Mặt Trăng đang trở thành chủ đề được quan tâm sau khi NASA phóng thành công tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II tới thiên thể này hôm 1/4. Bên cạnh hoạt động của Artemis, nhiều người cũng nhắc lại Apollo – chương trình vũ trụ được nhớ đến nhiều nhất của NASA với những cuộc đổ bộ Mặt Trăng mang tính lịch sử.
Ngày 20/7/1969, trong nhiệm vụ Apollo 11, hai phi hành gia Neil Armstrong và Buzz Aldrin dựng lá cờ Mỹ đầu tiên trên bề mặt Mặt Trăng trong chuyến đi bộ kéo dài 2,5 tiếng. Quá trình cắm cờ diễn ra khoảng 10 phút, trở thành một trong những cột mốc ấn tượng nhất của chuyến đổ bộ đầu tiên.
Ba năm tiếp theo, 5 lá cờ khác tiếp tục được dựng lên, khẳng định thành công của Mỹ trong cuộc đua khám phá vũ trụ. Tuy nhiên, chúng cũng làm dấy lên nghi ngờ về độ xác thực vì trông như bay phấp phới dù Mặt Trăng gần như không có khí quyển, do vậy cũng không có gió.
Thiết kế lá cờ ‘bay’
Khi còn chưa đầy ba tháng trước chuyến đổ bộ của Apollo 11, Robert Gilruth, Giám đốc Trung tâm Tàu vũ trụ có người lái (nay là Trung tâm Vũ trụ Johnson ở Houston), chọn Jack Kinzler, trưởng bộ phận Dịch vụ Kỹ thuật, để thiết kế lá cờ và cơ chế cho phép nó “bay” trong môi trường thiếu không khí trên Mặt Trăng. Kinzler cùng phó bộ phận David McCraw đã gấp rút hoàn thiện trong vài ngày.
Lá cờ vẫn là cờ nylon tiêu chuẩn kích thước 152 x 91 cm, nhưng may thêm đường viền dọc mép trên để lồng một thanh kim loại, giúp nó luôn vươn ra thay vì rủ xuống. Cột cắm cờ cao khoảng 2,4 m. Các thanh đỡ dọc và ngang là ống nhôm mạ vàng. Bộ cờ, bao gồm cả hộp thép không gỉ để bảo vệ khỏi nhiệt độ khắc nghiệt, nặng 4,3 kg. Thomas Moser, chuyên gia tại Bộ phận Cấu trúc và Cơ khí, tiến hành phân tích và đánh giá việc gắn bộ cờ vào chân đáp phía trước của khoang đổ bộ là an toàn.
Các chuyên gia sau đó cẩn thận gấp lá cờ, đặt vào hộp đựng. Ba ngày trước khi phóng tàu Apollo 11, Kinzler mang bộ cờ đến Trung tâm Vũ trụ Kennedy để các nhân viên gắn vào chân đáp của khoang đổ bộ.
Ngoài gắn thêm thanh ngang giúp cờ bay, các kỹ sư NASA cũng cân nhắc nhiều vấn đề khác. “Những yếu tố khác được tính đến khi thiết kế là trọng lượng, khả năng chịu nhiệt và tính dễ lắp ráp với phi hành gia bị hạn chế chuyển động và khả năng cầm nắm đồ vật do mặc bộ đồ vũ trụ”, Anne Platoff, nhà sử học kiêm chuyên gia nghiên cứu cờ tại Đại học California Santa Barbara, giải thích.
Trong cuộc họp kỹ thuật của phi hành đoàn, Armstrong và Aldrin báo cáo một số vấn đề với việc cắm cờ. Họ gặp sự cố khi kéo thanh ống lồng nằm ngang phía trên và không thể kéo dài nó hết cỡ. Tuy nhiên, điều này mang lại một chút “hiệu ứng gợn sóng” sống động. Các phi hành đoàn sau đó cố tình để thanh ngang thu vào một phần theo cách tương tự.
Giáo sư Anu Ojha, Giám đốc Trung tâm Khám phá Vũ trụ Quốc gia tại Anh, giải thích thêm: “Những nếp gấp là do lá cờ bị nhàu trong chuyến bay 4 ngày đến Mặt Trăng”.
Tình trạng 6 lá cờ ngày nay
Ảnh chụp những năm 2010 từ Tàu quỹ đạo Trinh sát Mặt Trăng (LRO) của NASA cho thấy lá cờ do phi hành đoàn Apollo 12, 16 và 17 để lại có vẻ vẫn đứng vững. Các chuyên gia không thể xác định chắc chắn tình trạng lá cờ của nhiệm vụ Apollo 14 và 15, nhưng có vẻ cờ Apollo 14 chịu hư hại khá nặng do khí xả động cơ từ khoang đổ bộ trong quá trình cất cánh.
LRO cũng không quan sát được lá cờ đầu tiên mà phi hành đoàn Apollo 11 cắm trên Mặt Trăng. Camera bên trong khoang đổ bộ bắt đầu ghi hình sau khi tàu đã bay lên khỏi bề mặt thiên thể và lá cờ không xuất hiện trong video, nhưng Aldrin khẳng định ông thoáng thấy lá cờ bị đổ trong quá trình cất cánh. Trong những nhiệm vụ Apollo sau này, phi hành gia cắm cờ cách xa khoang đổ bộ hơn.
Trái: Ảnh chụp từ quỹ đạo năm 2012 của tàu LRO về địa điểm tàu Apollo 12 hạ cánh cho thấy bóng lá cờ (góc trên bên trái). Phải: Charles Conrad, chỉ huy nhiệm vụ Apollo 12, đứng cạnh lá cờ, được cố định với thanh ngang để nó không rủ xuống, trên bề mặt Mặt Trăng năm 1969. Ảnh: NASA
Theo Space, kể cả vẫn đứng vững khi phi hành đoàn phóng tàu rời khỏi Mặt Trăng, các lá cờ hiện nay gần như chắc chắn không còn giống lúc mới cắm. “Nhiều khả năng phần nylon của chúng đã xuống cấp do tiếp xúc lâu với ánh sáng Mặt Trời”, Platoff nhận định. Hiện tượng này gọi là “sun rot” (mục nát do Mặt Trời).
“Điều tôi thường xuyên thấy trong các bài phân tích là cờ sẽ bị tẩy trắng do tiếp xúc với ánh sáng Mặt Trời. Dù điều này xảy ra với một số cờ trên Trái Đất, tôi không chắc quá trình hóa học liên quan và liệu điều đó có xảy ra trong môi trường Mặt Trăng hay không”, Platoff nói thêm.
Tuy nhiên, các lá cờ trên thiên thể này có thể đã trở nên giòn và phân rã theo thời gian. Một mối đe dọa khác với chúng là những thiên thạch dội xuống Mặt Trăng, nơi không có khí quyển dày để bảo vệ như Trái Đất.
Mỗi năm, các hãng công nghệ lại giới thiệu những bộ xử lý mạnh hơn, nhanh hơn, có khả năng xử lý đồ họa tiệm cận máy tính cá nhân và vận hành các tựa game nặng với tốc độ khung hình ngày càng cao.
Tuy nhiên, phía sau những con số benchmark ấn tượng đó là một vấn đề đang âm thầm trở thành thách thức lớn với toàn ngành: nhiệt độ và mức tiêu thụ điện năng.
Các bài kiểm tra gần đây cho thấy smartphone hiện đại đang tiến gần tới giới hạn mà các hệ thống tản nhiệt truyền thống không còn đủ khả năng kiểm soát. Hiệu năng càng cao, lượng nhiệt sinh ra càng lớn, nhưng không gian bên trong thân máy gần như không thể mở rộng thêm.
Một trong những trường hợp gây chú ý là chip Exynos 2600 của Samsung, bộ xử lý này được sản xuất trên tiến trình 2nm và được ghi nhận có thể tiêu thụ tới 30W điện năng khi chạy tác vụ nặng. Đây là mức điện năng vốn thường thấy trên các mẫu laptop nhỏ gọn, thay vì một thiết bị có thể bỏ gọn trong túi quần.
Trên thực tế, nhiều chip smartphone hiện nay có thể hoạt động ở mức công suất trên 15W trong thời gian ngắn để xử lý các tác vụ nặng. Tuy nhiên, giới hạn vật lý của thân máy khiến điện thoại chỉ có thể tản khoảng 6W nhiệt trước khi nhiệt độ trở nên quá nóng để cầm nắm thoải mái.
Trong khi Apple hay Samsung vẫn theo đuổi thiết kế mỏng nhẹ truyền thống, một số hãng điện thoại gaming Trung Quốc lại lựa chọn hướng đi hoàn toàn khác.
Ví dụ như các mẫu điện thoại gaming của REDMAGIC hiện nay thường được tích hợp quạt tản nhiệt chủ động cùng hệ thống làm mát bằng chất lỏng ngay bên trong thân máy. Đây là giải pháp hiếm thấy trên smartphone phổ thông vì nó đi ngược triết lý thiết kế mà nhiều hãng lớn đang theo đuổi.
Theo đó, một câu hỏi đang được đặt ra là liệu smartphone có nên dày hơn để cải thiện khả năng tản nhiệt hay không. Về lý thuyết, việc tăng độ dày đồng nghĩa có thêm không gian cho buồng hơi lớn hơn, vật liệu dẫn nhiệt tốt hơn hoặc thậm chí quạt tản nhiệt mạnh hơn.
Tuy nhiên, điều đó cũng kéo theo việc thiết bị trở nên nặng hơn và kém thoải mái hơn khi sử dụng hằng ngày.
Bởi vậy, bài toán lớn nhất của ngành smartphone hiện nay không còn đơn thuần là tăng hiệu năng, mà là làm sao duy trì hiệu năng đó trong thời gian dài mà không khiến thiết bị quá nóng. Điều đó đồng nghĩa với việc tạo ra những bộ xử lý mạnh hơn nhưng tiêu thụ ít điện hơn và sinh nhiệt thấp hơn.
Trong cuộc đua này, Apple hiện được xem là bên đi đúng hướng. Trong khi đó, phần còn lại của thị trường vẫn đang phải tìm lời giải cho giới hạn vật lý ngày càng hiện rõ bên trong những chiếc smartphone cao cấp hiện đại.
Một trong những nội dung mới trong dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) là quy định về định danh người gửi bưu gửi. Đây được xem là thay đổi lớn trong cách quản lý hoạt động chuyển phát, nhằm thúc đẩy bưu chính số trong bối cảnh thương mại điện tử và kinh tế số phát triển mạnh.
Theo luật hiện hành, "bưu gửi" được định nghĩa là: bao gồm thư, gói, kiện hàng hóa được chấp nhận, vận chuyển và phát hợp pháp qua mạng bưu chính.
Trong khi đó, dự thảo mới định nghĩa "bưu gửi" bao gồm thư và gói, kiện hàng hóa được chấp nhận, chia chọn, vận chuyển và phát tới địa chỉ người nhận hoặc địa điểm nhận theo thỏa thuận, trong đó "mỗi bưu gửi được định danh riêng và có khả năng theo dõi, truy vết trong suốt quá trình cung cấp dịch vụ".
Dự thảo cũng quy định người gửi có nghĩa vụ "cung cấp thông tin định danh theo quy định của pháp luật về định danh và xác thực điện tử", đồng thời phải ghi đầy đủ, chính xác thông tin về người gửi, người nhận và nội dung bưu gửi. Với doanh nghiệp bưu chính, họ sẽ phải "định danh người trực tiếp sử dụng dịch vụ bưu chính khi thực hiện thủ tục nhận gửi", đồng thời tuân thủ quy định về an toàn, an ninh và bảo vệ dữ liệu bưu chính.
Dự thảo luật dành riêng một chương về "bưu chính số và bảo đảm an toàn, an ninh trong hoạt động bưu chính". Trong đó, dữ liệu bưu chính được xác định bao gồm thông tin về bưu gửi, người sử dụng dịch vụ và toàn bộ quá trình chấp nhận, chia chọn, vận chuyển và phát hàng.
Theo nguyên tắc phát triển bưu chính số, dữ liệu phải được "gắn với từng bưu gửi", cho phép ghi nhận, lưu giữ và truy xuất thông tin trong toàn bộ quá trình vận hành. Dự thảo cũng yêu cầu các hệ thống bưu chính phải có khả năng kết nối, chia sẻ và liên thông dữ liệu.
Doanh nghiệp bưu chính có trách nhiệm tạo lập và lưu giữ dữ liệu phát sinh trong quá trình cung cấp dịch vụ, đồng thời áp dụng các biện pháp bảo vệ dữ liệu phù hợp với mức độ rủi ro và quy mô hoạt động. Trong trường hợp xảy ra sự cố mất hoặc lộ dữ liệu, doanh nghiệp phải thông báo cho cơ quan có thẩm quyền và các bên liên quan.
Theo cơ quan soạn thảo đánh giá, thị trường bưu chính đã thay đổi mạnh sau 15 năm kể từ Luật Bưu chính 2010. Nếu trước đây ngành bưu chính chủ yếu phục vụ thư tín, hiện gói, kiện hàng hóa phục vụ thương mại điện tử đã chiếm hơn 90% sản lượng bưu gửi. Trong tờ trình của Bộ Khoa học và Công nghệ, giai đoạn 2020-2025, tổng sản lượng bưu gửi tăng hơn bốn lần. Sự tăng trưởng nhanh kéo theo nguy cơ hàng lậu, hàng cấm, giấy tờ giả mạo và các hành vi vi phạm pháp luật qua đường bưu chính.
Cơ quan soạn thảo cho rằng hoạt động bưu chính hiện không còn đơn thuần là chuyển phát truyền thống mà đang chuyển thành "bưu chính số", vận hành dựa trên dữ liệu và nền tảng công nghệ. Vì vậy, cần hình thành cơ chế định danh và truy vết để bảo đảm khả năng kiểm soát trong toàn bộ quá trình vận chuyển. Khái niệm "dịch vụ bưu chính" được mở rộng sang cả các công đoạn như lưu kho, xử lý đơn hàng, đóng gói, hoàn trả hay phát hàng thu tiền (COD).
Bên cạnh đó, dự thảo luật cho phép doanh nghiệp cung cấp dữ liệu bưu chính theo yêu cầu hợp pháp bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Tuy nhiên, việc cung cấp dữ liệu phải đúng mục đích, phạm vi cần thiết và "không làm phát sinh chi phí bất hợp lý cho doanh nghiệp".
Ngoài việc định danh người gửi, dự thảo còn siết quản lý đối với toàn bộ vòng đời của bưu gửi. Theo đó, mỗi kiện hàng phải có khả năng theo dõi và truy vết xuyên suốt từ lúc được chấp nhận, lưu kho, chia chọn, vận chuyển đến khi phát thành công hoặc hoàn trả. Sau khi tiếp nhận và xác nhận, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm bảo đảm an toàn, toàn vẹn của bưu gửi và bồi thường thiệt hại nếu xảy ra mất mát, hư hỏng theo quy định.
Theo cơ quan soạn thảo, mọi giao dịch của nền kinh tế số đều bắt đầu trên môi trường số nhưng chỉ hoàn tất khi hàng hóa được giao trong thực tế. Dự thảo cũng mở đường cho các mô hình mới như giao hàng bằng robot, thiết bị bay không người lái và các nền tảng sử dụng "nguồn lực đám đông" để vận chuyển hàng hóa. Một số công nghệ hoặc mô hình mới có thể được triển khai theo cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox).
Theo kế hoạch, dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026.
Kích thước, công nghệ màn hình, thương hiệu và giá cả là những điều hiển nhiên được chú ý đối với Smart TV. Tuy nhiên, một chi tiết quan trọng thường bị người dùng bỏ qua khi mua sắm là các cổng HDMI.
Tất cả Smart TV hiện nay đều có cổng HDMI, nhưng không phải tất cả các cổng này đều giống nhau. Một số được trang bị cả cổng HDMI 2.0 và HDMI 2.1, trong khi một số khác chỉ có cổng HDMI 2.1. Nếu mua TV chỉ có một cổng HDMI 2.1 hoặc không có cổng này, người dùng có thể sẽ hối hận trong tương lai.
Chuẩn HDMI đã phát triển đáng kể từ khi ra mắt lần đầu vào năm 2002, với khả năng hỗ trợ độ phân giải lên đến 1.080p. Ra mắt năm 2017, HDMI 2.1 hỗ trợ độ phân giải 4K ở tần số quét lên đến 120 Hz và mở khóa nhiều tính năng hiện đại như Variable Refresh Rate (VRR), Auto Low Latency Mode (ALLM), eARC (Enhanced Audio Return Channel) và Dynamic HDR (cho các định dạng như Dolby Vision và HDR10+).
Nếu muốn trải nghiệm hình ảnh và âm thanh tốt nhất, HDMI 2.1 là lựa chọn lý tưởng. Nếu mua Smart TV chỉ có một cổng HDMI 2.1, thường được kết nối với eARC, trong khi các cổng còn lại là HDMI 2.0 sẽ khiến người dùng phải thường xuyên cắm rút cáp khi kết nối nhiều thiết bị như PS5, Xbox Series X, Switch 2 hoặc loa soundbar.
Khi mua Smart TV mới, lựa chọn lý tưởng nhất là chọn chiếc có 4 cổng HDMI 2.1 nhằm giúp người dùng không phải lo lắng về việc kết nối thiết bị vào đúng cổng. Tuy nhiên, các mẫu TV này thường chỉ có ở phân khúc cao cấp, như dòng LG C5 và G5 OLED hay các mẫu Samsung S95C, S90C và S90F OLED, với giá trên 25 triệu đồng.
Nếu ngân sách hạn chế, hãy tìm Smart TV có ít nhất hai cổng HDMI 2.1. Nhiều mẫu như dòng Hisense U6 và TCL QM6K sử dụng công nghệ Mini-LED và đáp ứng yêu cầu này. Nếu cần thêm cổng HDMI 2.1, người dùng thể sử dụng bộ chuyển đổi HDMI để mở rộng số lượng cổng.
Tóm lại, khi mua Smart TV mới, tốt hơn hết người dùng đừng bỏ qua khả năng của các cổng HDMI. Việc có ít nhất hai cổng HDMI 2.1 sẽ giúp người dùng kết nối nhiều thiết bị mà không gặp rắc rối, đồng thời đảm bảo chất lượng hình ảnh và các tính năng tốt nhất cho trải nghiệm giải trí của bản thân.
