Tổng thư ký ASEAN: Sẽ cùng Trung Quốc hoàn thành COC trong năm 2026

Quân đội Mỹ không chỉ sở hữu nhiều đơn vị đặc nhiệm mà còn xây dựng một bộ chỉ huy riêng để quản lý và triển khai lực lượng này trên quy mô toàn cầu: Bộ Chỉ huy Các Hoạt động Đặc biệt (USSOCOM).

Với quy mô xấp xỉ 70.000 quân nhân và nhân sự, các đơn vị đặc nhiệm Mỹ hoạt động như một hệ thống tác chiến hợp nhất, từ trinh sát, tình báo đến đột kích và giải cứu con tin.

Trong "tầng tinh nhuệ nhất" của hệ sinh thái này, Bộ Chỉ huy Các Hoạt động Đặc biệt Liên hợp (JSOC) là nơi tập trung những đơn vị nổi tiếng hàng đầu như Delta Force, DEVGRU (SEAL Team 6), Đơn vị Chiến thuật Đặc biệt Không quân số 24 (STS) và Hoạt động Hỗ trợ Tình báo (ISA).

USSOCOM - Nền tảng sức mạnh toàn cầu

Khác với nhiều quốc gia coi đặc nhiệm là đơn vị tinh nhuệ cấp quân chủng, Quân đội Mỹ vận hành đặc nhiệm như một ngành tác chiến riêng biệt. USSOCOM, đặt trụ sở tại bang Florida, có vai trò tổ chức, huấn luyện, trang bị và triển khai lực lượng đặc nhiệm, đồng thời phối hợp với các Bộ tư lệnh tác chiến (CENTCOM, INDOPACOM…) trong các hoạt động quân sự.

Thành lập năm 1987 theo Đạo luật Nunn-Cohen, USSOCOM là trung tâm chỉ huy các lực lượng đặc nhiệm của Mỹ, với khoảng 70.000 binh sĩ từ Lục quân, Hải quân, Không quân, Thủy quân lục chiến và Lực lượng Không gian.

USSOCOM chuyên thực hiện các sứ mệnh chiến lược như chống khủng bố, trinh sát luồn sâu, giải cứu con tin và hành động trực tiếp, hoạt động dưới sự chỉ đạo của Bộ trưởng Quốc phòng nhưng có quyền tự chủ cao.

Quân đội Mỹ tự hào với nhiều đơn vị đặc nhiệm nổi tiếng, kế thừa truyền thống từ Thế chiến II, nơi OSS (tiền thân của Cục Tình báo Trung ương Mỹ - CIA) tiên phong chiến tranh bất quy tắc. Với ngân sách hàng tỷ USD và kinh nghiệm thực chiến phong phú, các đơn vị này đã định hình mô hình đặc nhiệm hiện đại toàn cầu.

Điểm làm nên sức mạnh của lực lượng đặc nhiệm Mỹ là khả năng tác chiến theo chuỗi: ISA và các mạng trinh sát xác định mục tiêu; Delta/DEVGRU thực hiện đột kích, bắt/diệt mục tiêu hoặc giải cứu con tin; STS đảm nhiệm điều phối không kích, cứu hộ chiến đấu, tác chiến đường không - trinh sát tại điểm nóng; các lực lượng yểm trợ (không vận, tiếp tế, tác chiến mạng…) giúp duy trì nhịp độ chiến dịch dài ngày.

"Tuyển chọn từ tinh hoa"

Một điểm chung của Delta, DEVGRU, STS và ISA là hầu như không tuyển người mới, mà tuyển dụng ứng viên từ các đơn vị tinh nhuệ sẵn có của quân đội Mỹ.

Ví dụ, Delta Force thường tìm ứng viên từ các đơn vị giàu kinh nghiệm của Lục quân như Biệt kích (Rangers) hoặc Lực lượng Đặc biệt (Green Berets). DEVGRU thường tuyển chọn ứng viên ngay trong lực lượng SEAL thông qua các khóa chọn lọc nội bộ, còn STS thì ứng viên đa dạng hơn với xuất thân chính từ binh sĩ thuộc Không quân Mỹ.

Tiêu chuẩn tuyển chọn ứng viên cho các đơn vị này cực kỳ khắt khe, nhằm đảm bảo chỉ những cá nhân ưu tú nhất được tham gia, với tỷ lệ vượt qua giai đoạn tuyển chọn và huấn luyện chỉ dưới 10%.

Đối với Delta Force, ứng viên (thường ở độ tuổi 22-35) phải vượt qua kỳ tuyển chọn kéo dài 4 tuần, bao gồm hành quân đường dài mang theo 20-30kg quân tư trang qua địa hình đồi núi Georgia, chịu đựng thiếu ngủ, kiểm tra tâm lý - thể lực gắt gao.

Tất cả đơn vị đều nhấn mạnh "chiến binh toàn diện" với thể lực vượt trội, kiểm soát tâm lý vững vàng và khả năng làm việc nhóm. Dù không phân biệt giới tính từ năm 2015, nhưng tỷ lệ nữ trong các đơn vị tác chiến trực tiếp vẫn rất thấp.

Quá trình huấn luyện của các đơn vị kéo dài 1-2 năm, rèn luyện thành "siêu chiến binh" đa năng. Delta Force huấn luyện tại căn cứ Fort Bragg kéo dài 6 tháng, yêu cầu cao về sự sáng tạo chiến thuật.

DEVGRU đào tạo tại căn cứ Dam Neck, ứng viên trải qua 6 tháng huấn luyện chuyên sâu về đột kích biển, chống tàu ngầm và tình báo, thường xuyên tập luyện cùng đặc nhiệm SAS của Anh.

Trong khi đó, STS tại căn cứ Pope Field tập trung vào nhiệm vụ cứu hộ chiến trường, điều khiển không kích, nhảy dù tự do và y tế chiến đấu, huấn luyện ở sa mạc, rừng rậm, các vùng cực.

Cuối cùng là ISA tại căn cứ Fort Belvoir với 12 tháng huấn luyện tập trung tình báo, theo dõi, tác chiến mạng và hoạt động bí mật. Vì đặc thù, các chi tiết về tuyển chọn, huấn luyện, biên chế của ISA gần như không công khai. Tuy nhiên, vai trò của ISA với JSOC là rất rõ ràng: trong tác chiến, tình báo là vũ khí mở đường. Không có thông tin tốt, đòn đột kích sẽ rơi vào rủi ro hoặc sai mục tiêu.

Chính vì quy trình khắt khe đó, tỷ lệ ứng viên thất bại hoặc không đáp ứng yêu cầu lên tới 80-90%. Những thành viên gia nhập Delta hoặc đeo huy hiệu "Đinh ba" của SEAL tại DEVGRU đều là biểu tượng danh dự của những chiến binh đã được tôi luyện và sẵn sàng tham gia các nhiệm vụ khó khăn nhất.

Điểm mạnh không nằm ở "món đồ", mà ở hệ sinh thái tác chiến

Về trang bị, các đơn vị sử dụng công nghệ cao nhất, được tùy chỉnh cho từng sứ mệnh. Trang bị cơ bản là quân phục ngụy trang MultiCam hoặc OCP, áo giáp. Vũ khí chính tiêu chuẩn là súng trường HK416/M4A1 (5,56mm), Glock 19 (9mm), MP7 (4,6mm), súng bắn tỉa MK13 (7,62mm/.300 Win Mag), tên lửa chống tăng Javelin.

Tuy nhiên, mỗi lực lượng lại có trang bị riêng. Ví dụ, Delta Force thường có thêm súng trường bắn tỉa SR-25. Đặc nhiệm DEVGRU dùng MCX Rattler cho môi trường thủy bộ, UAV RQ-11 Raven. STS sử dụng các thiết bị như laser chỉ định mục tiêu, kính nhìn đêm PVS-31. Còn ISA là công cụ tình báo như thiết bị nghe lén, UAV mini, phần mềm mã hóa.

Các đơn vị đặc nhiệm của Mỹ - cường quốc quân sự số 1 thế giới - cơ bản được trang bị phương tiện cơ động tối ưu theo từng nhiệm vụ như trực thăng MH-60 Black Hawk, xe địa hình GMV 1.1, tàu ngầm mini SDS. Ngân sách USSOCOM khoảng 13 tỷ USD/năm và liên tục được tăng thêm là minh chứng cho khả năng tác chiến không giới hạn của các đơn vị đặc nhiệm thuộc quyền.

Mảnh ghép giúp thể hiện sức mạnh quân sự vượt trội của Mỹ

Các đơn vị JSOC đã tham gia hàng ngàn hoạt động, định hình lịch sử hiện đại. Cụ thể, Delta Force được thành lập năm 1977. Sau thất bại trong Chiến dịch Eagle Claw (1980) tại Iran, đơn vị đã được cải tổ để rồi sau đó thành công ở Panama (1989) bắt Tướng Manuel Noriega; săn lùng các hệ thống tên lửa SCUD tại Iraq (1991); tham gia truy bắt trùm khủng bố Osama bin Laden ở Afghanistan (2011).

DEVGRU được thành lập năm 1980. Đơn vị này nổi tiếng qua nhiệm vụ tiêu diệt Osama Bin Laden; giải cứu Thuyền trưởng Phillips khỏi cướp biển Somali (2009) và các nhiệm vụ tại Iraq/Syria chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng (2014-2019).

STS lại nổi tiếng với nhiệm vụ hỗ trợ cứu hộ tại Mogadishu (1993) trong sự kiện Black Hawk Down, tại Afghanistan (2001) tham gia hỗ trợ kiểm soát không kích cũng như tại Iraq (2003) giải cứu tù binh chiến tranh Jessica Lynch.

Còn ISA được thành lập năm 1981, từng hoạt động bí mật ở Nicaragua (thập niên 1980) cùng nhiều hoạt động tình báo tuyệt mật khác. Tất cả đều dưới sự chỉ huy của USSOCOM với khoảng hơn 7.000 nhiệm vụ trải dài trên 149 quốc gia tính tới năm 2023.

Quân đội Mỹ có thể duy trì các đơn vị đặc nhiệm ở tốp đầu thế giới vì đó không chỉ là những đơn vị đơn lẻ, mà là cả một hệ thống quy mô USSOCOM với 70.000 nhân sự, có “tầng tinh nhuệ” JSOC để xử lý nhiệm vụ nhạy cảm, ngân sách gần như không giới hạn và mạng lưới đồng minh phục vụ triển khai toàn cầu.

Trong đó, Delta Force - DEVGRU - STS - ISA tạo thành một “bộ tứ” tượng trưng cho cách Mỹ làm đặc nhiệm: tình báo tốt, xâm nhập đúng, ra đòn chính xác, rút lui an toàn. "Hệ sinh thái" đặc nhiệm Mỹ xứng đáng đứng ở vị trí số 1 trong Top 10 lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ nhất thế giới

Tin Gốc: Dân Trí

"Chúng ta đã giải cứu được thành viên tổ lái F-15 bị thương nặng và rất dũng cảm, từ khu vực miền núi sâu trong lãnh thổ Iran. Đó là một đại tá rất được kính trọng. Đối phương truy tìm rất kỹ, huy động lượng lớn nhân lực và tiến rất sát vị trí của người này", Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội hôm nay.

Ông Trump khẳng định những chiến dịch đột kích, giải cứu phi công như vậy "rất hiếm khi được tiến hành" bởi mối đe dọa đối với nhân lực và khí tài của quân đội Mỹ. "Đây là hoạt động rất khác thường. Chúng ta đã giải cứu phi công giữa ban ngày, sau 7 giờ hiện diện trong lãnh thổ Iran. Tất cả binh sĩ tham gia đã thể hiện tài năng và sự dũng cảm tuyệt vời", ông cho hay.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ca ngợi đây là "một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ".

Chiến dịch tìm kiếm cứu hộ được triển khai ngay sau khi tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị Iran bắn rơi hôm 3/4. Một thành viên tổ bay được giải cứu ngay trong ngày, trong khi người còn lại phải lẩn trốn trong hơn 36 giờ.

Theo tiết lộ từ các quan chức Mỹ, hàng trăm binh sĩ cùng lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ và hàng chục máy bay từ các quân chủng đã tham gia chiến dịch. Không có giao tranh trực diện giữa lực lượng hai bên, nhưng binh sĩ Mỹ đã nổ súng để ngăn đối phương tiếp cận khu vực giải cứu.

Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) dường như đã tiến hành chiến dịch đánh lạc hướng trước khi bắt đầu nhiệm vụ, trong đó họ phát thông tin rằng quân đội Mỹ đã sớm tiếp cận được phi công và đang sơ tán người này bằng đường bộ. Song song với tung hỏa mù, CIA còn sử dụng nguồn lực tình báo để định vị phi công, được cho là ẩn náu trong một khe núi.

Thông tin sau đó được chuyển tới Nhà Trắng và Lầu Năm Góc, dẫn tới quyết định triển khai chiến dịch giải cứu.

Một quan chức Mỹ mô tả cho biết chiến dịch giải cứu được chia làm hai giai đoạn, gồm bao vây khu vực và tiếp cận mục tiêu. Hoạt động diễn ra trong nhiều giờ, kéo dài từ đêm sang ngày, thay vì được tiến hành chớp nhoáng trong đêm như các chiến dịch giải cứu thông thường.

Một quan chức Mỹ nói với New York Times rằng hai vận tải cơ dùng để sơ tán lực lượng đặc nhiệm và phi công đã bị mắc kẹt tại căn cứ dã chiến ở Iran. Các chỉ huy quyết định điều thêm ba máy bay dự bị tới đón lực lượng ở địa điểm này, đồng thời phá hủy hai máy bay gặp sự cố để ngăn chúng rơi vào tay Iran.

Quân đội Iran tuyên bố đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ. Hình ảnh được Iran công bố sau đó cho thấy xác của hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J Commando II, mỗi chiếc có giá khoảng 114 triệu USD, cùng một hoặc hai trực thăng đa dụng AH/MH-6 Little Bird có giá 2-13 triệu USD tùy phiên bản.

Thanh Danh (Theo Fox, WSJ, Al Jazeera, NYT)

Nguồn: https://vnexpress.net/ong-trump-my-da-thuc-hien-chien-dich-hiem-co-de-giai-cuu-phi-cong-5058817.html

8h06 sáng 7/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra tối hậu thư quyết liệt chưa từng thấy bằng một bài đăng trên Truth Social: Nếu Iran không đạt thỏa thuận trong 12 giờ tới, "một nền văn minh sẽ lụi tàn vào đêm nay và không bao giờ có thể hồi sinh".

Ngay cả với một Tổng thống vốn nổi tiếng với những tuyên bố cứng rắn, bài đăng này vẫn gây chấn động. Nó lan truyền từ Phòng Bầu dục đến các đại sứ quán nước ngoài và giới doanh nghiệp. Dường như tất cả mọi người đều đếm ngược đến thời hạn 20h tại Mỹ và suy đoán về bước đi tiếp theo của ông chủ Nhà Trắng.

Suốt những ngày trước đó, ông Trump đã liên tục cảnh báo sẽ ném bom hủy diệt toàn bộ cầu, nhà máy điện và cơ sở hạ tầng dân sự khác của Iran. Nhưng ông đồng thời vẫn để ngỏ cánh cửa đi đến một thỏa thuận nhằm ngăn chặn các cuộc không kích thảm khốc.

"Ai mà biết được?" ông viết vào sáng 7/4. "Chúng ta sẽ biết kết quả vào tối nay, một trong những thời khắc quan trọng nhất đối với lịch sử lâu dài và phức tạp của thế giới".

Đếm ngược

Thông điệp của Tổng thống Trump đã làm bùng nổ các nhóm chat trên toàn cầu và kích hoạt một cuộc chạy đua quyết liệt của các đồng minh Mỹ cùng những bên trung gian nhằm tìm kiếm lối thoát hoặc kéo dài thêm thời gian.

Khi lời đe dọa lan tới Iran, nhiều người dân đã chuẩn bị cho việc phải sống trong cảnh mất điện, mất ga và tranh luận xem nên ở lại thành phố hay sơ tán về nông thôn sẽ an toàn hơn. Một số người lôi những chiếc bếp dã ngoại cũ ra lau chùi và đổ đầy bình dầu.

Chưa đầy 30 phút sau bài đăng cảnh báo của ông Trump, giới chức Iran thông báo với Ai Cập rằng Tehran đã cắt đứt mọi liên lạc trực tiếp với các nhà đàm phán Mỹ, WSJ dẫn lời một quan chức Arab.

Nhiều chính phủ Arab cũng cảnh báo lời đe dọa của Tổng thống Mỹ có thể gây tác dụng ngược lên phe cứng rắn thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), lực lượng vốn đã ra tín hiệu sẽ nhấn chìm cả khu vực vào bóng tối nếu cơ sở hạ tầng của Iran bị tấn công.

Tại Trung Đông, bài đăng của ông Trump đã chiếm lĩnh trang nhất các mặt báo tại Israel. Cựu thủ tướng Ehud Olmert đọc được thông điệp này ngay trước khi còi báo động tên lửa từ Iran vang lên khắp miền trung Israel, khiến ông phải chui xuống hầm trú ẩn trong nhà.

"Tôi thường không chỉ hiểu tuyên bố của Tổng thống Trump theo nghĩa đen", ông Olmert nói từ hầm trú ẩn. "Tôi muốn tin rằng ý ông ấy là chúng ta sẽ xóa bỏ chính quyền Iran. Tôi không nghĩ chúng ta có thể chấp nhận bất kỳ hành động hủy diệt nào, dù là toàn bộ hay một phần, đối với nền văn minh Iran".

9h sáng, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine đăng nhập vào cuộc họp trực tuyến bảo mật hàng ngày với đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM). Theo hai quan chức Mỹ giấu tên, đô đốc Cooper cùng những nhà hoạch định quân sự tại Lầu Năm Góc đã chuẩn bị sẵn sàng cho các cuộc không kích tiềm tàng vào cơ sở hạ tầng năng lượng Iran. Các chuyên gia quân sự đã xem xét lại danh sách những mục tiêu đã được các luật sư quân đội phê duyệt nhằm đảm bảo tính hợp pháp của đòn không kích.

Hai quan chức giấu tên cho biết danh sách mục tiêu ít hơn nhiều so với tối hậu thư từ Tổng thống Trump rằng "mọi nhà máy điện ở Iran sẽ ngừng hoạt động, bốc cháy và phát nổ". Họ cho rằng việc tấn công các mục tiêu này đều "hợp pháp" vì chúng có liên hệ rõ ràng với lực lượng quân sự và an ninh Iran, đồng thời không gây tổn hại quá mức cho dân thường.

Quân đội Mỹ khi đó cũng đã tấn công hơn 50 mục tiêu trên đảo Kharg, nhưng không đánh vào cơ sở hạ tầng dầu khí.

"Toàn bộ Bộ Quốc phòng tuân thủ chỉ đạo của Tổng thống và sẽ nhắm vào các mục tiêu quân sự do ông đề ra mà không có bất kỳ sai sót nào", phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell tuyên bố.

Những đồn đoán

Lời đe dọa của Tổng thống Trump cũng làm bùng nổ những cuộc tranh luận trong các đồng minh và những người có sức ảnh hưởng ủng hộ ông. Họ không ngừng đưa ra những đồn đoán trên các buổi livestream và podcast.

"Ông ấy đang cố tỏ ra nguy hiểm", Tim Pool, người có ảnh hưởng trên mạng xã hội với hơn hai triệu lượt theo dõi cho biết trong cuộc phỏng vấn với WSJ. Trong một video quay cho người hâm mộ, Pool nói rằng nếu Tổng thống Trump không thực hiện lời hứa, "chúng ta sẽ thấy đây là ván bài cuối cùng của ông ấy".

Tổng thư ký NATO Mark Rutte đang trên chuyến bay tới Washington khi Tổng thống Trump đăng bài viết trên mạng xã hội. Theo kế hoạch, ông sẽ có cuộc gặp với ông Trump, ông Hegseth và Ngoại trưởng Marco Rubio vào ngày 8/4.

Một số quan chức châu Âu đã họp khẩn qua điện thoại để thảo luận về lời đe dọa của Tổng thống Mỹ. Theo hai quan chức tham gia cuộc gọi, các bên thống nhất nhận định rằng ông Trump sẽ không leo thang xung đột.

Tại Budapest, Phó tổng thống Mỹ JD Vance xuất hiện cùng Thủ tướng Hungary Viktor Orban để trả lời câu hỏi của các phóng viên. "Tôi hy vọng họ khôn ngoan", ông Vance nói về Iran. "Tổng thống đã đặt ra hạn chót khoảng 12 tiếng tính từ thời điểm này tại Mỹ. Chúng ta sẽ chờ xem, nhưng từ giờ đến lúc đó sẽ có rất nhiều cuộc đàm phán diễn ra".

10h30, người dẫn chương trình Bret Baier của Fox News xuất hiện trên sóng truyền hình với một thông điệp từ Tổng thống. Baier cho biết ông Trump đã nói với mình rằng "nếu mọi chuyện đi đến mức đó, sẽ có một cuộc tấn công chưa từng thấy từ trước đến nay diễn ra".

Khi thời hạn cận kề, ông Trump dường như vừa theo đuổi các giải pháp ngoại giao phút chót để hạ nhiệt căng thẳng vừa duy trì những hoạt động thường nhật của mình. Tổng thống đã gọi điện cho Phó tổng thống Vance, người đang chủ trì một cuộc mít tinh tại nhà thi đấu thể thao ở Budapest. Ông Vance đã giơ điện thoại của mình lên ngay trên sân khấu trước hàng nghìn người ủng hộ ông Orban.

Theo một nguồn thạo tin, ông Trump còn có cuộc gặp với nhà đầu tư công nghệ David Sacks và các quan chức Bộ Tư pháp tại Nhà Trắng. Ông cũng liên tiếp đăng hơn 20 bài viết trên mạng xã hội Truth Social để ủng hộ những ứng viên mà ông hậu thuẫn trong cuộc đua vào cơ quan lập pháp bang Indiana.

Bên trong nội bộ chính quyền, một số quan chức đã kín đáo bày tỏ lo ngại về lời đe dọa từ Tổng thống. Một quan chức Nhà Trắng cho rằng bài đăng của ông Trump chỉ gây thêm bất ổn, thêm rằng Tổng thống đang xao nhãng những ưu tiên trong nước vốn có thể giúp ông tranh thủ ủng hộ từ cử tri.

Nhưng các quan chức cấp cao khác trong chính quyền và đồng minh của ông Trump lại cho hay họ coi bài đăng trên Truth Social chỉ là một đòn tâm lý của Tổng thống để giành lợi thế trên bàn đàm phán.

Các CEO công nghệ và giới đầu tư liên tục nhắn tin trao đổi về tác động tiềm tàng từ tối hậu thư của Tổng thống, sau 5 tuần xung đột khiến giá dầu tăng vọt và làm chao đảo nền kinh tế toàn cầu, theo lời kể từ những người trong các nhóm chat này.

Tại Phố Wall, các nhà giao dịch tỏ ra thận trọng, không muốn mạo hiểm đặt cược khi ông Trump vốn thường xuyên thay đổi quyết định. Mặc dù nhiều người dự đoán Tổng thống sẽ phát động tấn công, rất ít người tin vào kịch bản ông sẽ xóa sổ nền văn minh Iran như tuyên bố.

"Mọi thứ thật chóng mặt", Peter Boockvar, giám đốc đầu tư tại công ty tư vấn đầu tư OnePoint BFG Wealth Partners, nói. "Chúng tôi vừa phải dán mắt vào bảng điện tử, vừa phải canh chừng trang Truth Social của ông Trump".

James Stavridis, Phó chủ tịch tập đoàn đa quốc gia Carlyle, đã gửi một bản báo cáo nội bộ cho các giám đốc điều hành, nhận định rằng cơ hội đạt được lệnh ngừng bắn trong vài tuần tới là khoảng 65% do cả hai bên đều có động lực để đàm phán. Tuy nhiên, ông cảnh báo có 35% khả năng xung đột vẫn diễn ra, hai bên tiếp tục leo thang căng thẳng và eo biển Hormuz vẫn bị đóng.

Theo một nguồn tin, Bryan Lanza, cựu cố vấn của Tổng thống Trump và hiện là chuyên gia tư vấn doanh nghiệp, đã nhận được hàng loạt yêu cầu từ khách hàng ngay sau khi ông Trump đăng tối hậu thư. Dù đang đi nghỉ, ông vẫn phải xử lý các yêu cầu, đồng thời kêu gọi mọi người giữ bình tĩnh vì tin rằng Tổng thống sẽ không thực hiện lời đe dọa.

Khi thời gian trôi đi, ngay cả Giáo hoàng Leo XIV cũng kêu gọi ông Trump rút lại ý định. Các quan chức chính quyền liên tục nhận điện thoại từ giới lãnh đạo doanh nghiệp và các đồng minh chính trị nhằm xác định xem tối hậu thư của Tổng thống là đòn tâm lý hay là bước đầu cho một cuộc leo thang quân sự mới.

"Hãy ngăn chặn leo thang. Chấm dứt xung đột ngay bây giờ. Không ai muốn điều này cả", nam diễn viên gạo cội Ben Stiller viết.

Nỗ lực thúc đẩy thỏa thuận

Đến giữa buổi chiều, trước tình hình không mấy tiến triển, một số quan chức châu Âu đã lên tiếng công khai. "Không ai có quyền xóa sổ cả một nền văn minh", Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot phát biểu.

Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, một trong những đồng minh thân cận nhất với ông Trump tại châu Âu, cũng đưa ra lời chỉ trích hiếm hoi. "Điều quan trọng là phải phân định rõ ràng giữa trách nhiệm của một chính quyền và vận mệnh hàng triệu người dân thường", bà nói. "Người dân Iran không thể và không có lý do gì phải trả giá cho những sai lầm của giới lãnh đạo nước này".

Thông điệp trên được hưởng ứng tại Đồi Capitol. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Ron Johnson cho rằng sẽ là một "sai lầm khủng khiếp" nếu ông Trump tấn công các mục tiêu dân sự, đồng thời hy vọng Tổng thống chỉ đang cố gắng "tận dụng tính khó đoán của mình" để thúc đẩy một thỏa thuận.

Tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump ngồi sau Bàn Kiên định, nghe các trợ lý báo cáo về thông tin dân thường Iran đã tụ tập trên các cây cầu chiến lược và lập "hàng rào người" quanh các nhà máy điện. Ông xem hình ảnh người dân Iran tập trung tại các công trình đó và nói rằng sẽ là lỗi của chính phủ Iran nếu Mỹ không kích khiến họ thiệt mạng. Ông chỉ trích các lãnh đạo Iran vì đã đẩy người dân vô tội vào tình thế nguy hiểm.

Ngay sau đó, những tín hiệu đầu tiên cho thấy hạn chót của ông Trump có thể được lùi lại, khi các đồng minh của Mỹ nỗ lực vận động thêm thời gian cho ngoại giao. Ngay sau 15h, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif công khai kêu gọi Tổng thống Mỹ gia hạn tối hậu thư thêm hai tuần và ủng hộ một lệnh ngừng bắn với Iran. Ông đồng thời thúc giục Tehran mở cửa lại eo biển Hormuz trong cùng khoảng thời gian như một cử chỉ thiện chí.

"Tổng thống đã nắm được đề xuất và sẽ sớm có phản hồi", thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết khi trả lời về lời kêu gọi từ Thủ tướng Pakistan. Sau đó, ông Trump nói với Fox News rằng Mỹ đang trong quá trình "đàm phán ráo riết" để đạt thỏa thuận với Iran.

Tổng thống dành phần lớn thời gian buổi chiều họp kín với những cố vấn thân cận tại Phòng Bầu dục, tiếp nhận các cuộc gọi và lắng nghe phân tích về lợi hại của đề xuất này.

18h32, Tổng thống Trump thông báo trên Truth Social rằng ông sẽ hoãn các cuộc không kích đã lên kế hoạch. "Với điều kiện Cộng hòa Hồi giáo Iran phải đồng ý mở cửa hoàn toàn, ngay lập tức và đảm bảo an toàn eo biển Hormuz, tôi đồng ý dừng việc ném bom và tấn công Iran trong thời gian hai tuần", ông viết.

Nhưng sau cú thở phào, một số quan chức Mỹ hiện bày tỏ lo ngại Iran sẽ không đáp ứng đầy đủ các yêu cầu mà ông Trump đưa ra trong kế hoạch ngừng bắn, tiềm ẩn nguy cơ đưa cả Washington và Tehran trở lại bờ vực xung đột sau hai tuần nữa.

Sau khi lệnh ngừng bắn được công bố, Iran đã cho phép một số tàu dầu đi qua eo biển Hormuz. Nhưng đến hôm nay, nước này thông báo tạm thời đóng eo biển, đồng thời đe dọa sẽ rút khỏi thỏa thuận nếu Israel tiếp tục vi phạm lệnh ngừng bắn khi tấn công Lebanon.

Vũ Hoàng (Theo WSJ, AFP, Reuters)

Nguồn: https://vnexpress.net/nhung-gio-truoc-khi-my-iran-dat-thoa-thuan-ngung-ban-5060019.html