Theo người nuôi, thời tiết nóng gay gắt làm tảo phát triển mạnh; khi tảo chết khiến môi trường nước biến động, tạo điều kiện cho dịch bệnh phát sinh.
Tình trạng này xảy ra ở nhiều nơi trong tỉnh khi Cà Mau bước vào vụ nuôi chính năm 2026, với diện tích thả nuôi tăng nhanh, riêng tôm hơn 422.000 ha.
Thống kê cho thấy, từ đầu năm đến nay có hơn 1.300 ha thủy sản bị thiệt hại, phần lớn trên 70%, cao hơn cùng kỳ. Trong đó, tôm nuôi công nghiệp và bán công nghiệp thiệt hại gần 247 ha; tôm nuôi truyền thống gần 97 ha; cua hơn 390 ha. Dịch xuất hiện tại hơn 50 xã, chủ yếu ở giai đoạn nuôi 20–80 ngày.
Cơ quan chuyên môn cho biết khoảng 59% diện tích thiệt hại do thời tiết cực đoan; phần còn lại do các bệnh phổ biến trên tôm và ký sinh trên cua.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh triển khai kế hoạch phòng chống dịch; cử cán bộ lấy mẫu, hướng dẫn xử lý ao, khử trùng và cải tạo môi trường. Ngành chức năng cũng khuyến cáo điều chỉnh lịch thả nuôi, áp dụng mô hình nuôi nhiều giai đoạn để giảm rủi ro.
Tỉnh đồng thời đề nghị Trung ương hỗ trợ 50 tấn Chlorine từ nguồn dự trữ quốc gia để xử lý môi trường ao nuôi, kiểm soát dịch bệnh.
Tham dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam có 780 đại biểu ưu tú, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và trí tuệ của gần 10 triệu đoàn viên công đoàn trên cả nước. Đây là những cán bộ công đoàn, đoàn viên tiêu biểu đại diện cho các ngành nghề, lĩnh vực, địa phương và đơn vị trong cả nước.
Trước khi bước vào chương trình làm việc, sáng cùng ngày, Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam cùng các đại biểu dự đại hội đã vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ trên đường Bắc Sơn (Hà Nội).
Với phương châm "Đoàn kết - dân chủ - kỷ cương - đổi mới - phát triển", Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam có nhiệm vụ tổng kết, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII Công đoàn Việt Nam giai đoạn 2023 - 2026; kiểm điểm hoạt động của Ban Chấp hành Tổng LĐLĐ Việt Nam khóa XIII; xác định mục tiêu, nhiệm vụ và các khâu đột phá của nhiệm kỳ 2026 - 2031; sửa đổi Điều lệ Công đoàn Việt Nam; đồng thời bầu Ban Chấp hành Tổng LĐLĐ Việt Nam khóa XIV.
Theo chương trình, đại hội tập trung thảo luận sâu về các văn kiện, dự thảo điều lệ, chương trình hành động nhiệm kỳ mới và các giải pháp phát triển đoàn viên.
Các đại biểu cũng tham gia thảo luận chuyên đề tại 5 trung tâm thảo luận, tập trung vào những vấn đề lớn liên quan đến tổ chức và hoạt động công đoàn trong giai đoạn mới.
Đại hội cũng phát động phong trào thi đua trong cán bộ, đoàn viên, người lao động nhằm thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Bên lề đại hội, nhiều đại biểu bày tỏ kỳ vọng đại hội sẽ đề ra những giải pháp đột phá nhằm nâng cao vai trò của tổ chức công đoàn trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.
Ông Mai Mạnh Dũng, Chủ tịch Công đoàn Tổng công ty Máy động lực và máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM), cho rằng đại hội cần tiếp tục có những định hướng, cơ chế cụ thể để khuyến khích và lan tỏa phong trào "Lao động giỏi - lao động sáng tạo".
"Tôi tin tưởng phong trào thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo sẽ tiếp tục trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng năng suất lao động, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế của đất nước trong thời gian tới", ông Dũng nói.
Ông Nguyễn Huy Thông, Chủ tịch Công đoàn Công nghiệp Hóa chất Việt Nam, kỳ vọng đại hội sẽ đề ra các giải pháp đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động công đoàn, nâng cao hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước trong tình hình mới.
"Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam sẽ tiếp tục khẳng định vai trò của phong trào thi đua yêu nước như một động lực quan trọng thúc đẩy phát triển sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, góp phần xây dựng đội ngũ công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh", ông Thông chia sẻ.
Nhiều ý kiến cũng cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, tổ chức công đoàn cần tiếp tục phát huy vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; đồng thời tạo môi trường thuận lợi để người lao động phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao trình độ nghề nghiệp và năng suất lao động.
Bà Đỗ Thị Hiền, Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Thái Nguyên, bày tỏ kỳ vọng Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam sẽ đề ra những quyết sách mang tính chiến lược, tạo bước đột phá trong đổi mới tổ chức và hoạt động công đoàn, qua đó nâng cao hiệu quả đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền lợi đoàn viên, người lao động, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Sau khi làm việc tại TAND khu vực 1 (TP.HCM) vào chiều 29.4, Chánh án TAND tối cao Nguyễn Văn Quảng chỉ đạo từ ngày 1.5, toàn bộ hệ thống tòa án tại TP.HCM triển khai đồng bộ, và cần áp dụng diện rộng hệ thống quản lý tòa án điện tử của TAND khu vực 1 nhằm số hóa dữ liệu, tăng minh bạch và giảm thủ tục cho người dân.
Trong chuyến khảo sát thực tế tại TAND khu vực 1, đoàn công tác của TAND tối cao trực tiếp trải nghiệm các mô hình đổi mới tại đây. Điểm nhấn nổi bật là hệ thống kiosk tra cứu thông tin và xác minh văn bản tố tụng ngay tại khu vực tiếp dân, giúp người dân dễ dàng tiếp cận công lý một cách minh bạch.
Báo cáo với đoàn công tác, Chánh án TAND khu vực 1 Nguyễn Quang Huynh cho biết đơn vị đã xây dựng được một "kho tài nguyên" số đáng kinh ngạc. Xác định dữ liệu là huyết mạch, đơn vị đã số hóa toàn diện 100% bản án từ năm 1976 của quận 1, quận 3 và quận 4 (cũ).
Tính đến tháng 4.2026, sau khi thành lập Phòng Số hóa chuyên trách, kho dữ liệu của đơn vị đã đạt quy mô trên 10 TB với khoảng 32 triệu trang tài liệu. Đáng chú ý, đơn vị đã tự phát triển hệ sinh thái 4 phần mềm lõi tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ thẩm phán tóm tắt văn bản, cảnh báo án quá hạn, và cho phép người dân nộp đơn trực tuyến thông qua xác thực sinh trắc học ngay tại nhà.
Theo thống kê, việc chuyển đổi số tại đây đã giúp giảm hơn 30% thời gian giải quyết án, tiết kiệm 90% chi phí in ấn và 80% không gian lưu trữ hồ sơ.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Chánh án TAND tối cao Nguyễn Văn Quảng ghi nhận và biểu dương tinh thần tự lực, tự cường của tập thể đơn vị trong việc chủ động xây dựng phần mềm quản lý nội bộ. Ông đánh giá đây là sự chủ động rất đáng trân trọng trong điều kiện nguồn lực còn nhiều khó khăn.
Tuy nhiên, nhìn nhận một cách thẳng thắn để nhân rộng mô hình, Chánh án Nguyễn Văn Quảng chỉ ra một hạn chế lớn: mô hình hiện tại vẫn phụ thuộc nhiều vào lực lượng sinh viên thực tập trong khâu số hóa.
"Nếu duy trì cách làm này, thẩm phán và thư ký sẽ không trực tiếp tham gia vào quy trình, dẫn đến hệ quả là họ không thực sự 'sống' trong môi trường số và coi đó là việc của người khác", Chánh án Nguyễn Văn Quảng nhấn mạnh.
Ông yêu cầu để hệ thống vận hành bền vững, các thẩm phán và thư ký phải là những người trực tiếp thực hiện các thao tác số hóa. Chỉ khi trực tiếp làm, cán bộ mới thấy được cái khó, cái sai để sửa chữa, từ đó nâng cao trách nhiệm cá nhân đối với dữ liệu hệ thống. Đối với lãnh đạo các cấp, việc chỉ đạo phải sát sao, tuyệt đối không được chỉ nghe báo cáo trên giấy hay nhìn biểu đồ mà phải trực tiếp kiểm tra, vận hành phần mềm.
Về kế hoạch triển khai diện rộng, Chánh án TAND tối cao chỉ đạo lấy TAND 2 cấp TP.HCM làm địa bàn thí điểm chiến lược. Lý do được đưa ra là lượng án tại TP.HCM hiện chiếm tới 1/4 tổng lượng án cả nước. Nếu dữ liệu tại đây được làm "sạch" và chuẩn hóa, hệ thống quản trị toàn ngành sẽ đạt được hiệu quả tối ưu.
"Bắt đầu từ ngày 1.5, tất cả TAND khu vực trên địa bàn TP.HCM phải triển khai đồng bộ quy trình số hóa này. Lãnh đạo TAND TP.HCM phải trực tiếp chỉ đạo, có văn bản ấn định thời hạn rõ ràng", Chánh án Nguyễn Văn Quảng giao nhiệm vụ.
Mục tiêu trọng tâm của chiến dịch này là khớp dữ liệu thực tế với phần mềm quản lý án của TAND tối cao, xóa bỏ triệt để tình trạng số liệu trên hệ thống và hồ sơ giấy không trùng khớp nhau. Đây là bước chuẩn bị dữ liệu nền tảng để khi hệ thống phần mềm quản lý hiện đại của ngành hoàn thiện, toàn bộ dữ liệu có thể được lắp ghép và vận hành ngay lập tức, tránh lãng phí nguồn lực.
Chánh án TAND tối cao cũng giao Cục Công nghệ thông tin phối hợp chặt chẽ để hỗ trợ kỹ thuật, hoàn thiện mô hình chuẩn. Sau quá trình triển khai thử nghiệm tại TP.HCM, Chánh án TAND tối cao sẽ trực tiếp nghiệm thu, đánh giá tính hiệu quả trước khi chính thức đưa vào ứng dụng bắt buộc trong toàn ngành tòa án trên phạm vi cả nước.
