Phát biểu mở đầu phiên thảo luận với chủ đề “Những ưu tiên trong bối cảnh chiến lược thay đổi ở châu Á” thuộc khuôn khổ Đối thoại Shangri-La 2026 ngày 30-5, Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn xác nhận ASEAN và Trung Quốc cùng đặt mục tiêu hoàn tất Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) ngay trong năm nay.
Khi được hỏi về những khó khăn đang cản trở việc hoàn tất COC, ông Kao cho biết lần đầu tiên trong tiến trình đàm phán, ASEAN và Trung Quốc đã cùng ấn định mốc thời gian cho việc hoàn tất bộ quy tắc.
“Đây là lần đầu tiên chúng tôi đặt ra mốc thời gian. Cả hai bên đều họp hằng tháng và phải tạo ra tiến triển”, ông Kao cho biết.
Ông nhắc lại rằng từ năm 2023, hai bên đã nhất trí phải hoàn tất COC trong vòng ba năm đầu tiên và “năm nay là năm thứ ba”.
Ông bày tỏ tin tưởng đàm phán COC sẽ khép lại trước cuối năm nay, song cũng chỉ ra hai vấn đề then chốt vẫn còn bỏ ngỏ: liệu COC có mang tính ràng buộc hay không, và cơ chế giám sát, thực thi sẽ được thiết lập ra sao.
“Từ nay đến cuối năm vẫn còn thời gian. Tôi có thể nói rõ rằng có cam kết rõ ràng từ cả hai phía để tiến về phía trước”, Tổng thư ký ASEAN nói.
Trả lời câu hỏi về vị thế của ASEAN giữa cuộc cạnh tranh khoáng sản chiến lược Mỹ – Trung, ông Kao khẳng định: “Chúng tôi không muốn chọn bên. Chúng tôi phải tiếp xúc với tất cả: Mỹ, Trung Quốc, Pháp, Hàn Quốc, Ấn Độ và cả Liên minh châu Âu (EU)”.
Đây là lập trường ông nhấn mạnh xuyên suốt phần trả lời sáng 30-5.
Ông cho biết ASEAN đã lập Hội nghị Bộ trưởng về khoáng sản, tổ chức thường niên nhằm tạo kênh tham vấn với các đối tác.
Ông đồng thời nhấn mạnh cả Mỹ lẫn Trung Quốc đều là “đối tác toàn diện” và là những nguồn đầu tư nước ngoài quan trọng nhất của khối. Theo ông, đó là lý do ASEAN có lợi ích thiết thực trong việc không ngả về bên nào.
Trước đó trong bài phát biểu mở màn phiên thảo luận, ông Kao phác thảo năm ưu tiên chiến lược của ASEAN: thúc đẩy hợp tác thực chất và bao trùm thông qua Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương (AOIP); bảo vệ vai trò trung tâm và đoàn kết nội khối; giữ vững trật tự khu vực dựa trên luật lệ; củng cố vai trò ASEAN như một lực lượng kết nối và ổn định và xây dựng khả năng chống chịu trên mọi lĩnh vực, từ chuỗi cung ứng đến hạ tầng số.
Tổng thư ký Kao cảnh báo bên cạnh các lĩnh vực truyền thống, an ninh khu vực nay còn trải rộng sang các không gian số, công nghệ, tài chính, hàng hải, mạng và thông tin.
Ông dẫn xung đột Trung Đông làm minh chứng: những sự kiện xảy ra ngoài khu vực vẫn có thể nhanh chóng lan tới Đông Nam Á, làm gián đoạn chuỗi cung ứng, đẩy giá năng lượng lên cao và ảnh hưởng đến sinh kế của người dân.
Từ đó ông kêu gọi xây dựng khả năng chống chịu không chỉ dừng ở mức phản ứng khi khủng hoảng xảy ra, mà phải được duy trì liên tục như một trụ cột cốt lõi trong chiến lược quốc gia và khu vực.
Ông nhấn mạnh điều mà các quốc gia trong khu vực tìm kiếm là “một môi trường mà tất cả đều có thể theo đuổi an ninh và thịnh vượng mà không phải lo sợ bị ép buộc, và không bị buộc phải chọn bên”.
Nhân kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC) trong năm 2026, ông Kao nhắc các nước trong khu vực đừng xem hòa bình là điều hiển nhiên.
“Câu trả lời của ASEAN trước một thế giới ngày càng nhiều cạnh tranh không phải là co cụm lại, mà là đoàn kết sâu sắc hơn, mở rộng quan hệ đối tác và dấn thân có chủ đích hơn vào những thách thức của thời đại,” ông nhấn mạnh.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 24-4 thông báo cấp chứng nhận tiền thẩm định lần đầu tiên cho một loại thuốc điều trị sốt rét dành riêng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Động thái được đưa ra ngay trước Ngày Thế giới phòng chống sốt rét (25-4).
Theo TTXVN, loại thuốc được phê duyệt là artemether-lumefantrine - một dạng phối hợp thuốc chống sốt rét, nay đã được bào chế phù hợp với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. WHO tuyên bố việc được đưa vào danh sách tiền thẩm định đồng nghĩa với việc thuốc đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, an toàn và hiệu quả.
Trước đây, trẻ sơ sinh mắc sốt rét thường phải sử dụng các dạng thuốc dành cho trẻ lớn hơn, làm gia tăng nguy cơ sai liều, tác dụng phụ và độc tính. Việc phát triển một công thức chuyên biệt được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể hiệu quả điều trị và độ an toàn cho nhóm bệnh nhi này.
Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh: “Trong nhiều thế kỷ, sốt rét đã cướp đi con cái của các gia đình, cũng như sức khỏe, của cải và hy vọng của cộng đồng. Nhưng hôm nay, câu chuyện đang thay đổi. Các loại vắc xin mới, xét nghiệm chẩn đoán, màn chống muỗi thế hệ mới và các loại thuốc hiệu quả, trong đó có cả những loại dành cho trẻ nhỏ nhất, đang giúp đảo ngược tình hình”.
Ông cho rằng việc chấm dứt sốt rét trong vòng một thế hệ không còn là điều xa vời, song điều này chỉ có thể đạt được nếu duy trì cam kết chính trị và tài chính bền vững.
Theo WHO, năm 2024 thế giới ghi nhận khoảng 282 triệu ca mắc sốt rét và 610.000 ca tử vong tại 80 quốc gia. Khu vực châu Phi chiếm tới 95% số ca mắc và tử vong, trong đó trẻ em dưới 5 tuổi chiếm khoảng 75% số ca tử vong.
Cơ quan y tế Liên hợp quốc cảnh báo tình trạng kháng thuốc, kháng hóa chất diệt côn trùng, hạn chế trong chẩn đoán và sự sụt giảm mạnh của nguồn tài trợ quốc tế đang tác động tới tiến trình kiểm soát sốt rét.
WHO cho biết việc đưa thuốc artemether-lumefantrine vào danh sách tiền thẩm định sẽ tạo điều kiện cho các cơ quan y tế công mua sắm và phân phối, đồng thời giúp thu hẹp khoảng trống điều trị lâu nay cho khoảng 30 triệu trẻ sơ sinh mỗi năm tại các khu vực lưu hành sốt rét, đặc biệt là ở châu Phi.
Trên phạm vi toàn cầu, khoảng 70% quốc gia vẫn chưa có hệ thống quản lý đủ mạnh để giám sát thuốc, vắc xin, xét nghiệm và thiết bị y tế. Chương trình tiền thẩm định của WHO vì vậy đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo các sản phẩm y tế phục vụ mua sắm quốc tế đáp ứng các tiêu chuẩn toàn cầu về chất lượng, an toàn, hiệu quả và hiệu suất.
Ông Biden (khi đó 82 tuổi), đã phải chấm dứt chiến dịch tái tranh cử của mình dưới sức ép từ chính đảng Dân chủ của ông sau cuộc tranh luận bị đánh giá là lép vế trước đối thủ Donald Trump. "Jilly, anh không còn lựa chọn nào khác", bà Biden nhắc lại lời của chồng.
Trong sự kiện giới thiệu hồi ký tại New York ngày 2.6, bà Jill Biden đã chia sẻ những ký ức về thời điểm khó khăn đó, theo tờ The Guardian. "Joe và tôi đã vô cùng đau lòng. Việc bị những người mà chúng tôi thật sự coi là bạn thân công khai nói ra những điều thật sự tồi tệ về Joe - Nếu bạn muốn nói riêng với chúng tôi thì đó là chuyện khác. Nhưng khi bạn lên các chương trình truyền hình hoặc nói với báo chí hoặc gửi các bài bình luận cho tôi - thì điều đó thực sự đau đớn", bà Jill Biden nói.
Cựu đệ nhất phu nhân cho biết chính những phản đối công khai từ đảng Dân chủ đã khiến chồng bà từ bỏ cuộc đua. Về thông tin bà từng thúc giục chồng tiếp tục tranh cử bất chấp ý kiến trái chiều từ nội bộ đảng, bà Jill Biden nói bà ủng hộ mọi quyết định của chồng. "Quan điểm của tôi là ông ấy phải tự mình ra quyết định vì ông ấy sẽ sống với điều đó trong phần đời còn lại", bà Biden nói.
Trong hồi ký, vị phu nhân cho biết từng có lúc bà trở nên hoảng sợ vì nghĩ rằng ông Biden bị đột quỵ. Bà không nêu rõ thời điểm nhưng theo The Guardian, trong cuộc tranh luận vào tháng 6.2024, ông Biden đang công kích chính sách giảm thuế của ông Trump nhưng bất ngờ lắp bắp và tuyên bố "chúng tôi cuối cùng đã đánh bại Medicare". Đội ngũ của ông sau đó giải thích rằng vị lãnh đạo muốn nói là "đánh bại các hãng dược lớn". Tuy nhiên, chính sự cố này đã làm nổi bật những lo ngại từ trước đó về tuổi tác của ông Biden.
"Đó là một trong những khoảnh khắc mà tôi không thể diễn tả cảm xúc được", bà Biden nói. Bà cũng khẳng định không giận dữ về cách mà chồng bà bị đối xử sau cuộc tranh luận vì việc đó là vô nghĩa.
"Tôi nghĩ rằng việc Joe bị chẩn đoán ung thư thật sự giúp nhìn nhận lại ý nghĩa cuộc sống", cựu đệ nhất phu nhân nói. Hồi tháng 5.2025, ông Biden thông báo được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt ác tính đã di căn đến xương. Ông cũng có mặt tại buổi ra mắt sách và được khán giả vỗ tay chào mừng.
Trong khi Đảng Cộng hòa ca ngợi sự rõ ràng và những tuyên bố cứng rắn trong bài phát biểu trực tiếp của Tổng thống Trump, Đảng Dân chủ lại đặt câu hỏi về kế hoạch hành động và những lời lẽ gay gắt của nhà lãnh đạo Mỹ.
Sau bài phát biểu của ông Trump, các thành viên Đảng Cộng hòa bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng An ninh nội địa Markwayne Mullin, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright và Thượng nghị sĩ Tom Cotton đều có những phản ứng tích cực, theo Đài CNN.
Viết trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh bài phát biểu “mạnh mẽ” của ông Trump đã nêu rõ các mục tiêu Mỹ đề ra tại Iran.
“Vai trò lãnh đạo của Tổng thống gửi đi một thông điệp tới thế giới rằng Mỹ sẽ bảo vệ người dân và lợi ích của mình, đồng thời duy trì hòa bình thông qua sức mạnh”, ông Rubio viết.
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham thuộc Đảng Cộng hòa - người ủng hộ chiến dịch quân sự tại Iran - bình luận: “Sự lãnh đạo của ông Trump, cùng với lòng dũng cảm từ những người lính của chúng ta, là lý do khiến chúng ta được ngủ ngon mỗi đêm”.
Ngoài ra, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Ted Cruz ca ngợi bài phát biểu của ông Trump “hoàn toàn chính xác”. Ông cho hay: “Chiến dịch Epic Fury (tạm dịch: Cơn thịnh nộ kinh hoàng) là một khoản đầu tư cho tương lai của con cháu chúng ta”.
Ngược lại, bài phát biểu của ông chủ Nhà Trắng lại vấp phải sự chỉ trích của phe Dân chủ.
Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal cho rằng phát biểu của ông Trump đang lặp lại những điều “bất bình và dối trá”, đồng thời nhấn mạnh bài phát biểu “diễn ra không đúng thời điểm”.
“Ông Trump đưa ra những quan điểm ảo tưởng, nhưng lại không có kế hoạch thực tế về việc mở lại eo biển Hormuz, phớt lờ tác động tàn khốc khi giá năng lượng tăng cao đối với người tiêu dùng Mỹ”, ông Blumenthal viết trên mạng xã hội.
Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Chris Coons cho rằng bài phát biểu của ông Trump “không có kế hoạch rõ ràng. Dông dài, thiếu định hướng, không nghiêm túc”.
“Tất cả những gì tôi nghe được từ bài phát biểu tối nay là chiến tranh, chiến tranh, chiến tranh. Không có gì về việc giảm chi phí sinh hoạt cho người dân Mỹ.
Không có gì về việc cắt giảm khoản nợ gần 40.000 tỉ USD của chúng ta. Không có gì để cứu vãn chương trình an sinh xã hội, vốn sẽ phá sản chỉ trong vài năm tới”, Hạ nghị sĩ Marjorie Taylor Greene chỉ trích.
