Tôi kết hôn đến nay gần hai năm, cưới khi đã 34 tuổi, chồng 28 tuổi, làm chung công ty rồi quen nhau. Thời gian quen nhau, anh quan tâm tôi rất nhiều. Mỗi khi tôi về quê và trở lại, anh luôn ngồi chờ tôi ở quán cà phê gần nhà tôi ở trọ. Ngày được anh dẫn về ra mắt, tuy thấy nhà anh nghèo nhưng cha mẹ hiền lành, tử tế, em trai dễ thương, tôi đã nghĩ quan trọng là tình cảm của cả hai, còn gia cảnh thì hai vợ chồng ráng “cày” sẽ không nghèo mãi được.
Gần đây, con gái tôi bệnh viêm phổi phải nhập viện, tôi và mẹ chồng cùng chăm cháu trong viện. Chăm được vài hôm, cả nhà bàn bạc là vợ chồng tôi đi làm ban ngày, ban đêm vào viện chăm con, ông bà sẽ chăm phụ ban ngày. Cũng do hiện tại kinh tế không dư dả nhiều. Chiều hôm đó, tôi về nhà dọn dẹp, sắp xếp đồ mang vào viện. Lúc vào viện, tình cờ lấy sữa từ máy pha, tôi thấy bình chứa 50 ml (mỗi muỗng 30 ml) nên khi mang ra chỗ mẹ chồng, tôi hỏi là mẹ pha bao nhiêu muỗng vậy? Hỏi hết sức nhẹ nhàng, mẹ chồng trả lời là pha hơn một muỗng xíu à con ơi. Tôi có giải thích là nếu pha một muỗng hơn cũng được nhưng pha hai muỗng sẽ đặc và cháu bị táo.
Lúc quay vào phòng bệnh, tôi để ý thấy máy đun nước pha sữa đang ở 70 độ nên có nhắc mẹ chồng rằng về sau chỉ pha sữa tầm 50-55 độ thôi để đảm bảo chất dinh dưỡng trong sữa. Tối đó chồng tôi vào sau rồi bảo tối nay tôi ngủ trong phòng bệnh với bà nội và con. Tôi nghe không rõ, có hỏi lại nhưng vẫn chỉ nghe bà nội với con ngủ. Nghe xong tôi giận chồng thật sự, tôi làm mẹ chưa tốt thiệt nhưng luôn cố gắng hết sức, vậy mà chồng vẫn không tin tưởng cho con ngủ cùng. Tôi qua giường trống kế bên nằm, mẹ chồng dỗ cháu ngủ nhưng dỗ hoài không được nên kêu tôi qua dỗ. Lúc đó tôi vẫn đang giận chồng nên trả lời là chồng bảo để bà nội dỗ và không qua. Sau đó mẹ chồng tôi rất tức giận, nói tôi tính tự ái cao, chồng mới nói có một câu đã giận hờn rồi không thèm dỗ con dù đã kêu.
Thường ngày mẹ chồng vẫn dỗ cháu giúp và cháu ngủ nhanh hơn tôi dỗ nên tôi cũng hơi ỷ lại. Mẹ chồng kêu chồng tôi vào và kể là “mẹ kêu qua dỗ con mà nó vẫn nằm đó, chiều nay nó đã nói với mẹ về cách chăm cháu như thể mẹ không biết chăm, từ lúc nó đi làm lại ai chăm cháu mà nó ý kiến vậy”. Tôi nghe xong quay sang chồng cố giải thích là “em chỉ hỏi và dặn mẹ hết sức nhẹ nhàng chứ không hề có thái độ dạy cách chăm con gì như mẹ nói”. Chồng nghe xong bảo “em có ăn học mà nói không tôn trọng và cãi lại mẹ trước mặt nhiều người như vậy”. Thật sự tôi rất sốc, không nghĩ là chồng lại có thể nói như vậy. Tôi muốn giải hòa để dỗ con ngủ, có quay qua xin lỗi mẹ chồng nhưng bà không chấp nhận, cứ nói thái độ của tôi sao đó.
Sáng hôm sau, tôi đi làm bình thường, gần giờ về, mẹ chồng gọi báo bác sĩ kêu cho con tôi đi lấy máu vì nghi bị nhiễm trùng máu, tôi tức tốc vào viện. Sau khi vào, mẹ chồng báo hết sữa rồi, tôi đi mua sữa. Sau đó chồng tôi vào ngồi đưa con ngủ và hỏi tôi là “em vào có hỏi thăm bà nội tình hình của con không?”. Tôi mới bảo là “nãy em có hỏi thăm ông nội”. Chồng khuyên phải hỏi thăm bà nội, hai mẹ con tâm sự. Tôi cũng nghe theo hỏi thăm thì sau đó lại bị hỏi là cháu bệnh mà không thấy ông bà ngoại gọi hỏi thăm hay qua thăm cháu. Tôi giải thích là bà ngoại đang bệnh và lớn tuổi, đường xa lại không ai chở đi (tôi có anh trai nhưng đi làm suốt), mẹ tôi cũng không rành đường. Mẹ chồng nghe xong không chấp nhận, cứ bảo bên nào cũng thương cháu nên cỡ nào cũng phải sắp xếp. Còn gọi điện nói chuyện kiểu gì cũng có vướng mắc thôi. Mẹ chồng cứ bảo do ông bà ngoại khinh ông bà nội nghèo nên mới không gọi điện nói chuyện.
Việc không nói chuyện là do bà ngoại xót cho con gái nên hơn buồn chút. Chuyện là lúc ở cữ nhà chồng, ông bà cưng cháu không cho về nhà ngoại ở cữ dù đã mở lời xin trước. Con gái không được xông hơ đầy đủ. Rồi bữa đầy tháng cháu, xảy ra tranh cãi làm bà ngoại không cho tôi ẵm con về do thấy thái độ không vui từ bà nội và chồng tôi. Tôi không nhắc tới, vậy mà nay mẹ chồng cứ hỏi mẹ con buồn việc gì không. Tôi có nói vụ xông hơ, mẹ chồng và chồng đều nói là lỗi do tôi không chủ động mở miệng nhờ chuẩn bị. Nếu ở nhà mẹ đẻ, việc mở miệng sẽ dễ hơn, thường bà ngoại sẽ chuẩn bị sẵn, không cần con gái phải mở miệng.
Nghe vậy tôi mới hỏi chồng là “lúc đó em có nhờ mua chai dầu xoa bóp giữ ấm chân với lưng, vậy có không?”. Chồng hỏi lại là “em nhờ rồi có nhắc lại lần nào không?”. Mẹ chồng bảo “chồng con lúc đó chạy ngược xuôi còn đi làm, chỉ quên thôi mà con không nhắc, giờ còn trách. Lỗi tất cả tại con, chuyện không theo xe về ngoại chơi được cũng do lỗi của con chứ cha mẹ và chồng đều cho con về”. Tôi bị bắt lỗi vì nhắn tin xin chồng và chỉ xin cha chồng chứ chưa xin mẹ chồng, dù miệng nói cho về nhưng dằn cái nồi trước mặt mẹ tôi. “Mẹ tôi bảo thôi con ở lại đi, khi nào vui vẻ thì về sau nha”. Ngày đó tôi khóc rất nhiều. Sau đó có xin lỗi mọi người về hành động ngày hôm đó, mọi người đồng ý tha thứ. Nhưng giờ xảy ra mâu thuẫn thì nhắc lại.
Mẹ chồng bảo tôi đang ở nhà chồng, phải phân trần làm sao cho cha mẹ hiểu để không giận nhà chồng. Chung quy tất cả đều là lỗi của tôi, gia đình chồng không có lỗi gì hết. Bữa giờ chồng khó chịu hỏi tôi làm mẹ kiểu gì đi nói chuyện điện thoại, con ọc sữa không hay. Trong khi con tôi đang ngủ, chồng đang đưa, em chồng ngồi kế, còn mẹ chồng nữa. Tôi chấp nhận lỗi, nói sẽ chú ý hơn. Tiếp đến chồng hỏi bữa giờ em vô viện chăm con toàn bấm điện thoại, em làm mẹ kiểu gì. Tôi sốc vì phải trả lời công việc trên điện thoại, bấm ít lúc con ngủ. Tôi hỏi chồng là sao anh biết em chỉ bấm điện thoại mà không chăm con. Chồng trả lời bà nội nói. Mẹ chồng cưng cháu thường giành đưa võng, nhiều lúc kêu đi nằm nghỉ cũng không chịu, giờ quay qua kể với chồng tôi như vậy.
Chồng còn nói con bệnh, bà nội ngồi đưa võng khóc nức nở, trong khi tôi là mẹ lại vô cảm không rơi một giọt nước mắt. Tôi hỏi lại là phải khóc trước mặt chồng và nhiều người mới thể hiện được sự thương con thương cháu sao. Lôgic đó ở đâu ra vậy, hay từ bà nội ra. Mẹ chồng bảo từ đây về sau không nói gì tôi nữa. Nhưng vài phút sau mẹ chồng và chồng ngồi thuật lại hết những lỗi lầm của tôi khi ở nhà chồng. Những lần đó tôi đều nhận và xin lỗi từng thành viên một. Hôm nay nhận ra mọi người vẫn ghim đó và kể lại bất cứ lúc nào. Cuối cùng mẹ chồng hỏi chồng tôi là “con sáng mắt ra chưa? Bao che cho vợ nhiều vào để nó trèo lên đầu lên cổ ngồi rồi. Giờ nó còn đang muốn bỏ chồng luôn nhưng chưa nói thôi”. Chồng nói thất vọng vì tôi đã không tôn trọng và nói chuyện trên đầu trên cổ cha mẹ – hai người đã sinh ra chồng mình.
Mọi người cho tôi ý kiến là tôi có nên tiếp tục không? Tôi đã nhiều lần nghĩ đến việc dừng lại nhưng vì thương con nên vẫn chịu đựng đến giờ.
Tôi lấy chồng gần 10 năm, có hai con nhỏ. Vợ chồng đều đi làm công ty, bận rộn như nhau. Thu nhập của tôi không bằng chồng nhưng cũng đủ để cùng anh lo cho gia đình. Chỉ có một điều mà suốt những năm qua, tôi chưa bao giờ thôi ấm ức, mệt mỏi, gần như toàn bộ việc nhà đều do một mình tôi gánh. Một ngày của tôi bắt đầu từ rất sớm. Có những hôm chưa đến 5 giờ tôi đã tỉnh giấc. Tôi chẳng muốn dậy sớm nhưng cứ đến giờ đó tỉnh vì còn nhiều việc đang chờ. Tỉnh dậy là tôi nghĩ ngay đến một loạt việc phải làm: hôm nay nấu gì, tủ lạnh còn gì, con có bài kiểm tra không..., nghĩ rồi không ngủ lại được nữa.
Tôi dậy vệ sinh cá nhân rồi vào bếp nấu ăn sáng, chuẩn bị đồ ăn trưa, sắp xếp đồ cho các con. Có hôm con nhỏ quấy khóc, vừa dỗ con vừa nấu thức ăn. Chồng tôi dậy ăn sáng rồi đi làm, thỉnh thoảng đưa con lớn đi học. Tôi tất bật đưa đứa nhỏ đi học rồi vội đến công ty, lúc nào cũng như đang chạy. Tan làm, tôi lại về nhà ngay, lại một "ca làm" khác đang chờ: nấu cơm, rửa bát, dọn dẹp, kiểm tra bài vở của con, gấp quần áo, những việc lặt vặt nhưng không bao giờ dứt. Có những tối, tôi vừa rửa bát vừa thấy lưng mình đau nhức, tay mỏi rã rời nhưng vẫn cố làm cho xong.
Cuối tuần, thay vì được nghỉ ngơi, tôi lại bận hơn, lau dọn nhà cửa, giặt giũ, sắp xếp lại mọi thứ. Có lúc nhìn căn nhà gọn gàng sau khi mình dọn xong, tôi cũng thấy vui, nhưng niềm vui đó rất ngắn. Tôi biết chỉ vài tiếng sau, mọi thứ lại bừa bộn, vòng lặp lại bắt đầu.
Chồng tôi là người tốt, chăm chỉ, lo cho gia đình, không rượu chè, không tệ nạn, có điều anh gần như không đụng tay vào việc nhà. Mỗi lần tôi góp ý, anh thường nói: "Việc đó có gì đâu, làm một lúc là xong". Nghe câu đó, tôi thấy vừa buồn vừa bất lực. Anh không hiểu rằng, "làm một lúc là xong" nó là chuỗi ngày tôi phải làm việc nhà không ngừng. Tôi từng thử nói chuyện nghiêm túc với chồng nhưng kết quả vẫn vậy. Anh làm được vài hôm rồi đâu lại vào đấy. Có những lúc tôi ốm, sốt, đầu đau như búa bổ vẫn phải dậy nấu cơm, lo cho con. Tôi nhớ có lần mình vừa nấu cháo vừa phải nghỉ vì chóng mặt. Tôi tự hỏi lúc đó mình ngất thì ai sẽ làm những việc này?
Tôi từng rất thích nấu ăn, chăm sóc gia đình, giờ không còn cảm giác vui nữa, chỉ thấy đó là trách nhiệm phải hoàn thành. Có những đêm nằm ngủ, người mệt rã rời nhưng đầu vẫn nghĩ mai phải dậy sớm hơn một chút.
Tôi không muốn ly hôn. Vợ chồng tôi ngoài chuyện này ra vẫn ổn, vì thế tôi càng không biết mình phải làm sao cho đúng. Tôi sợ nếu cứ tiếp tục như thế này, một ngày nào đó không còn đủ sức giữ gia đình, không phải vấn đề sức khỏe mà là cảm xúc. Tôi không cần chồng làm thay tất cả, chỉ cần anh hiểu và chia sẻ cùng. Tôi phải làm sao đây?
Tôi là nhân viên y tế, trước đây đi làm hơn bốn năm ở phòng khám và bệnh viện. Hai năm gần đây, tôi học lên tiếp theo diện cơ quan cử đi học và được hỗ trợ. Tôi vẫn cố gắng từng ngày để cuộc sống tốt hơn. Tôi không phải kiểu người khéo léo, càng không giỏi đoán ý người khác nhưng luôn tin chỉ cần mình sống tử tế, chân thành thì sẽ được đối xử lại bằng sự tử tế. Đó là điều tôi đã tin trước khi lấy chồng.
Ngày về làm dâu, tôi mang theo rất nhiều hy vọng. Tôi tự nhủ sẽ sống, đối xử thật tốt với bố mẹ chồng. Tôi cố gắng từ những điều nhỏ nhất, chỉ sợ mình làm sai, sợ người lớn không hài lòng nhưng rồi tôi nhận ra có những thứ không phải cứ cố là được.
Bố mẹ chồng ở quê. Vợ chồng tôi làm việc trên thành phố, thuê nhà trọ riêng, thỉnh thoảng lễ Tết, có việc, được nghỉ làm mới về. Mỗi lần về, tôi đều cố gắng dậy sớm nhưng có những hôm mệt, hơn 6 giờ, thậm chí gần 7 giờ tôi mới dậy. Những lúc đó, tôi chào mẹ chồng, bà không trả lời, khuôn mặt khó chịu. Tôi cảm thấy như mình vừa làm sai điều gì đó rất lớn. Có lần, tôi xuống bếp nấu đồ ăn sáng cho cả nhà. Bố chồng thấy gần xong, gọi mẹ vào ăn nhưng bà quát lớn: "Đã nấu xong đâu mà ăn". Sau đó không ai nói thêm gì nữa. Không khí trong căn bếp hôm đó khiến tôi nhớ mãi.
Từ những chuyện rất nhỏ như vậy, tôi bắt đầu hiểu cảm giác tủi thân là thế nào. Tôi vẫn làm mọi thứ như một thói quen: dậy sớm nấu ăn, đi chợ, lo bữa sáng, bữa trưa, bữa tối. Tôi nghĩ chỉ cần mình cố gắng hơn một chút, mọi thứ sẽ khác. Nhưng dần dần, tôi nhận ra những điều mình làm trở thành hiển nhiên. Còn những điều tôi chưa làm được lại trở thành lý do để bị để ý.
Mẹ chồng hay kể chuyện ngày xưa làm dâu vất vả thế nào. Bà nói: Ngày xưa khổ lắm, không như bây giờ. Rồi bà nói: Lấy vợ, lấy chồng cho chúng mày là hết trách nhiệm. Ngày xưa đẻ anh em chồng, bà nội cũng không phải chăm, toàn cụ chăm. Tôi nghe mà không biết nói sao.
Tết năm đầu tiên, tôi và chồng về ngoại vào mồng hai, chiều tối mồng ba quay lại. Nhưng hôm đó nhà nội có tiễn cụ mà tôi không được báo trước. Khi vào nhà, tôi thấy rõ sự không vui trên gương mặt của bố mẹ chồng. Không ai nói gì nhưng tôi vẫn thấy mình kiểu có lỗi.
Có lần vợ chồng tôi xin phép đi thăm em con cậu mới sinh. Lúc đó trong nhà có bố mẹ chồng và chị chồng. Vừa ra đến cổng thì trời mưa, chúng tôi quay vào nhà, mẹ chồng bảo sao không đi đi. Không khí lúc đấy tôi thấy nặng nề như mình đang đi vào không đúng lúc. Tôi để ý, mỗi lần chị chồng về, mẹ luôn chuẩn bị đồ, gói ghém cái nọ cái kia mang ra tận xe. Còn vợ chồng tôi, mọi thứ nhẹ hơn rất nhiều. Tôi không so đo nhưng cảm nhận được sự khác biệt.
Có những lần bố chồng nói về chuyện đất đai, tiền bạc nhưng lại nói với tôi, không phải với chồng tôi. Tôi mang chuyện đó nói lại, chồng bảo tôi suy nghĩ nhiều. Dần dần, tôi không biết nên chia sẻ với ai nữa. Tôi vẫn làm tất cả bằng tấm lòng của mình: mỗi lần về đều mua đồ thắp hương, thấy gì ngon cũng nghĩ đến bố mẹ chồng, lễ Tết biếu tiền, mua quà, mua thuốc, đưa bà đi khám. Tôi không tính toán, chỉ nghĩ mình là con trong nhà thì nên làm như vậy. Ngay cả những chuyện rất nhỏ, tôi cũng muốn làm cho trọn vẹn.
Những lúc được chú thím, họ hàng mời sang ăn cơm hay ăn cỗ, trong đầu tôi lúc nào cũng nghĩ nên mua chút hoa quả hay ít quà mang sang cho phải phép, vì tôi muốn thể hiện sự tôn trọng và quan tâm. Nhưng lần nào nói ra, chồng tôi cũng gạt đi: "Không cần thiết đâu". Tôi không biết bản thân quá cầu kỳ, nhạy cảm không. Cảm giác như những gì tôi cho là "nên làm" lại không được coi trọng.
Tôi làm dâu hai năm, còn chị dâu là mười năm. Ngay từ đầu, chị đã nói: "Về nhà này là phải lo hết". Tôi im lặng vì thực tế, tôi vẫn tự lo cho cuộc sống của mình. Tôi đi làm, đi học và tự đứng trên đôi chân của mình. Nhưng không hiểu vì sao, đôi lúc tôi vẫn có cảm giác mọi người nghĩ tôi đang dựa vào chồng. Điều khiến tôi mệt nhất là tủi thân nhưng không thể nói ra; cảm thấy mình cố gắng rất nhiều nhưng không ai nhìn thấy; là những lúc cần một người hiểu mình nhưng chồng lại chỉ nói: Em nghĩ nhiều rồi.
Đến giờ, tôi vẫn đang cố gắng sống tốt, vẫn giữ sự tử tế như trước đây tôi từng tin nhưng không còn chắc liệu sống tốt có được đối xử công bằng trong một gia đình không. Có khi nào mình im lặng và chịu đựng lại khiến người khác nghĩ mình không hề tổn thương?
Tôi từng nghĩ chỉ cần kiếm ra tiền là đã làm tròn trách nhiệm của một người chồng. Vì công việc, tôi đi suốt, để mặc vợ lo mọi thứ trong nhà, từ con cái đến chi tiêu. Tiền làm ra, tôi chuyển cho vợ 5 triệu mỗi tháng, còn lại tự giữ và tiêu theo ý mình vì nghĩ thêm cả lương vợ là thoải mái sinh hoạt. Tôi chưa từng hỏi vợ có mệt không, có cô đơn không, chỉ nghĩ miễn vợ con đủ ăn đủ sống là được.
Nhiều năm như vậy thành quen. Tôi có thế giới riêng, còn vợ con cũng dần quen với cuộc sống không có chồng bên cạnh. Đến lúc công việc sa sút, tôi mới quay về nhà nhiều hơn và nhận ra mình lạc lõng trong chính gia đình mình. Vợ tôi không còn chia sẻ, không còn chờ đợi hay cần tôi như trước nữa.
Tôi thấy ấm ức, giận dỗi, chọn cách im lặng, lạnh nhạt và trừng phạt vợ bằng cách "bỏ đói" vì nghĩ cô ấy vô tâm với mình (chiêu này tôi hay sử dụng trước đây và có hiệu quả). Sau vài lần chủ động gần chồng mà không được, vợ cũng chán và không còn thiết tha gì tôi nữa. Kết quả là chúng tôi ly thân âm thầm gần nửa năm nay dù vẫn sống chung nhà.
Giờ tôi rất sợ cảm giác vợ có tôi cũng được, không có cũng chẳng sao. Tôi thấy mình như trắng tay sau nhiều năm hôn nhân. Nhiều lúc tôi chẳng hiểu bản thân nghĩ gì và muốn gì nữa. Tôi rất muốn vợ chồng hòa hợp, hạnh phúc như những gia đình khác nhưng chẳng biết bắt đầu từ đâu. Tôi nên làm gì đây?